Zorza (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zorza – żeńskie bóstwo słowiańskie związane z kultem jutrzenki i planety Wenus. Istnienie Zorzy potwierdzone jest jedynie w folklorze, gdzie określana jest także imionami Gwiazda Poranna, Zorza Zaranna, Porenica, Zarnica, Zora, Dennica, Danica, Śvitivka, Pierworadka.

Zorza jest powiązana z indoeuropejskim kultem dziewicy-bogini Jutrzenki (por. grecka Eos). Folklor, głównie południowosłowiański, przedstawiał ją najczęściej jako córkę Nieba, siostrę Słońca i siostrę lub narzeczoną Księżyca. W Polsce kult Gwiazdy Wieczornej (Wenus) wiązano z pasterstwem, gdyż wyznaczała ona czas żerowania bydła. Miała też chronić młode małżeństwa i dzieci. W folklorze jej kult często łączony był z kultem maryjnym, gdzie Zorza miała stanowić gwiazdę lub koronę Maryi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik stereotypów i symboli ludowych. Jerzy Bartmiński (red.). T. 1: Kosmos. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1996.
  • Zorian Dołęga Chodakowski: O Słowiańszczyźnie przed chrześcijaństwem oraz inne pisma i listy. Warszawa: 1967.
  • Stanisław Czernik: Trzy zorze dziewicze. Wśród zamawiań i zaklęć. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1968.
  • Andrzej Szyjewski: Religia Słowian. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2003.