Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP (ZGWŻ) – związek wyznaniowy o strukturze federacji gmin żydowskich liczący ponad 1200 członków. Jest drugą co do liczebności organizacją żydowską w Polsce.

W latach 1993–1997 przewodniczącym związku był dr Paweł Wildstein (1920–2008), następnie Jerzy Kichler (ur. 1947), w latach 2003–2014 Piotr Kadlčik (ur. 1962), a od 2014 jest nim Lesław Piszewski. W 1997 po raz pierwszy w zarządzie związku znalazła się kobieta – historyk Helena Datner (ur. 1949).

Historia związku[edytuj | edytuj kod]

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP działa w oparciu o ustawę z dnia 20 lutego 1997 o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP w Rzeczypospolitej Polskiej[1]. Zarejestrowany został jednak już w 1993 jako kontynuacja Związku Religijnego Wyznania Mojżeszowego, powstałego w 1949.

Cele i działalność związku[edytuj | edytuj kod]

Celem działalności związku jest organizowanie żydowskiego życia społecznego i religijnego w Polsce, a także opieka nad gminami żydowskimi, utrzymywanie synagog i domów modlitwy oraz cmentarzy. Związek wydaje corocznie Almanach Żydowski. Największa z gmin związku znajduje się w Warszawie i liczy ponad pięciuset członków. Kolejne we Wrocławiu (ok. 300 członków), Łodzi (ok. 250 członków) i Krakowie (ok. 160 członków). Dla osób nieposiadających żydowskiej matki ZGWŻ prowadzi kursy przygotowujące do konwersji na judaizm.

18 czerwca 2008 ZGWŻ i Telewizja Polska zawarły porozumienie w sprawie emisji programów dotyczących życia społeczności żydowskiej w Polsce w telewizji publicznej. Będą to audycje religijno-moralne, religijno-społeczne, kulturalne i nabożeństwa Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich (głównie obchody święta Purim).

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny ZGWŻ w Rzeczypospolitej Polskiej

Związek tworzy osiem gmin żydowskich:

dwie filie samego ZGWŻ:

oraz:

Podział administracyjny oparty jest na granicach województw z lat 1975-1998.

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP jest członkiem wielu organizacji międzynarodowych m.in.: Europejskiego Kongresu Żydów, Europejskiej Rady Społeczności Żydowskich, czy Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Polsce. Działalność związku finansowana jest ze środków własnych, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz prywatnych sponsorów.

Władze[edytuj | edytuj kod]

Zarząd Związku:

Prezydium Rady:

Rada Związku:

  • Anna Chipczyńska, Jerzy Dajnowski, Anna Felińska–Junka, Jerzy Fridel, Jakub Herczyński, Helena Jakubowicz, Tadeusz Jakubowicz, Włodzimierz Kac, Piotr Kadlčík, Symcha Keller, Tomasz Krakowski, Beata Kulka, Andrzej Oczkowski, Lesław Piszewski, Michał Samet, Karolina Szykier–Koszucka.

Komisja Rewizyjna:

  • Krzysztof Społowicz, Szymon Filek, Henryk Albert, Michał Rucki.

Rada Religijna:

  • Anna Chipczyńska, Symcha Keller, Tomasz Krakowski, Maciej Nowakowski, Michał Samet, Karolina Szykier–Koszucka.

Sąd Polubowny:

  • Przewodniczący: Piotr Faleński
  • Wiceprzewodnicząca: Beata Mintzberg
  • Sekretarz: Joanna Matyjasek
  • Członkowie: Grażyna Majer, Alicja Skowrońska

Rabini[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich zatrudnia rabinów:

Wcześniej zatrudniał m.in.:

Wykaz czynnych synagog[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Czynne synagogi w Polsce.

Dni wolne od pracy dla członków gmin żydowskich[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie Ustawy z dnia 27 lutego 1997 o stosunku Państwa do Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, Dz. Ust. poz. 41 art. 251 par. 11:

  1. Osoby należące do gmin żydowskich mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki na czas obejmujący następujące święta religijne, nie będące dniami ustawowo wolnymi od pracy:
    1. Nowy Rok – 2 dni,
    2. Dzień Pojednania – 1 dzień,
    3. Święto Szałasów – 2 dni,
    4. Zgromadzenie Ósmego Dnia – 1 dzień,
    5. Radość Tory – 1 dzień,
    6. Pesach – 4 dni,
    7. Szawuot – 2 dni.
  2. Terminy świąt, o których mowa w ust. 1, określane są według kalendarza żydowskiego.
  3. Osobom należącym do gmin żydowskich przysługuje prawo zwolnienia od pracy lub nauki na czas szabatu trwającego od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę oraz w święta, o których mowa w ust. 1, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]