Zmienna lokalna
Zmienna lokalna w programowaniu, to zmienna zdefiniowana i dostępna wyłącznie w określonym bloku programu, tworzona w momencie wejścia do tego bloku oraz usuwana z pamięci w momencie wyjścia z danego bloku. Tym samym zasięg zmiennej lokalnej oraz czas jej życia pokrywaną się i obejmują blok, w którym zmienna lokalna jest zdefiniowana. Zmienna lokalna ma więc określony, ograniczony zakres istnienia i dostępności. To w jakich blokach programowych można tworzyć zmienne lokalne definiuje składnia konkretnego języka programowania. Typowymi blokami, w których można w różnych językach programowania tworzyć zmienne lokalne, są moduły, podprogramy oraz w pewnych językach programowania także instrukcje blokowe (lub inne instrukcje strukturalne, np. pętla for w języku C[1][2][3] i inne). Zmienna lokalna w danym bloku przesłania zdefiniowaną zmienną globalną, lub zmienną lokalną z bloku nadrzędnego, o tym samym identyfikatorze. Tym samym programista nie może wprost, za pomocą danego identyfikatora, w bloku o zdefiniowanej zmiennej lokalnej, odwołać się do zmiennej zewnętrznej o tym samym identyfikatorze co zdefiniowana zmienna lokalna, choć może to zrobić za pomocą innych konstrukcji, jeżeli są dostępne w danym języku programowania, np. selekcja, wskaźniki, przemianowanie, nakładanie zmiennych lub inne.
Spis treści |
Przykłady deklaracji zmiennych lokalnych [edytuj]
| C[1][2][3], C++[3] | Pascal[4][5] | PL/I[6][7] |
|---|---|---|
int func(int x) { /* zmienna lokalna w podprogramie */ int y; ... { /* zmienna lokalna w instrukcji blokowej */ int z; ... } } |
function func(x: integer): integer; {zmienna lokalna w podprogramie} var y: integer; begin ... begin { brak możliwości deklaracji zmiennej lokalnej w instrukcji grupującej } ... end end; |
func: PROC(X) RETURNS(FIXED(5,0));
DCL X FIXED(5,0);
/* zmienna lokalna w podprogramie */
DCL Y FIXED(5,0);
...
BEGIN
/* zmienna lokalna
w instrukcji blokowej */
DCL Z FIXED(5,0);
...
END;
END func;
|
Porównanie z innymi rodzajami zmiennych [edytuj]
Jak wyżej zaznaczono zmienna lokalna tworzona jest przy wejściu do bloku i usuwana wraz z wyjściem z bloku. W bloku takim mogą być także tworzone zmienne statyczne. Różnica pomiędzy takimi zmiennymi, a zmiennymi lokalnymi jest taka, że zmienne statyczne nie są usuwane z pamięci przy wyjściu z bloku tak jak to ma miejsce w odniesieniu do zmiennych lokalnych, ale przechowują aktualną wartość do następnego wejścia do bloku (mimo że są niedostępne w bloku zewnętrznym, tak jak zmienne lokalne). Oznacza to, że jeżeli w danym bloku zdefiniowane będą dwie zmienne: jedna lokalna, a druga statyczna, i zostaną one zainicjowane w ich definicjach, to przypisanie wartości inicjującej do zmiennej lokalnej nastąpi za każdym razem przy wejściu do danego bloku, a do zmiennej statycznej tylko raz przy pierwszym wejściu do danego bloku.
| element | zmienna lokalna | zmienna statyczna | zmienna globalna |
|---|---|---|---|
| kod źródłowy |
#include "stdio.h" int x; int plus(int liczba) { int x=10; x=x+liczba; printf("Wynik: %d\n",x); } void main() { x=1; /* bez znaczenia */ x=plus(1); x=plus(2); x=plus(3); } |
#include "stdio.h" int x; int plus(int liczba) { static int x=10; x=x+liczba; printf("Wynik: %d\n",x); } void main() { x=1; /* bez znaczenia */ x=plus(1); x=plus(2); x=plus(3); } |
#include "stdio.h" int x; int plus(int liczba) { /* brak zmiennej lokalnej */ x=x+liczba; printf("Wynik: %d\n",x); } void main() { x=1; x=plus(1); x=plus(2); x=plus(3); } |
| wyniki wyprowadzone na konsolę |
Wynik: 11 |
Wynik: 11 |
Wynik: 2 |
Zmienne lokalne w językach programowania [edytuj]
| Język programowania | moduł | podprogram | instrukcja blokowa | inne |
|---|---|---|---|---|
| Basic[8][9] (wersje pierwotne) |  |
|
|
|
| C[1][2][3], C++[3] |  |
|
|
pętla for |
| Pascal[4][5] | |
|
|
|
| PL/I[6][7] | |
|
|
|
| Turbo Pascal[5] | |
|
|
|
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Brian W. Kernighan, Dennis M. Ritche: Język C. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1988, seria: Biblioteka Inżynierii Oprogramowania. ISBN 83-204-1067-3. (pol.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Jan Bielecki: Turbo C z grafiką na IBM PC. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1990, seria: Mikrokomputery. ISBN 83-204-1101-7. (pol.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Jan Bielecki: Od C do C++, programowanie obiektowe w języku C. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1990. ISBN 83-204-1332-X. (pol.)
- ↑ 4,0 4,1 Michał Iglewski, Jan Madey, Stanisław Matwin: Pascal. Język wzorcowy – Pascal 360. Wyd. wydanie trzecie – zmienione. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1984, seria: Biblioteka Inżynierii Oprogramowania. ISSN 0867-6011. ISBN 83-85060-53-7. (pol.)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Andrzej Marciniak: Borland Pascal 7.0. Poznań: Nakom, 1994, seria: Biblioteka Użytkownika Mikrokomputerów. ISSN 0867-6011. ISBN 83-85060-53-7. (pol.)
- ↑ 6,0 6,1 Jan Bielecki: Rozszerzony PL/I i JCL w systemie OS/RIAD. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, seria: Biblioteka Informatyki. ISBN 83-01-06146-4. (pol.)
- ↑ 7,0 7,1 M. I. Auguston i inni: Programowanie w języku PL/1 OS JS. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988. ISBN 83-01-07463-9. (pol.)
- ↑ Zbigniew Czech, Krzysztof Nałęcki, Stanisław Wołek: Programowanie w języku BASIC. Wyd. drugie uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1985. ISBN 83-204-0776-1. (pol.)
- ↑ Wacław Iszkowski: Nauka programowania w języku BASIC dla początkujących. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1987, seria: Mikrokomputery. ISBN 83-204-0834-2. (pol.)
Bibliografia [edytuj]
- Michael Marcotty, Henry Ledgord, tłumaczenie: Krystyna Jerzykiewicz: W kręgu języków programowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1980, seria: Biblioteka Inżynierii Oprogramowania. ISBN 83-204-1342-7. (pol.)
- John E. Nicholls: Struktura języków programowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1980, seria: Informatyka. ISBN 83-204-0246-8. (pol.)
