Zygmunt I Święty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zygmunt I Święty
Saint Sigmunt.JPG
Polichromia na plafonie, kościół św. Zygmunta, Szydłowiec, olej na desce, 1. poł. XVIII w.
Król Burgundów
Okres panowania od 516
do 523
Poprzednik Gundobad
Następca Godomar
Dane biograficzne
Śmierć 1 maja 526, Coulmiers
Ojciec Gundobad
Żona Ostrogotha
Dzieci Sigeryk, Suavegotha
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Zygmunt I Święty (po 472 w Lyonie, zm. 1 maja 524 w Coulmiers) – król Burgundów w 516-523, męczennik, święty Kościoła katolickiego jako Zygmunt Król lub Zygmunt Król-Męczennik.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt był synem Gundobada, króla Burgundów. Zapewne jeszcze za życia ojca rządził częścią państwa, jednak nie wiadomo w jakim zakresie, ani na jakim terytorium. Był arianinem, po 501 pod wpływem nauk Awita, biskupa Vienne przeszedł na katolicyzm[1]. Znakiem nawrócenia stał się ufundowany przez niego klasztor św. Maurycego w Agaune (515)[2].

Wraz ze śmiercią ojca (516) został samodzielnym władcą. W kolejnym roku jego pierworodny syn, Sigeryk silnie ograniczył wpływy macochy, chcącej odsunąć go od sukcesji na rzecz własnych synów. Znajdując poparcie w dworze, doprowadziła do zaduszenia królewicza w 522, po czym oskarżyła go o zdradzenie Z. Wobec tych wydarzeń kr. musiał uciekać z dworu i został w 523 mnichem w Agaunum.

O krzywdę Sigeryka upomniał się jego dziadek po kądzieli, Teodoryk Wielki, który najechał Burgundię w 526. Zygmunt wykorzystał to do próby powrotu do władzy i zwołał wierne sobie wojska. Jednak Teodoryk oskarżył zięcia o bezprawne skazanie wnuka, i wbrew oczekiwaniom Zygmunta okazał się jego wrogiem w obronie władzy. Ostatecznie Zygmunt przegrał starcie z Teoderykiem, który zdążył się sprzymierzyć przeciw niemu z królem Franków, Chlodomerem. Musiał więc uciekać do Niemiec, jednak został pochwycony podczas ucieczki i osadzony wraz z rodziną w Orleanie. W 1 V 526 w obawie przed ucieczką Zygmunta i próbą powrotu na tron burgundzki, zabito go wraz z synami topiąc w studni w Coulmiers.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Tradycja zachowała w pamięci Zygmunta jako króla pobożnego. Chętnie porównywano go z królem Dawidem, który dopuścił się zbrodni, ale odpokutował swój grzech. Św. Grzegorz z Tours nazywa św. Zygmunta męczennikiem. Jako taki też odbiera cześć.

Relikwie[edytuj | edytuj kod]

Ciało św. Zygmunta przeniesiono do kościoła opactwa Św. Maurycego. Do dnia dzisiejszego spoczywa ono tam w kosztownym i artystycznym sarkofagu. Część relikwii złożono w osobnym relikwiarzu, by je można było wystawić i nieść w czasie procesji. W wieku XIV i XV św. Zygmunt należał do najpopularniejszych świętych Europy, jako wzór cnót rządzących, i jako taki czczony przez domy królewskie Luksemburgów i Jagiellonów.

Szczególną czcią otacza św. Zygmunta diecezja płocka. W roku 1166 biskup Werner przywiózł do Płocka z Akwizgranu jako dar cesarza Fryderyka I część czaszki św. Zygmunta. Król polski Kazimierz III Wielki zamówił u złotników krakowskich kosztowną hermę, popiersie świętego, w którym umieszczono tę relikwię. Hermę zdobi diadem piastowski z XIII w., ozdobiony szafirami, rubinami i perłami.

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Św. Zygmunt jest patronem miasta Płocka, płockiej parafii katedralnej i kapituły katedralnej płockiej, która otrzymała od cesarza Maksymiliana w 1518, w czasie wizyty biskupa Erazma Ciołka, herb królów burgundzkich zawierający koronę burgundzką (stał się on herbem jurydyki Kamion należącej do Kapituły - obecnie dzielnica Kamionek w Warszawie). W bazylice płockiej ma osobną kaplicę. Jest także patronem Cremony; wzywany jako orędownik podczas malarii. Patronuje także miastu Szydłowcowi, jego dekanatowi i parafii. Święty Zygmunt jest patronem najstarszej parafii w Częstochowie, a także parafii i kościoła pod jego wezwaniem w Koźlu, obecnie dzielnicy Kędzierzyna-Koźla.

Jego wspomnienie obchodzone jest w rocznicę śmierci 1 maja[3] (w Polsce wspomnienie św. Zygmunta i imieniny są obchodzone 2 maja).

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii atrybutem świętego jest studnia, w której został utopiony. Jest też przedstawiany jest w stroju królewskim w koronie i z berłem jako władca, albo rzadziej w czerwonym stroju i palmą męczeńską.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. J. B. Bury, History of the Later Roman Empire. From the Death of Theodosius I to the death of Justianian, vol. 1, Mineola: Dover Publications, 1958, s. 463.
  2. B. H. Rosewein, Perennial Prayer at Agaune, [w:] Monks and Nuns, Saints and Outcasts, ed. L. K. Little, Sh. A. Farmer, taż, Ithaca: Cornell University Press, 2000, s. 39-40.
  3. Antonio Borrelli: San Sigismondo (wł.). [dostęp 2009-08-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]