Związek Litewskich Narodowców

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Litwa
Godło Litwy
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Litwy

Wikiprojekt Polityka

Związek Litewskich Narodowców, w literaturze historycznej zwany popularnie tautininkami (lit. Lietuvių tautininkų sąjunga, LTS, nieoficjalnie również tautininkai) – litewska partia polityczna o programie nacjonalistycznym założona w 1924, reaktywowana po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1991.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie powstało w 1924 w wyniku fuzji Partii Postępu Narodowego z Litewskim Stowarzyszeniem Rolników. Po zamachu z 17 grudnia 1926 mimo niewielkiej reprezentacji w Sejmie III kadencji (trzech posłów w latach 1926–1927) stało się partią rządzącą Litwą w sposób autorytarny. W rządzie objęła główne resorty, realna władza znajdowała się jednak w rękach związanego z narodowcami prezydenta Smetony.

Do liderów narodowców, poza prezydentem, należał wówczas wieloletni premier i minister spraw zagranicznych Litwy Augustinas Voldemaras, który ostatecznie popadł w konflikt ze Smetoną i został odsunięty od władzy.

Po wkroczeniu na Litwę wojsk sowieckich w 1940 działalność tautininków została zakazana[1], a ich działacze zostali poddani represjom.

Związek Litewskich Narodowców został założony na nowo po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1990, jednak nie odzyskał on dawnej pozycji ani na ogólnolitewskiej scenie partyjnej, ani wśród partii prawicowych. W wyborach sejmowych z 1992 partia wywalczyła 4 mandaty, cztery lata później – 3, posłem został wówczas m.in. jej lider Rimantas Smetona.

Większe sukcesy partia odnosiła w wyborach samorządowych – w 1995 zdobyła 49 miejsc, w 1997 – 23, w 2000 – 13, w 2002 – 14, w w ostatnich wyborach z 2007 – 3. Obecnie największym poparciem LTS cieszy się w rejonie okmiańskim, gdzie w 2002 uzyskał 28,5% głosów w wyborach do rady rejonu, i wyłkowyskim, gdzie otrzymał 3 z 27 mandatów (10,7% głosów). Przez długi czas merem rejonu okmiańskiego był członek LTS Anicetas Lupeika.

Kolejnymi przewodniczącymi ugrupowania po odzyskaniu przez Litwę niepodległości byli m.in. Rimantas Matulis (1989–1990), Rimantas Smetona (1990–1997), Gediminas Rapolas Sakalnikas (1999–2003). Obecnie na czele ugrupowania stoi Gintaras Songaila (od 2005), który doprowadził do przekształcenia narodowców we frakcję narodową Związku Ojczyzny, z list którego uzyskał mandat poselski w wyborach parlamentarnych 2008. W kwietniu 2011 Songaila został wykluczony z TS-LKD, a członkostwo dwóch innych działaczy zawieszono. 19 czerwca 2011 frakcja postanowiła o opuszczeniu Związku Ojczyzny[2].

Przypisy

  1. Partia uległa likwidacji na mocy decyzji ministra spraw wewnętrznych Republiki Litewskiej, który powołał się na art. 48 ustawy o stowarzyszeniach, zob.: Zamknięty Związek Narodowców, "Dzień Polski", nr 136, 21 czerwca 1940, s. 3
  2. Tautininkai nusprendė trauktis iš TS-LKD, diena.lt z 19 czerwca 2011 (lit.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]