Zygmunt Miłkowski

Zygmunt Miłkowski

Zygmunt Miłkowski, pseudonim Teodor Tomasz Jeż (ur. 23 marca 1824 we wsi Saracei (rum. Sărăței) na Podolu, zm. 11 stycznia 1915 w Lozannie) – polski pisarz i polityk niepodległościowy.

Po ukończeniu uniwersytetu w Kijowie wziął udział w powstaniu węgierskim podczas Wiosny Ludów. Po upadku powstania internowany w Turcji, następnie wyemigrował do Anglii. Członek Towarzystwa Demokratycznego Polskiego.

W latach 1851-1858 agent Komitetu Centralnego Demokracji Europejskiej na Bałkanach, podczas wojny krymskiej próbował sformować legion polski przy boku Turcji. Od 1858 w Anglii. Od 1860 w Galicji, 1861 w Rumunii. W 1863 utworzył oddział powstańczy, z którym miał wkroczyć do Rosji południowej. Aresztowany przez Rumunów, więziony przez Austriaków we Lwowie. W 1864-1866 w Belgradzie a w latach 1866-1872 w Brukseli. Od 1872 osiadł w Szwajcarii.

Jeden z założycieli Ligi Polskiej i Ligi Narodowej Polskiej, z której wywodzi się Narodowa Demokracja (endecja). Prezes Komisji Nadzorczej Skarbu Narodowego, członek Zarządu Związku Wychodźstwa Polskiego i Rady Zarządzającej Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswillu w Szwajcarii. Od 1869 członek zagraniczny Towarzystwa Naukowego Serbskiego. Był redaktorem paryskiego dwutygodnika Wolne Polskie Słowo.

Autor kilkudziesięciu powieści, w tym historycznych:

• Wasyl Hołub
• Handzia Zahornicka
• Historia o pra-pra-prawnuku
• Hryhor Serdeczny
• Szandor Kowacz
• Ci i tamci
• Asan
• Uskoki
• Narzeczona Harambaszy
• Niezaradni (1884)
• Ofiary 1874
• Dahijszczyzna
• Rotułowicze
• W zaraniu
• Dersław Z Rytwian
• Za króla Olbrachta
• Nauczycielka
• Emancypowana
• Pamiętniki starającego się
• Od kolebki przez życie
• Nad rzekami Babilonu

Autor broszury politycznej (1887) Rzecz o obronie czynnej i skarbie narodowym. Napisał też biografię działaczy emigracyjnych Sylwety emigracyjne.