Zmiany nazw ulic i placów w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zmiany nazw ulic i placów w Warszawie

Pierwsze oficjalnie przyjęte nazwy ulic w Warszawie pochodzą z roku 1770 lub 1771[1] wprowadzone przez Stanisława Lubomirskiego wraz z obowiązkiem umieszczania kamiennych tablic z nazwą ulicy – wcześniej były to nazwy zwyczajowe związane z np. ludźmi związanymi z danymi rejonami – stąd nazwy przyjęte od nazw warszawskich jurydyk, także z zawodami. Późniejsze zmiany nazw nastąpiły w XIX wieku w okresie Królestwa Polskiego, gdy carska administracja starała się upamiętnić swoich przedstawicieli czy zasługi w nazewnictwie. Oprócz tego na skutek rusyfikacji obowiązywały napisy dwujęzyczne – rosyjskie cyrylicą i polskie.

Kolejne zmiany nazw nastąpiły w czasie pierwszej wojny światowej wraz z niemiecką administracją, która zagościła tu w związku ze zmianami linii frontu. W tym okresie poszerzono po raz pierwszy powierzchnie miasta wychodząc poza granice carskich umocnień.

W okresie międzywojennym zmiany nazw ulic miały związek z przywracaniem nazw polskich, jak i upamiętnianiem znanych postaci. Powstała też sieć nowych ulic, często przejmujących nazewnictwo zwyczajowe. W czasie okupacji hitlerowskiej wszystkie nazwy zmienione zostały na niemieckie pisane gotykiem, czasem tylko z zachowaniem pierwotnego sensu nazewnictwa.

Okres powojenny to czas wielkich zmian w nazewnictwie ulic warszawskich. Pierwsze zmiany związane były z utrwalaniem władzy komunistycznej, podobnie jak w całym kraju. Miały one też związek z odbudową miasta często z wytyczeniem nowych ciągów komunikacyjnych całkowicie burzących przedwojenną organizację niektórych rejonów miasta. W okresie odwilży po śmierci Stalina nazewnictwo dobierane było już w sposób mniej rygorystyczny. Koniec lat 80. i początek lat 90. był rewolucyjny dla nazewnictwa ulic – przywrócono nazwy stare, nazwy związane z komunistami zamieniono na postacie kojarzące się z innymi zasługami.

Nie był to jednak koniec zmian, ulice i place w Warszawie ciągle zyskują nowe nazwy. Jest to spowodowane także tym, że Warszawa wchłonęła takie miasta jak Rembertów czy Wesoła[2], posiadające własne nazwy ulic, które mogą dublować się z nazwami warszawskimi.

Z uwagi na koszty zmiany adresu wiele projektów jednak nie przechodzi przez głosowania[3].

W 2012 Rada Warszawy dokonała szeregu korekt w nazwach ulic, skwerów i placów, których celem było sprostowanie błędów gramatycznych, składniowych i interpunkcyjnych[4][5].

Zmiany nazw w obecnych dzielnicach[edytuj | edytuj kod]

Bemowo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Droga do Babic (przed 1800) Droga Górczewska (do 1916),
Górczewska (do 1940),
Leśna (Forststraße) (1941–1945)
Górczewska (od 1945)[6]
Tobruk - gen. Tadeusza Pełczyńskiego (1999.04.12)
Fortowa - Lazurowa (lata 30.)
Fortowa Lazurowa (odcinek pomiędzy lotniskiem a WAT) gen. Sylwestra Kaliskiego (lata 80.)
pl. Jana III Sobieskiego pl. Kasztelański

Białołęka[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Modlińska Bałtycka (Ostseestraße) Modlińska (1941–1945)
most Toruński (do 1981) - most gen. Stefana Grota-Roweckiego
Świderska (pomiędzy Obrazkową i Przaśną) (od 1945.01.17) - Myśliborska (od 2006.04.06)[7]
Czeremchowa (pomiędzy Mehoffera i Klasyków) - Papieska (od 2006.06.13)[8]
Nowoksiążkowa - Milana Rastislawa Stefanika (od 1998.05.24)
św. Wincentego - Ojca Aniceta (2004)[9]
Topolowa - Hanki Ordonówny

Bielany[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Grodecka,
al. Władysława Reymonta (od 1952)
- Michała Oczapowskiego (od 1962)
pl. Jedności pl. Północny (Nordplatz) (1941–1945) zlikwidowany wraz z budową trasy AK
Powązkowska Cmentarna (Friedhofstraße) (1941–1945) Powązkowska
al. Konstytucji - al. Władysława Reymonta (od 1961.11.24)
al. Zjednoczenia al. Zachodnia (Westendallee) (1941–1945) al. Zjednoczenia
Gwiaździsta (fragment w Lesie Bielańskim) - Dewajtis (od 1968)
Gwieździsta (1952-1956),
Kamedułów (do 1952)
- Gwiaździsta
al. Konstytucji (do 1952) al. Władysława Reymonta (1952–1956) Bogumiła Samuela Lindego
Powązkowska (od trasy AK do Powstańców Śląskich) - gen. Stanisława Maczka (od 1999)
Wincentego Pstrowskiego Zgrupowania AK „Kampinos” (od 23.10.2006)
Trakt Marymoncki (do ok. 1800) Mikołajewska (do ok. 1900),
szosa Zakroczymska (do 1919),
szosa Marymoncka (do 1922),
Modlińska (Modliner Straße) (1941–1945)
Marymoncka
most Toruński - most gen. Stefana Grota-Roweckiego (od 1981)

Mokotów[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Topolowa (Koszykowa – Pole Mokotowskie) al. Niepodległości
Nordsüdallee (1939–1945)
al. Niepodległości
Dłużewska - zniknęła z planu miasta
Niepodległości - Edwarda Abramowskiego
Puławska Feldherrnallee (1939–1945) Puławska
Racławicka Rolna (Ackerstraße) (1939–1945) Racławicka
Skolimowska Tiroler Straße (1939–1945) Skolimowska
Adolfa Warskiego - Jana Bytnara „Rudego”
Wołoska Władymira Komarowa Wołoska (1998)
Łomnicka - św. Szczepana (2004)[10]

Ochota[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Wery-Kostrzewy Bitwy Warszawskiej 1920 r.
gen. Józefa Bema (do 1945) al. Bohaterów Września (od 1945)
al. Wielkopolski Kraju Warty (Wartheland-Straße) (1943–1945) al. Wielkopolski
droga Jerozolimska (do 1850) ul. Jerozolimska (przełom XIX i XX w.),
al. Jerozolimskie (1916–1940),
Bahnhofstraße (1941–1943),
Reichstraße (1943–1945) od pl. Zawiszy do Marszałkowskiej
al. gen. Władysława Sikorskiego (1947–1949) od skarpy do ul. Nowy Świat,
al. Jerozolimskie (od 1945) w 1969 nazwą objęto przedłużenie ulicy od pl. Zawiszy do granicy miasta)
Bolesława Prusa (do 1934) Adama Asnyka
Opaczewska (do 1960)
(odcinek między Żwirki i Wigury a ul. Grójecką)
Stefana Banacha
Nowo-Czysta (do 1920) Barska
droga Kościelna,
droga Parafialna,
Kościelna (do 1919)
gen. Józefa Bema
Nowo-Szczęśliwicka (do 1920) Berestecka
Pomnikowa nie istnieje (zlikwidowana w 1978 r. z powodu budowy kompleksu PKS Warszawa Zachodnia)

Praga Południe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Bolesława Bieruta gen. Emila Fieldorfa
Sprzeczna Przeczna
Moskiewska (1900–1919)
Jana Zamoyskiego
Wersalska Wodna (Wasserstraße) (1941–1945) Wersalska
Berka Joselewicza Wąska (Schmale Straße) (1941–1945) Berka Joselewicza
al. Zieleniecka al. Wojska Polskiego
al. Parku Wschodniego (Ostparkallee) (1941–1945)
al. Zieleniecka
Trakt Brzeski Wschodnia (Ostenstraße) (1941–1945) Grochowska
gen. Franciszka Jóźwiaka gen. Romana Abrahama
Wał Miedzeszyński Uzdrowiskowa (Kurstraße) (1941–1945) Wał Miedzeszyński
Parczewska kard. Aleksandra Kakowskiego
Płowce Trawnikowa (Rasenstraße) (1941–1945) Płowce
al. Stanów Zjednoczonych Europejska (Europäische Straße) (1941–1945) al. Stanów Zjednoczonych
Aleksandra Zawadzkiego gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego

Praga Północ[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Bertolda Brechta Bertolta Brechta (2005)[11]
Ireny Kosmowskiej Heleny Rzeszotarskiej (2004)
Wiosenna (zmiana dotyczy tzw. ul. Wiosennej „b” – odcinka ulicy od Grodzieńskiej do al. „Solidarności”, odcinek „a” od Radzymińskiej do Tarchomińskiej zachował dotychczasową nazwę) Ireny Kosmowskiej (2004)[12]
Esplanadowa (od Targowej do Konopackiej),
Śliwicka (od Konopackiej do torów kolei obwodowej)
11 Listopada (1919–1941),
Esplanadowa (Esplanadenstraße) (1941–1945)
11 Listopada (od 1945)
Zygmuntowska (odcinek od mostu do Targowej) (do 1949.07.22) al. gen. Karola Świerczewskiego al. „Solidarności”
Konstantynowska (do 1917.02.07) Floriańska
Wojciecha Gersona Stacyjna (Stationstraße) (1941–1945) Wojciecha Gersona
Ogrodowa (do 1916) Helska nie istnieje
Moskiewska (od Zamoyskiego do al. „Solidarności”) (1900–1919),

Petersburska (od al. „Solidarności” do torów) (do 1919),
Szosa Petersburska (od torów do Toruńskiej) (do 1919)

Jagiellońska (odcinek Zamoyskiego–tory) (do 1941),
Modlińska (odcinek tory–Toruńska) (do 1941),
Królewiecka (Königsberger Straße) (odcinek Zamoyskiego–tory) (1941-1945),

Bałtycka (Ostseestraße) (odcinek tory–Toruńska) (1941–1945),
al. Stalingradzka (od al. „Solidarności” do torów) (1952–1955),
Modlińska (odcinek tory–Toruńska) (1945–1955),
al. Stalingradzka (całość) (1955–1992)

Jagiellońska (od 1992)
Szeroka (do 1949) Karola Wójcika (1949–1991)[13] ks. Ignacego Kłopotowskiego (od 1991)
Górna (do 1916) Królewiecka nie istnieje
Michałowska (do 1919) Waleriana Łukasińskiego (1919–1941),
Michałowska (Michaelstraße) (1941–1945)
Waleriana Łukasińskiego (od 1945)
most Aleksandryjski (do 1919) most Kierbedzia (1919–1941),
most Miejski (Stadtbrücke) (1941–1945)
nie istnieje
Brukowa (do 1945) Stefana Okrzei (od 1945)
park Praski (do 1998.06.15) park Praski im. Żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego
pl. Juliana Leńskiego (1957.05.28–1991.01.24) pl. gen. Józefa Hallera
Namiestnikowska (do 1930) Józefa Sierakowskiego
Sokola Jastrzębia (Habichtstraße) (1941–1945) Sokola

Rembertów[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Małgorzaty Fornalskiej (do 1998.05.25) majora Franciszka Amałowicza „Tatara”
generała Władysława Sikorskiego (1951–1981.01.05)[14] Arsenalska
Naftalego Botwina (do 1998.06.18) Eugeniusza Bocheńskiego „Dubańca”
Mieczysława Heymana (do 1998.06.18) Stefana Łyszkiewicza „Pechowca”
Wiktora Białego (do 1998.06.18) Zawiszaków
Janka Krasickiego (do 1998.06.18) Zesłańców Polskich
22 Lipca (do 1998.05.25) generała Karola Ziemskiego „Wachnowskiego”
Antoniego Wieczorkiewicza (do 1998.05.25) al. generała Antoniego Chruściela „Montera”

Śródmieście[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Nalewki Bohaterów Ghetta Bohaterów Getta (uwaga: nazwę ul. Nalewki nosi od lat 60. XX w. ulica przebiegająca w pobliżu końcowego, nieistniejącego odcinka historycznej ul. Gęsiej)
Gęsia - Mordechaja Anielewicza (od 31.12.1955)
Solna, Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, Nowokarmelicka, Parysowska al. Juliana Marchlewskiego al. Jana Pawła II (po 1990)
Leszno al. Karola Świerczewskiego al. „Solidarności” (po 1990) (uwaga: część ul. Leszno zachowała swą nazwę)
al. Józefa Piłsudskiego (1928–1949) - al. Armii Ludowej (od 1949)
Foksal Pierackiego,
Foksalstraße (1939–1945),
Młodzieży Jugosłowiańskiej
Foksal
Kaliksta Jana i Jędrzeja Śniadeckich
Matejki Instytutowa (Institutstraße) (1939–1945) Matejki
Piusa XI (od 1930–1949) Piusa (w czasie okupacji niemieckiej) Piękna (od 1949)
rondo Babka rondo Zgrupowania AK „Radosław”
Przejazd (1766–1947) Nowomarszałkowska (1947–1948),
Marcelego Nowotki (1948–1990)
gen. Władysława Andersa
Agrykola Agrykola Dolna
Ułańska (1901–1919)
Dragonów (Dragonerstraße) (1943–1945)
Szwoleżerów (uwaga: część ul. Agrykola zachowała swą nazwę)
Chmielna Henryka Rutkowskiego Chmielna
Parkowa Parku Łazienkowskiego (Seegartenstraße) (1940–1945) Parkowa
Lądowa Palatynacka (Pfälzerstraße) (1943-1945) Lądowa
Kręta W Kącie (Im Winkel) (1943–1945) Kręta
droga do Alei, alea do Belwederu (XVIII/XIX w.) Okopowa (XVIII w.),
Bagatela (1870–1939),
Bromberger Straße (1940–1945)
Bagatela
Huzarska (1818–1921) Husarska (Husarenstraße) (1941–1945) 29 Listopada
droga do Ujazdowa (do 1724) droga Kawaleryjska (1724–ok. 1784),
alea Kawaleryjska (ok. 1784–poł. XIX w.),

Al. Ujazdowskie (poł XIX w–1939),
Lindenallee (1940–1945),
Siegesstraße (1945),
al. Stalina (1945–1956),

ul. Belwederska (od poł. XIX w.) od granic miasta do ul. Agrykola,

Al. Ujazdowskie

pl. Bankowy (1825–1951) pl. Feliksa Dzierżyńskiego (1951–1990) pl. Bankowy
pl. Dzieciątka Jezus (1839–1870) pl. Warecki (1870-1921),
pl. Napoleona (1921–1945)
pl. Powstańców Warszawy

pl. Saski[15]
pl. Zwycięstwa (1945–90),
Adolf-Hitler-Platz (1940–45), ,
pl. Józefa Piłsudskiego (1935-1939),
pl. Soborowy
pl. marsz. Józefa Piłsudskiego
Zgoda Władysława Hibnera Zgoda
Złota (fragment) Władysława Kniewskiego Złota
Żabia Marszałkowska

Targówek[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Górna (do ok. 1920) Bartnicza
Mylna (do ok. 1929) Bazyliańska
bpa Władysława Bandurskiego (do 1967.10.09) Janowiecka
Sądowelska nie istnieje
szosa Radzymińska (do ok. 1890),
Prawa Szosa (do ok. 1890) od Ząbkowskiej do torów
Radzymińska,
Wileńska (Wilnaer Straße) (1941–1945),
Generalska (1951–1992) od Trockiej do granic miasta
Radzymińska
księcia Jaremy (do 1951.12.22) Skrajna

Ursus[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Sosnowa (do 1978) Brygad Międzynarodowych (1979.01.01–1990.12.13) Kompanii „Kordian”[16]
Zofii Nałkowskiej Stefana Królikowskiego (1977–1990.12) Orląt Lwowskich[16]
Wawelska (do 1978) Piotra Kupidłowskiego (1978–1990.12) Kazimierza Sosnkowskiego
Henryka Sienkiewicza Jana Mizerkiewicza (1977–1990.12) Stanisława Wojciechowskiego
Przodowników Pracy (1977–1990.12) Walerego Sławka
Hanki Sawickiej (1977–1990.12) Kazimierza Pużaka
Kilińskiego (do 1978) Aleksandra Waszkiewicza (1978–1990.12) Plutonu „Torpedy”
Świerczewskiego Tadeusza Żarskiego (1977–1990.12) Andrzeja Szomańskiego
Solidarności Robotniczej (do 1978) Wiosny Ludów
Jana III Sobieskiego (do 1978) Dzieci Warszawy
Zachodnia (do 1978) Kajetańska
Rejtana (do 1978) Wysoczyńska
Wspólna (do 1978) Piskorska
Czarneckiego (do 1978) Ochocka
Narutowicza (do 1978) Kuźnicy Kołłątajowskiej
Bracka (do 1978) II Armii Wojska Polskiego
Paderewskiego (do 1978) Michała Spisaka
Adama Mickiewicza (do 1978) Władysława Jagiełły
Wojska Polskiego (do 1978) Orłów Piastowskich

Ursynów[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Pawła Findera rtm. Witolda Pileckiego
Jana Rosoła (do 2005.09.19) – fragment al. Jana Rodowicza „Anody”
Nowoursynowska (do 1998.03.02) – fragment Zbigniewa Kiedacza
Trakt Lubelski (do 1870) Nowoaleksandryjska (do 1917.02.07),
Puławska (1917–1941),
al. Dowódców (Feldherrnallee) (1941–1945)
Puławska (od 1945)
Józefa Feliksa Ciszewskiego (od 1975.03.03) – fragment Wilhelma Konrada Roentgena (od 1995.10.20)
Związku Walki Młodych Józefa Andrzeja Szczepańskiego (1997.04.07–1998.02.28)[17] Związku Walki Młodych
księdza Wyrębowskiego (do 1967.10.09) Beli Bartoka
Słonki (do 1997.06.19) – fragment ulicy przy stacji metra Jeżyka

Wawer[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Folwarczna Lucerny

Wesoła[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Lenina Brata Alberta
Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
15-go Grudnia gen.Władysława Sikorskiego

Wilanów[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Przyczółkowa (fragment) Łukasza Drewny
Lwowska (do 1951 roku) Łowcza

Wola[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
al. Rewolucji Październikowej al. Prymasa Tysiąclecia
al. gen. Świerczewskiego al. „Solidarności”
Astronomów Wujka Jakóba
Dworska Kasprzaka
Droga Królewska Prądzyńskiego
Kościelna Wolska Bema
Łuszczewska Żmichowskiej
Młynarska Tylna Patrice'a Lumumby Płocka
Nadieżdy Krupskiej Batalionu „Pięść”
Nowowolska Staszyca Staszica
Przejazd Nowolipki
Szosa Kaliska Wolska
Artura Zawiszy „Czarnego” Czorsztyńska

Włochy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
Żwirki i Wigury Lotników (Straße der Flieger) (1941–1945),
Żwirki i Wigury,
Rokitnicka (1955–1960)
Żwirki i Wigury
Bukszpanowa (do 1967.10.09) Franciszka Hynka
Mikowa (do lat 90.) ks. Juliana Chrościckiego
Ogrodowa Wesoła
Szczera Mikołajska

Żoliborz[edytuj | edytuj kod]

Nazwa pierwotna Nazwy przejściowe Nazwa obecna
pl. Stefana Żeromskiego (do 1928) pl. Thomasa Woodrowa Wilsona (1928–1940),
pl. Gdański (Danziger Platz) (1940–1945),
pl. Komuny Paryskiej (1953.05.28)
pl. Thomasa Woodrowa Wilsona (1990.02.28)
Stołeczna (lata 30.) - al. ks. Jerzego Popiełuszki (1993.10.06)
Zaułek (1951.12.20) - Stefana Pogonowskiego (1991.01.09)
Marymoncka (do 1938) Juliusza Słowackiego (1938–1941),
Modlińska (Modliner Straße) (1941–1945)
Juliusza Słowackiego
Jarosława Dąbrowskiego (1916) - Trojaka (od 1950)
Brzegowa (1919) - Wybrzeże Gdańskie (po 1945)
al. Gwardii (1920) al. Sportowa (Sportallee) (1940) al. Wojska Polskiego (po 1945)
Antoniny Sokolicz - ks. Teofila Boguckiego (1998.05.25)
Aleksandra Waszkowskiego (1920) - Cudnowska (po 1945)
Henryka Dembińskiego Stawowa (Teichstraße) (1941–1945) Henryka Dembińskiego
Stanisława Skrypija (1961.11.24) - Krechowiecka (1991.01.09)
Pochyła (1953.05.28) - Leopolda Lisa-Kuli (1990.02.28)
Romana Boguckiego - Witolda Lutosławskiego (1998.06.18)
Adama Mickiewicza (lata 30.) Inwalidów (Invalidenstraße) (1940–1945) Adama Mickiewicza (od 1945)
Ustronie (do 1939) Teodora Toeplitza


Przypisy

  1. Katalog detali, warszawa1939.pl
  2. Analogicznie zmiany nazw się dublujących następowały w miarę włączania nowych obszarów do miasta także w okresie wcześniejszym – np. przy włączaniu Nowej Pragi, więcej: Michał Pilch, Ulice Nowej Pragi, Fundacja Wspierania Kultury, Wydawnictwo Veda, Warszawa 2003, ISBN 83-85584-81-1
  3. Chcą zmienić nazwę Marszałkowskiej!
  4. Uchwała N r XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. [dostęp 2014-04-15]. s. 2.
  5. Uchwała nr XLI/1107/2012 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 30 sierpnia 2012r. w sprawie nazw niektórych ulic i skweru w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 6531 [on-line]. http://edziennik.mazowieckie.pl. [dostęp 2014-04-15]. s. 1.
  6. Fragment ulicy Górczewskiej przy przejeździe kolejowym przemianiowany na Starogórczewska w latach 70.
  7. Uchwała Nr LXXII/2227/2006
  8. Uchwała Nr LXXVI/2370/2006
  9. Uchwała Nr XXVII/512/2004
  10. Uchwała Nr XXXIII/737/2004
  11. Uchwała Nr XLV/1113/2005
  12. Uchwała Nr XXXVI/834/2004
  13. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 353. ISBN 83-86619-97X.
  14. Zmiana nazwy po przyłączeniu miasta Rembertów do Warszawy
  15. Warszawa której już nie ma: Plac Saski i Pałac Saski
  16. 16,0 16,1 Jerzy Domżalski, Wiek XX w Ursusie, EZDORAT
  17. Decyzja Rady Warszawy o zmianie nazwy uchylona w lutym 1998 przez Naczelny Sąd Administracyjny po proteście radnych lewicy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]