Zoisyt

Zoisyt
Zoisyt (2,3x1,4x0,5 cm) Zoisyt (1,7x1,0x0,8 cm)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Ca2Al3(SiO4)(Si2O7)O(OH) — zasadowy krzemian wapnia i glinu
Twardość w skali Mohsa	6 –6,5
Przełam	nierówny do muszlowego
Łupliwość	doskonała {010}, niezupełna {100}
Pokrój kryształu	słupkowy, pręcikowy
Układ krystalograficzny	rombowy
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość minerału	3,10-3,36 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	bezbarwny, szary, zielonobrązowy, różowy, żółty, niebieski, fioletowy, fioletowoniebieski
Rysa	biała lub bezbarwna
Połysk	szklisty, perłowy
Współczynnik załamania	nα = 1,696 - 1,700 nβ = 1,696 - 1,702 nγ = 1,702 - 1,718
Inne	dwuosiowy dodatni, pleochroizm
Multimedia w Wikimedia Commons

Zoisyt (Zoizyt) – minerał z grupy krzemianów grupowych. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od austriackiego przyrodnika i kolekcjonera minerałów S. Zoista von Edelstina.

Właściwości

Tworzy kryształy słupkowe, z wyraźnym poprzecznym prążkowaniem. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, pręcikowych. Jest polimorficzny z jednoskośnym klinozoisytem. Jest kruchy, przezroczysty, często zawiera domieszki manganu (thulit), chromu (anyolit), wanadu (tanzanit), strontu, potasu, tytanu. Po oszlifowaniu wykazuje niekiedy „efekt kociego oka”.

Występowanie

Minerał skał metamorficznych niskich temperatur i dużych ciśnień. Spotykany w skałach wapienno – krzemianowych, gnejsach, granulitach, amfibolitach, i eklogitach.

Miejsca występowania: Tanzania, Kenia, Zambia, Rosja - Ural, USA – Wyoming, Karolina Pd, Meksyk, Austria, Norwegia, Szwajcaria.

W Polsce – występuje w masywie Braszowic, Jordanowie Śląskim, Nasławicach, także w amfibolach Sobótki, w okolicach Nowej Rudy i Sokolca k.Kłodzka.

Zastosowanie

• Ma znaczenie naukowe (wskaźnik charakteru i przeobrażeń skał),
• jest interesujący dla kolekcjonerów,
• rzadki i ceniony kamień jubilerski i ozdobny,
• służy do wyrobu drobnej galanterii ozdobnej i artystycznej, biżuterii i rzeźb.

Galeria

• 

  Anyolit

• 

  Thulit

• 

  Okazały zoisytu (7,5 x 4 x 2 cm)

• 

  Zoisyt

• 

  Wyraźnie zabarwiony zoisyt

Bibliografia

• Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 214 i 281. ISBN 83-7129-194-9.