Związek Komunistów Jugosławii
Związek Komunistów Jugosławii (ZKJ), Savez komunista Jugoslavije (SKJ) – partia polityczna istniejąca w latach 1919–1991.
Związek Komunistów Jugosławii został utworzony jako Socjalistyczna Partia Robotnicza Jugosławii w 1919 i od początku był członkiem Międzynarodówki Komunistycznej. W latach 1920–1952 nosił nazwę Komunistyczna Partia Jugosławii (KPJ). Delegalizacja KPJ w 1921 i spory frakcyjne hamowały jego działalność.
Aktywność partii wzrosła po objęciu w 1937 kierownictwa przez Josipa Broz Tito. KPJ występowała wtedy przeciw zbliżeniu Jugosławii z III Rzeszą.
W zajętej w kwietniu 1941 przez Niemcy i ich sojuszników Jugosławii, KPJ wysunęła hasło powstania narodowego przeciw okupantom i kierowała masowym ruchem wyzwoleńczym. Zorganizowała silne oddziały partyzanckie, które zostały przekształcone później w Wojska Narodowowyzwoleńcze.
Po II wojnie światowej przejęła pełnię władzy, eliminując przeciwników politycznych i wprowadzając monopartyjną dyktaturę. W 1948 – po ostrym konflikcie J. B. Tito ze Stalinem – doprowadziła do zerwania współpracy między innymi partiami komunistycznymi.Współpracę nawiązano ponownie w 1955.
ZKJ był inicjatorem udziału Jugosławii w ruchu państw niezaangażowanych.
Od śmierci Josipa Broz Tito w 1980, funkcję przywódcy ZKJ pełniło Prezydium Komitetu Centralnego ZKJ. Jego przewodniczący wybierany był spośród członków Prezydium na okres 1 roku.
ZKJ rozwiązano w 1991 wraz z rozpadem Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii.
Od 1965 Komitet Centralny mieścił w Belgradzie, w wieżowcu Ušće Tower.
Przewodniczący Związku Komunistów Jugosławii po II wojnie światowej [edytuj]
| imię i nazwisko | okres | Republika |
|---|---|---|
| Josip Broz Tito | listopad 1936 – 4 maja 1980 | Chorwacja |
| Branko Mikulić (p.o.) |
19 października 1978 – 23 października 1979 | Bośnia i Hercegowina |
| Stevan Doronjski (p.o. do 4 maja) |
23 października 1979 – 20 października 1980 | Wojwodina |
| Lazar Mojsov | 20 października 1980 – 20 października 1981 | Macedonia |
| Dušan Dragosavac | 20 października 1981 – 29 czerwca 1982 | Chorwacja |
| Mitja Ribičič | 29 czerwca 1982 – 30 czerwca 1983 | Słowenia |
| Dragoslav Marković | 30 czerwca 1983 – 26 czerwca 1984 | Serbia |
| Ali Shukrija | 26 czerwca 1984 – 25 czerwca 1985 | Kosowo |
| Vidoje Žarković | 25 czerwca 1985 – 26 czerwca 1986 | Czarnogóra |
| Milanko Renovica | 28 czerwca 1986 – 30 czerwca 1987 | Bośnia i Hercegowina |
| Boško Krunić | 30 czerwca 1987 – 30 czerwca 1988 | Wojwodina |
| Stipe Šuvar | 30 czerwca 1988 – 17 maja 1989 | Chorwacja |
| Milan Pančevski | 17 maja 1989 – 30 czerwca 1990 | Macedonia |
