Zoisyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zoisyt
Zoisyt (2,3x1,4x0,5 cm) Zoisyt (1,7x1,0x0,8 cm)
Zoisyt (2,3x1,4x0,5 cm) Zoisyt (1,7x1,0x0,8 cm)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Ca2Al3(SiO4)(Si2O7)O(OH) — zasadowy krzemian wapnia i glinu
Twardość w skali Mohsa 6 –6,5
Przełam nierówny do muszlowego
Łupliwość doskonała {010}, niezupełna {100}
Pokrój kryształu słupkowy, pręcikowy
Układ krystalograficzny rombowy
Właściwości mechaniczne kruchy
Gęstość minerału 3,10-3,36[1] g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa bezbarwny, szary, zielonobrązowy, różowy, żółty, niebieski, fioletowy, fioletowoniebieski
Rysa biała lub bezbarwna
Połysk szklisty, perłowy
Współczynnik załamania nα = 1,696 - 1,700 nβ = 1,696 - 1,702 nγ = 1,702 - 1,718
Inne dwuosiowy dodatni, pleochroizm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zoisyt (Zoizyt) – minerał z grupy krzemianów grupowych. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od austriackiego przyrodnika i kolekcjonera minerałów S. Zoista von Edelstina.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy słupkowe, z wyraźnym poprzecznym prążkowaniem. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, pręcikowych. Jest polimorficzny z jednoskośnym klinozoisytem. Jest kruchy, przezroczysty, często zawiera domieszki manganu (thulit), chromu (anyolit), wanadu (tanzanit), strontu, potasu, tytanu. Po oszlifowaniu wykazuje niekiedy „efekt kociego oka”.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Minerał skał metamorficznych niskich temperatur i dużych ciśnień. Spotykany w skałach wapienno – krzemianowych, gnejsach, granulitach, amfibolitach, i eklogitach.

Miejsca występowania: Tanzania, Kenia, Zambia, Rosja - Ural, USA – Wyoming, Karolina Pd, Meksyk, Austria, Norwegia, Szwajcaria.

W Polsce – występuje w masywie Braszowic, Jordanowie Śląskim, Nasławicach, także w amfibolach Sobótki, w okolicach Nowej Rudy i Sokolca k.Kłodzka.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Ma znaczenie naukowe (wskaźnik charakteru i przeobrażeń skał),
  • jest interesujący dla kolekcjonerów,
  • rzadki i ceniony kamień jubilerski i ozdobny,
  • służy do wyrobu drobnej galanterii ozdobnej i artystycznej, biżuterii i rzeźb.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mindat - zoisite(ang.)[dostęp:2011-06-01]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 214 i 281. ISBN 83-7129-194-9.