Zygmunt III Waza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zygmunt III Waza
Z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wenedów
Zygmunt III Waza.jpg
Coat of arms of Vasa kings of Poland.svg
Sigismundus III Rex - signature.png
Król Polski
Okres panowania od 19 sierpnia 1587
(wybór)
27 grudnia 1587 w Krakowie
do 19 kwietnia 1632
Poprzednik Stefan Batory
Następca Władysław IV Waza
Król Szwecji
Okres panowania od 17 listopada 1592
do 24 lipca 1599[1]
Poprzednik Jan III Waza
Następca Karol IX Waza
Dane biograficzne
Dynastia Wazowie
Urodziny 20 czerwca 1566 w Gripsholm
Śmierć 30 kwietnia 1632 w Warszawie
Ojciec Jan III Waza
Matka Katarzyna Jagiellonka
Żona Anna Habsburżanka
Konstancja Habsburżanka
Odznaczenia
Order Złotego Runa
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Zygmunt III Waza (ur. 20 czerwca 1566 w szwedzkim zamku Gripsholm, zm. 30 kwietnia 1632 w Warszawie) – król Polski (1587-1632) i Szwecji (1592-1599, jako Sigismund), tytularny król Szwecji 1599-1632 z dynastii Wazów. Starszy z dwóch synów króla szwedzkiego Jana III Wazy i jedyny z jego małżeństwa z królewną polską Katarzyną Jagiellonką.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt z rodzicami na zamku Gripsholm

4 października 1562 r. w Wilnie związek małżeński zawarli rodzice Zygmunta: książę Finlandii Jan, późniejszy król Szwecji jako Jan III Waza, syn króla Szwecji Gustawa I Wazy i Małgorzaty Leijonhufvud szwedzkiej królowej oraz królewna polska Katarzyna Jagiellonka, córka króla Polski Zygmunta I Starego i Bony Sforzy polskiej królowej. Zamieszkali w Turku, gdzie prowadzili własny dwór. Jan jako książę Finlandii w latach 1558-1563, próbował oddzielić się od Szwecji. Król Szwecji Eryk XIV, podejrzewając swojego młodszego przyrodniego brata Jana o spiskowanie z Polską, 12 sierpnia 1563 r. zdobył Turku i uwięził parę książęcą w zamku Gripsholm, niedaleko Sztokholmu. Katarzynie Jagiellonce zaproponowano wolność, jednak nie opuściła męża. Tutaj 20 czerwca 1566 r. w niewoli urodził się Zygmunt, oraz wcześniej starsza siostra Izabella. Druga młodsza siostra Anna urodziła się już po odzyskaniu wolności przez rodziców. Wiosną 1569 r. Jan III Waza i Katarzyna Jagiellonka koronowani zostali na króla i królową Szwecji.

Tytuł królewski[edytuj | edytuj kod]

Herb Rzeczypospolitej w czasie panowania Zygmunta III. (Unia personalna polsko-szwedzka)

Zygmunt III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wenedów.

łac. Sigismundus Tertius Dei gratia rex Poloniæ, magnus dux Lithuaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Livoniæque, necnon Suecorum, Gothorum Vandalorumque hæreditarius rex.

Herb Szwecji w czasie panowania Zygmunta III

szw. Vi Sigismund med Guds nåde Sveriges, Götes och Vendes konung, storfurste till Finland, Karelen, Wåtschipethin och Ingermanland uti Ryssland och över de Ester i Livland hertig, så och konung till Polen, storfurste till Litauen, Rydzen, Preussen, Masurien, Samogitien, Kiouenn, Wolin och Livland herre

Objęcie władzy w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[edytuj | edytuj kod]

Rzeczpospolita w czasach unii personalnej polsko-szwedzkiej 1592-1599
Zygmunt III Waza Portret pędzla Marcina Kobera ok. 1590 r.
Zygmunt III na medalu z 1611 r.
Portret Zygmunta III ze szkoły Rubensa ok. 1624 r.

Po śmierci króla Stefana Batorego (1586) na dzień 30 czerwca 1587 zwołano wolną elekcję w Woli pod Warszawą. Odbywała się ona w cieniu sporów między Janem Zamoyskim, popierającym kandydaturę Wazów, a rodem Zborowskich, którzy opowiadali się za wyborem kandydata z rodu Habsburgów. Obydwie strony przybyły na pole elekcyjne ze zbrojnymi orszakami. Szlachta litewska, która zebrała się w oddzielnym kole, nie wzięła udziału w wyborze króla, uzależniając swój udział od spełnienia jej postulatów, min. oddania Litwie Inflant. W takiej atmosferze, mimo absencji Litwinów, 19 sierpnia 1587 większość zebranych, wraz z interreksemprymasem Stanisławem Karnkowskim dokonała wyboru – nowym królem został 21-letni szwedzki królewicz Zygmunt, syn Jana Wazy i Katarzyny Jagiellonki, siostrzeniec Anny Jagiellonki, która od dłuższego czasu o tę koronację zabiegała. Koligacja z Jagiellonami dała mu przewagę nad innymi kandydatami do korony. Jednak kilka dni później, 22 sierpnia, opozycja obwołała królem cesarskiego brata, arcyksięcia austriackiego Maksymiliana III Habsburga, którego na króla mianował arcybiskup kijowski Stefan Woroniecki. W dniu 25 sierpnia grupa posłów litewskich złożyła protest w grodzie warszawskim, w którym odmawiała uznania obydwu kandydatur. Niemniej wybory były lege artis, a o wyniku elekcji miała rozstrzygnąć siła i zdecydowanie zwolenników poszczególnych frakcji. W imieniu Zygmunta pacta conventa wstępnie zaprzysięgli jego posłowie: Eryk Brahe i Eryk Sparre.

Przywożąca nowego króla szwedzka flotylla dwudziestu kilku okrętów pojawiła się na Zatoce Gdańskiej pod koniec września. Nie mogąc (z powodu sprzeciwu protestanckiego Gdańska) skorzystać z kościoła mariackiego, Zygmunt wraz ze świtą przybył 7 października 1587 do Oliwy, gdzie w obecności kilkudziesięciu dostojników podpisał pacta conventa, po czym podskarbi pruski Jan Dulski (w zastępstwie nieobecnego marszałka wielkiego koronnego Andrzeja Opalińskiego) proklamował go królem. Król Zygmunt III jeszcze tego samego dnia powrócił na okręt, by następnego dnia przybyć do Gdańska, skąd 20 października wyruszył do Krakowa. W Krakowie zjawił się 9 grudnia witany przez biskupa kamienieckiego Wawrzyńca Goślickiego. Sejm koronacyjny zebrał się 10 grudnia. 27 grudnia 1587 w katedrze wawelskiej został koronowany na króla Polski przez arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski Stanisława Karnkowskiego. Jednak koronacja nie zakończyła sporów elekcyjnych.

Hetman wielki koronny Jan Zamoyski stanął po stronie Zygmunta i 24 listopada pokonał 8 tysięczne wojsko austriackie Maksymiliana oblegające Kraków, a następnie, ścigając je, rozbił przeciwnika ostatecznie 24 stycznia 1588 pod Byczyną, biorąc samego arcyksięcia do niewoli. Arcyksiążę uwięziony został w Krasnymstawie, aresztowano też wielu jego zwolenników. Na wiosnę 1589 sejm pacyfikacyjny ogłosił amnestię, uwalniając Maksymiliana i jego zwolenników. 9 marca 1589 cesarz Rudolf II Habsburg zawarł porozumienie (traktat bytomsko-będziński), w którym zobowiązał się do nieinterweniowania w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej[2].

Bunty kozackie[edytuj | edytuj kod]

Zatargi z kozakami o stworzenie stałej armii na żołdzie Rzeczypospolitej (kozacy rejestrowi) doprowadziły do wybuchu serii buntów na Ukrainie, krwawo stłumionych przez wojska koronne i pospolite ruszenie. W latach 1591-1593 trwało powstanie Kosińskiego, 1594-1596 powstanie Nalewajki, na schyłek panowania Zygmunta III przypada wreszcie powstanie Fedorowicza w 1630.

Król Szwecji[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Unia polsko-szwedzka.

Pierwsze kilkanaście lat rządów Zygmunta III Wazy wypełniły starania o dziedzictwo korony szwedzkiej. Po śmierci w 1592 swego ojca, Jana III, panującego w Szwecji, został formalnie także królem tego kraju. Powstała wówczas personalna unia polsko-szwedzka.

Sam Zygmunt wyprawił się po koronę szwedzką, jednak musiał najpierw zaprzysiąc zagwarantowanie praw dla luteranizmu i wyrzec się prób katolicyzacji Królestwa Trzech Koron. Po dopełnieniu tych formalności 19 lutego 1594 został wraz z żoną uroczyście koronowany w katedrze w Uppsali na króla Szwecji.

Przeciwna katolickiemu królowi protestancka opozycja pod wodzą regenta ks. Karola Sudermańskiego doprowadziła do buntu w Szwecji. Zygmunt stanął na czele korpusu interwencyjnego, jednak wobec braku synchronizacji działań ze swoimi szwedzkimi sojusznikami poniósł porażkę w bitwie pod Linköping w 1598. To doprowadziło do jego detronizacji przez Riksdag w 1599.

Polityka wyznaniowa[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt III opowiadał się za kontrreformacją. Będąc pod wpływem jezuity Bernarda Gołyńskiego, Andrzeja Boboli, Piotra Skargi i prymasa Stanisława Karnkowskiego umacniał się w nietolerancji wobec różnowierców[3]. Dążył też do ściślejszej współpracy z papiestwem i katolickimi Habsburgami, w 1592 zawarł związek małżeński z arcyksiężniczką Anną z Habsburgów. W 1589 Moskwa stała się siedzibą patriarchatu, który zamierzał rozciągnąć swoją zwierzchność na biskupów prawosławnych Rzeczypospolitej. Unia kościelna miała stanowić zaporę dla tych aspiracji[4]. W 1596 doprowadził do zawarcia unii brzeskiej pomiędzy Kościołami katolickim i prawosławnym, której wynikiem było powstanie kościoła unickiego, podporządkowanego papieżowi. Mimo częściowego zjednoczenia obu Kościołów unia spowodowała, w perspektywie czasu, dodatkowe podziały i waśnie między unitami i prawosławiem. W tymże 1596 Zygmunt III rozpoczął przeprowadzkę do Warszawy swojego dworu ze spalonego rok wcześniej Zamku Królewskiego na Wawelu. Po 1611 Warszawa stała się Miastem Rezydencjonalnym Jego Królewskiej Mości[5][6][7] Oficjalną stolicą Królestwa Polskiego pozostał nadal Kraków, miejsce prawie wszystkich kolejnych koronacji, siedziba instytucji, tj. Skarbiec Koronny, oraz depozytariusz królewskich insygniów[8].

W 1611 wymógł na księciu Janie Zygmuncie Hohenzollernie zgodę na budowę kościoła katolickiego w Królewcu, a w 1619 kaplicy w Świętej Lipce, gdzie w 1630 osiedlili się jezuici. Podobnie pod naciskiem króla zagwarantowano swobodę religijną katolikom w Kurlandii w 1617, gdzie pierwsze kościoły katolickie po protestantyzacji kraju powstały ponownie w połowie XVII w.

Wojna z Turcją[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Wojna polsko-turecka 1620-1621.

Zygmunt III nie interesował się natomiast problemami związanymi z południowo-wschodnimi granicami Rzeczypospolitej. Pozostawił je w gestii kanclerza Jana Zamoyskiego, który w 1595, realizując stare plany Stefana Batorego, zajął zbrojnie Mołdawię jako polskie lenno. Wojskowa interwencja Turcji została odparta pod Cecorą i zależność Hospodarstwa Mołdawii od Rzeczypospolitej utrzymała się jeszcze do 1620.

W kampanii mołdawskiej wziął także udział hetman Stanisław Żółkiewski, który w 1596 stłumił też powstanie kozackie Semena Nalewajki na Ukrainie.

Polska doznała również niepowodzeń w konflikcie z Turcją. W rozpoczętej przez nią wojnie w Mołdawii, sprowokowanej zresztą przez wyprawę polskich lisowczyków na Siedmiogród, wojska polskie poniosły w 1620 znaczne straty w czasie oblężenia pod Cecorą, a w trakcie odwrotu, zginął hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski. Natomiast oparła się wojskom tureckim twierdza w Chocimiu. Podczas jej oblężenia zmarł hetman Chodkiewicz. Wówczas zawarty został polsko-turecki układ pokojowy, przywracający granicę na Dniestrze z okresu panowania Zygmunta II Augusta, co było równoznaczne z utratą wpływów Rzeczypospolitej w Mołdawii i Wołoszczyźnie.

Próba zamachu[edytuj | edytuj kod]

15 listopada 1620 roku kalwinista polski, Michał Piekarski dokonał próby zamachu na króla, gdy cały dwór był w drodze na nabożeństwo. Po tym wydarzeniu wybudowano kryty ganek pomiędzy zamkiem a lożą królewską w kolegiacie św. Jana.

Interwencja w księstwach naddunajskich[edytuj | edytuj kod]

W 1600 hetman wielki koronny Jan Zamoyski na czele 20-tysięcznej armii przeprowadził interwencję przeciwko hospodarowi wołoskiemu Michałowi Walecznemu i przywrócił tron mołdawski przychylnemu Polsce Jeremiemu Mohyle, a jego brata Szymona osadził na tronie Hospodarstwa Wołoskiego[9].

Wojna ze Szwecją[edytuj | edytuj kod]

Gdy w 1600 Zygmunt III Waza inkorporował do Rzeczypospolitej Estonię, stało się to powodem wkroczenia wojsk szwedzkich do Inflant. Rozpoczęła się wojna, tocząca się z przerwami od 1601 do 1629. W pierwszej fazie wojny doszło do kilku spektakularnych zwycięstw: pod Kokenhausen (1601), pod Białym Kamieniem (1604) i pod Kircholmem (1605). Ostatecznie jednak pierwsza faza wojen polsko-szwedzkich okazała się dla Rzeczypospolitej niekorzystna.

Szwedzi, po zawarciu w 1617 „wiecznego” pokoju z Rosją, wznowili w 1621 działania wojenne przeciw Rzeczypospolitej w Inflantach, zajmując Rygę. W 1626 Szwedzi przenieśli działania zbrojne do Prus, opanowali porty w Prusach Książęcych, zablokowali ujścia Dźwiny, Wisły i Odry oraz port Gdański. 28 listopada 1627 doszło do bitwy morskiej pod Oliwą, w której zwycięstwo odniosła flota polska. W 1629 wojna zakończyła się jednak niekorzystnym dla Polski rozejmem w Altmarku, przy czym już wcześniej, na mocy rozejmu w Mitawie (1622), większość Inflant przeszła na rzecz Szwecji.

Rokosz Zebrzydowskiego[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Rokosz Zebrzydowskiego.

W 1605 król zwołał sejm, na którym chciał uzyskać większe prerogatywy władzy królewskiej, zreformować parlament, zwiększyć podatki i liczebność wojska itp. Stronnictwo popularystów, przeciwne królowi, odpowiedziało konfederacją, zawiązaną w Sandomierzu i zbrojnym rokoszem wojewody krakowskiego, Mikołaja Zebrzydowskiego, zakończonym klęską stronnictwa w bitwie pod Guzowem 6 lipca 1607. Mimo tego nie doszło do wzmocnienia rządów królewskich.

Wojna z Rosją[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Żółkiewski przedstawia królowi Zygmuntowi III na sejmie w 1611 r. pojmanych braci Szujskich, obraz autorstwa Tomasza Dolabella, ok. 1640 r.

W tym czasie w Rosji, po śmierci cara Fiodora I, syna i następcy Iwana Groźnego, miał miejsce kryzys władzy, określany mianem „wielkiej smuty”, który trwał przez kilkanaście lat. Mieli w nim udział Polacy, gdy po śmierci cara Borysa Godunowa osadzili na tronie moskiewskim Dymitra Samozwańca I (właściwie mnicha rosyjskiego, Grigorija Otriepjewa), wykreowanego na dworze Adama Wiśniowieckiego na rzekomego syna cara Iwana IV Groźnego. Dymitr Samozwaniec I obalony został przez spisek bojarów, a carem ogłosił się ich przywódca Wasyl Szujski.

Information icon.svg Osobny artykuł: Dymitriady.

W 1608 pojawił się jednak kolejny Dymitr, Dymitr Samozwaniec II, również wspomagany zbrojnie przez Polaków, głównie konfederatów sandomierskich oraz lisowczyków. Wówczas Wasyl zawarł układ o wzajemnej pomocy ze Szwecją, co stało się pretekstem do wszczęcia przez Zygmunta III Wazy kolejnej wojny z Rosją (1609-1618), jako wyprawy krzyżowej przeciwko prawosławiu, pobłogosławionej przez papieża Pawła V. Wojna rozpoczęła się od oblężenia Smoleńska, który Polacy zdobyli po dwóch latach.

Wcześniej, po zwycięskiej bitwie z połączonymi siłami szwedzko-rosyjskimi pod Kłuszynem w 1610, hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski zajął Moskwę. 29 października 1611 wzięty do niewoli car Wasyl IV Szujski ukorzył się przed Zygmuntem III na Zamku Królewskim w Warszawie składając hołd.

Information icon.svg Osobny artykuł: Hołd Szujskich.

Tron moskiewski zamierzał zająć Zygmunt III Waza. Bojarzy natomiast godzili się na objęcie tronu przez królewicza Władysława (miał 15 lat), syna Zygmunta III Wazy i miał on przejść na prawosławie. Po dwóch latach Polacy, pozbawieni odsieczy, zostali jednak z Moskwy wyparci. Jeszcze raz próbowali zdobyć stolicę Rosji w 1618, o co bardzo zabiegali biskupi i kler katolicki, zwłaszcza jezuici, pragnący podporządkowania prawosławnej Moskwy papieżowi. Po nieudanej próbie opanowania miasta, zawarty został w 1619 rozejm w Dywilinie, na mocy którego Rzeczpospolita odzyskała Smoleńsk oraz ziemie czernihowską i siewierską.

Schyłek panowania[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt III na katafalku, obraz Christian Melich, 1633 r.

Zygmunt III nabył dwór Bobolich przy klasztorze bernardynów w Warszawie i przystosował na rezydencję dla najstarszego syna Władysława IV. Z powodu tego dworu, który wraz ze wspaniałym urządzeniem królewicz podarował Kazanowskiemu, wyniknął spór syna z ojcem.

Zygmunt III Waza załamał się śmiercią żony Konstancji 10 lipca 1631 i ciężko zachorował. Zmarł wkrótce na udar mózgu 30 kwietnia 1632. Został pochowany w katedrze na Wawelu w Krakowie. Sejm elekcyjny 8 listopada obrał na króla jego starszego syna Władysława IV (1632-1648).

Inwestycje i fundacje[edytuj | edytuj kod]

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

Johan Kristiernsson Vasa
(1426-1477)
∞1451
Birgitta Gustavsdotter Sture
(-1472)

Måns Karlsson Eka

Sigrid Eskilsdotter Banér

Abraham Kristiernsson Leijonhufvud

Birgitta Månsdotter Natt och Dag

Erik Karlsson Vasa
(1436-1491)

Anna Karlsdotter Vinstorpaätten

król Polski
Władysław II Jagiełło
(1362-1434)
∞1422
Zofia Holszańska
(1405-1461)

król Niemiec
Albrecht II Habsburg
(1397-1439)
∞1421
Elżbieta Luksemburska
(1409-1442)

książę Mediolanu
Galeazzo Maria Sforza
(1444-1476)
∞1468
Bona Sabaudzka
(1449-1503)

król Neapolu
Alfons II Aragoński
(1448-1495)
∞1465
Ippolita Maria Sforza
(1446-1484)

Pradziadkowie

Erik Johansson Vasa
(1470-1520)
1495
Cecilia Månsdotter Eka
(1476 – 1523)

Erik Abrahamsson Leijonhufvud
(-1520)
∞1512
Ebba Eriksdotter Vasa
(-1549)

król Polski
Kazimierz IV Jagiellończyk
(1427-1492)
∞1454
Elżbieta Habsburżanka
(1436-1505)

książę Mediolanu
Gian Galeazzo Sforza
(1469-1494)
∞1488
Izabela Aragońska
(1470-1524)

Dziadkowie

król Szwecji
Gustaw I Waza
(1496-1560)
∞1536
Małgorzata Leijonhufvud
(1516-1551)

król Polski
Zygmunt I Stary
(1467-1548)
∞1518
Bona Sforza
(1494-1557)

Rodzice

król Szwecji
Jan III Waza
(1537-1592)
∞1562
Katarzyna Jagiellonka
(1526-1583)

Zygmunt III Waza (1566-1632) król Polski, król Szwecji

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

31 maja 1592 w Warszawie poślubił arcyksiężniczkę Annę Habsburżankę (1573-1598), córkę arcyksięcia austriackiego Karola Styryjskiego i księżniczki bawarskiej Marii Anny Wittelsbach. Para miała piątkę dzieci. Anna zmarła z powodu wykrwawienia w czasie poronienia.

Obraz Imię Data Urodzenia Data śmierci Małżeństwa
Anna Maria Waza.JPG Anna Maria Wazówna 1593 1600
Katarzyna Wazówna 1594 1594
Kober Władysław Waza.jpg Władysław IV Waza 1595 1648 1.Cecylia Renata Habsburżanka.
2.Ludwika Maria Gonzaga
Katarzyna Wazówna 1596 1597
Krzysztof Waza 1598 1598

11 grudnia 1605 roku Król poślubił młodszą siostrę pierwszej żony arcyksiężniczkę Konstancję Habsburżankę (1588-1631). Urodziła ona siedmioro dzieci.

Obraz Imię Data Urodzenia Data śmierci Małżeństwa
Jan Kazimierz Waza 1607 1608
Schultz John Casimir.jpg Jan Kazimierz Waza 1609 1672 1. Ludwika Maria Gonzaga
Joannes Albertus Vasa.PNG Jan Albert Waza 1612 1634
Ferdynand Waza.jpg Karol Ferdynand Waza 1613 1655
Aleksander Karol Waza 1614 1634
Anna Konstancja Wazówna 1616 1616
Anne constance.JPG Anna Katarzyna Konstancja Wazówna 1619 1651 1. Filip Wilhelm

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikisource-logo.svg
Zobacz w Wikiźródłach teksty autorstwa Zygmunta III Wazy

Przypisy

  1. Tytułu króla Szwecji Zygmunt III Waza używał do śmierci w 1632.
  2. Stanisław Rosik, Przemysław Wiszewski, Wielki Poczet polskich królów i książąt, Wrocław 2006, s. 923.
  3. Janusz Tazbir: Historia kościoła katolickiego w Polsce 1460-1795. Warszawa: 1966, s. 91.
  4. Stanisław Rosik, Przemysław Wiszewski: Poczet polskich królów i książąt. s. 927.
  5. Warszawa – czy to naprawdę stolica? | zyciewarszawy.pl.
  6. miasteria.pl za: Urzędem Miasta Warszawa.
  7. Warszawa w latach 1526-1795, Warszawa 1984 ISBN 83-01-03323-1, s. 13.
  8. Wirtualny KRAKOW – PTHiU TAURUS.
  9. Stanisław Rosik, Przemysław Wiszewski, Poczet polskich królów i książąt,s. 929.


Poprzednik
Stefan Batory
Coat of Arms of the Polish-Lithuanian Commonwealth.svg Król Polski
i wielki książę Litwy

1587-1632
Coat of Arms of the Polish-Lithuanian Commonwealth.svg Następca
Władysław IV Waza
Poprzednik
Jan III Waza
Greater coat of arms of Sweden.svg Król Szwecji
1592-1599
Greater coat of arms of Sweden.svg Następca
Karol IX Sudermański