Zmiany nazw geograficznych
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: napisać/poprawić definicję, "Nowe Ateny"?. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Zmiany nazw geograficznych to zjawisko znane od wieków.
Najczęstszymi przyczynami zmian nazw geograficznych są:
- łączenie (w przypadku nazw miast) lub jednoczenie (w przypadku nazw państw) obszarów geograficznych lub ich dzielenie (w przypadku nazw państw)
- zmiana władzy, która dysponuje danym terenem (nazwy państw, regionów, miast, rzek itd.) - drogą pokojową lub zbrojną
- zmiana dominującej opinii lub nastawienia większości ludności w stosunku do nazwy wynikająca z przemian politycznych, społecznych, migracji ludności itd.
- powrót do nazwy używanej wcześniej
- kombinacja powyższych przyczyn
Używanie nowej lub starej nazwy geograficznej bywa manifestacją poglądów politycznych, lub za takie jest uważana. Zaognia to konflikty, których emanacją była zmiana nazwy. Często jednak użycie starej, nieaktualnej nazwy wynika z braku świadomości zmian lub po prostu z przyzwyczajenia.
Spis treści |
[edytuj] Przykłady zmian nazw państw
- Birma na Myanmar (1989)
- Brytyjski Honduras na Belize (1973)
- Cejlon na Sri Lanka (1972)
- Dahomej na Benin (1975)
- Dolina la Platy na Argentyna (1826)
- Górna Wolta na Burkina Faso (1984)
- Gujana Holenderska na Surinam (1975)
- Jugosławia na Serbia i Czarnogóra (2003)
- Kampucza na Kambodża (1990)
- Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców na Jugosławia (1929)
- Persja na Iran (1935)
- Portugalska Afryka Wschodnia na Mozambik (1975)
- Portugalska Afryka Zachodnia na Angola (1975)
- Rodezja na Zimbabwe (1980)
- Rodezja Północna na Zambia (1964)
- Syjam na Tajlandia (1949)
- Wybrzeże Kości Słoniowej na Côte d'Ivoire (1985)
- Zair na Demokratyczna Republika Konga (1999)
- Złote Wybrzeże na Ghana
[edytuj] Przykłady zmian nazw miast i wiosek
- Aleksandrowsk na Zaporoże
- Bobrownik na Bobrovníky (1918), potem na Biberswald (1939), potem na Bobrovníky (1945)
- Bombaj na Mumbaj (1997)
- Carycyn na Stalingrad, następnie na Wołgograd (1961)
- Chemnitz na Karl-Marx-Stadt (1953-1990)
- Deutsch Gabel na Německé Jablonné (1918), potem na Jablonné v Podještědí
- Duszanbe na Stalinabad (1929-1961)
- Falkenau an der Eger na Falknov nad Ohří (1918), potem na Sokolov (1948)
- Freiwaldau na Frývaldov (1918), potem na Jeseník (1947)
- Juzówka na Stalino (1922), potem na Donieck (1961)
- Kojdanów na Dzierżyńsk
- Konstantynopol na Istambuł (1930)
- Królewiec na Kaliningrad (1946)
- Léopoldville na Kinszasa
- Ludgierzowitz na Ludgeřovice (1918), potem na Ludgerstal (1938), potem na Ludgeřovice (1945)
- Mariampol na Kapsukas (1955-1989)
- Německý Brod na Deutsch Brod (1939), potem na Havlíčkův Brod (1945)
- Nowy Amsterdam na Nowy Jork
- Petersburg na Piotrogród, potem na Leningrad, potem na Sankt Petersburg
- Pyschcz na Píšť (1918), potem na Sandau (1938), potem na Píšť (1945)
- Płoskirów na Chmielnicki
- Podgorica na Titograd (1946-1992)
- Twer na Kalinin, potem znów na Twer
- Tylża na Sowieck (1946)
- Setzdorf na Zighartice (1918), potem na Vápenná (1949)
- Warna na Stalinograd
- Zuckmantel na Cukmantl (1918), potem na Zlaté Hory (1948)
- Zlín na Gottwaldov (1949-1989)
[edytuj] w Polsce
- Gdynia w 1939 roku na Gotenhafen, by po wojnie powrócić do pierwotnej nazwy
- Katowice na Stalinogród (1953-1956)
- Kittelwitz na Kitteldorf (1936), potem na Kietlice (1945)
- Lötzen, Lec na Łuczany, później Giżycko
- Łódź na Litzmannstadt, by po wojnie powrócić do pierwotnej nazwy
- Margrabowa na Olecko
- Melzak na Pieniężno
- Nytych na Nowy Staw
- Ober Schreiberhau na Pisarzewiec Górny (1945), potem na Szklarska Poręba (1948)
- Petříkovy na Petrowitz, potem na Peterwitz, potem na Zietenbusch (1936) i potem na Pietrowice (1945)
- Pruski Holąd na Pasłęk
- Rastembork na Kętrzyn
- Reichenstein na Rychłowiec (1945), potem na Złoty Stok (1948)
- Rychbach na Dzierżoniów
- Sczedrzik na Hitlersee (1934) i potem na Szczedrzyk (1945)
- Wartembork na Barczewo
- Zabrze na Hindenburg
- Ządzbork na Mrągowo
[edytuj] Przykłady zmian nazw ulic i placów
- W Warszawie:
- ul. Leszno (przed 1939), na ul. Świerczewskiego, na al. Solidarności
- pl. Bankowy na pl. Dzierżyńskiego, po 1990 znów na pl. Bankowy
- ul. Chmielna na ul. Rutkowskiego, po 1990 powrót do starej nazwy
- ul. Foksal na Bolesława Pierackiego (1935), po wojnie na Młodzieży Jugosłowiańskiej, później znów Foksal
- pl. Żeromskiego na pl. Wilsona (dwudziestolecie międzywojenne), po wojnie pl. Komuny Paryskiej, po 1990 z powrotem pl. Wilsona
- ul. Stołeczna, po 1993 ks. Jerzego Popiełuszki
- al. Ujazdowskie, w latach 1945-56 al. Stalina
- pl. Leńskiego na pl. Hallera w 1990
- ul. Nowomarszałkowska na Marcelego Nowotki, po 1990 ul. Władysława Andersa
- ul. Marchlewskiego na Jana Pawła II
- pl. Saski na pl. Piłsudskiego w 1935, 1939-1945 Adolf Hitler-Platz, 1945-1990 pl. Zwycięstwa, po 1990 pl. Piłsudskiego
- W Łodzi:
- *12 kwietnia 1940 - rozkazem Adolfa Hitlera nadano miastu nazwę - Litzmannstadt, a ul. Piotrkowskiej Adolf Hitler Straße
- 2005 Fragment Al. Włókniarzy przemianowano na Jana Pawła II, Rondo Waryńskiego zmieniono na Rondo Solidarności
- W Bielsku-Białej:
- Rynek w 1945 r. na Plac ZWM i w 1991 r. znowu na Rynek
- Wiener Straße w 1890 r. na Hauptstraße, w 1914 r. na Kaiser-Wilhelm-Straße, w 1918 r. podzielono na Główną (od 1928 r. 11 Listopada) i Jagiellońską, w 1939 r. na Herman-Göring-Straße, w 1945 r. znowu na 11 Listopada i Jagiellońską, w 1951 r. na Feliksa Dzierżyńskiego i w 1990 r. na ul. 11 Listopada
- Klubowa w 2007 r. na Aleja gen. W. Andersa (obwodnica zachodnia)
- W Giżycku:
- Königsbergerstraße przed 1945 r. na Obrońców Stalingradu, a po 1989 na Olsztyńską
- Lyckerstraße na Warszawską
- Adolf-Hitler-Platz przed 1945 r. na Plac Wolności, a obecnie na Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego
- Schwarzer Weg przed 1945 r. na Szelągowskiego, a obecnie na Kolejową
- Bismarckstraße przed 1945 r. na Pionierską i Kościelną, ob. obie na Pionierską
- Boyenstraße przed 1945 r. na Mickiewicza
- Gymnasialstraße przed 1945 r. na Traugutta
- Angeburgerstraße przed 1945 r. na J. Stalina, później na Aleję 1 Maja
- Bahnhofstraße przed 1945 r. na Dąbrowskiego
- Marktplatz przed 1945 r. na Plac Grunwaldzki
- W Krakowie:
- Rynek przed 1820 na Rynek Główny, w 1939 r. na Adolf Hitler Platz i w 1945 roku znów na Rynek Główny.
- ul.Pawła Popiela przed 1939 na Paul Popiel Strasse, w 1941 r. na Brandemburgerstrasse i w 1945 na ul.Kronikarza Galla
- ul.Na Zamek przed 1939 na Hans Frank Strasse i w 1945 r. na ul.Droga do Zamku
- ul.Krupnicza w 1941 na Albrechtenstrasse i w 1945 r. znów na ul.Krupnicza.
- ul.Juliana Dunajewskiego przed 1940 na Wermachtstrasse i w 1945 r. znów na ul.Juliana Dunajewskiego
- W Stargardzie Szczecińskim:
(po II wojnie światowej) Adolf Hitler Platz na plac Wolności
[edytuj] Przykłady zmian nazw gór
- Góry Olbrzymie na Karkonosze (1946)
- Střední Sudety na Orlická oblast (1979)
- Sudetské podhůří na Krkonošsko-jesenické podhůří (1979)
- Sudety na Krkonošsko-jesenická subprovincie (1979)
- Východní Sudety na Jesenická oblast (1979)
- Západní Sudety na Krkonošská oblast (1979)