Wikipedia:Strona główna
Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:

…ile tytułów mistrzyni świata w snookerze zdobyła Reanne Evans? (na zdjęciu)
…dzięki czemu bezpański pies z Batumi zdobył rozgłos?
…kim był jedyny oficjalny urzędnik Islandii od ok. 930 do 1271 roku?
…jak można się zabezpieczyć przed pierwszym uderzeniem jądrowym?
…według której teorii istnieją przeszłość i teraźniejszość, natomiast przyszłość jeszcze nie?
…że Zenon Pidsudko w swojej pracy badawczej opisał kodowanie chemiczne neuronów sterujących pęcherzem moczowym świni?
Inwazja Rosji na Ukrainę • wojna Izraela z Hamasem • wojna Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem
- Duńczyk Jonas Vingegaard (Team Visma-Lease a Bike) zwyciężył w kolarskim wyścigu wieloetapowym Giro d’Italia (31 maja)
- Andris Kulbergs (na zdjęciu) został nowym premierem Łotwy, po rozwiązaniu gabinetu Eviki Siliņy (28 maja)
- Opublikowana została encyklika papieża Leona XIV, Magnifica humanitas, podejmująca problematykę sztucznej inteligencji (25 maja)
Zmarli: Stacey King • Alan Hale • Anthony Head • Marjane Satrapi • Neville Cenac • Peabo Bryson
10 czerwca: imieniny obchodzą m.in.: Bogumiła, Bogumił i Diana
Okrągłe, dziesięcioletnie rocznice:
- 1836 – zmarł francuski fizyk i matematyk André Ampère (na portrecie), badacz zjawiska elektromagnetyzmu, od jego nazwiska jednostkę natężenia prądu elektrycznego nazwano amper
- 1916 – I wojna światowa: taktycznym zwycięstwem Austro-Węgier i strategicznym zwycięstwem Włoch zakończyła się bitwa pod Asiago
- 1926 – zmarł, związany z Barceloną, kataloński architekt Antoni Gaudí, przedstawiciel modernizmu, autor Casa Vicens, Casa Milà i świątyni Sagrada Família (na fotografii)
- 1936 – urodził się polski rzeźbiarz i pedagog Jan Kucz, wykładowca Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie, autor m.in. pomników Cyryla Ratajskiego w Poznaniu, Fryderyka Chopina we Wrocławiu, Jana Kochanowskiego w Radomiu
- 1946 – zmarł amerykański bokser Jack Johnson (na fotografii), który w 1908 złamał barierę rasową
- 1956 – urodził się litewski polityk Rolandas Paksas, pilot, przedsiębiorca, mer Wilna, poseł na Sejm, premier (1999 i ponownie 2000–2001), założyciel i przewodniczący Partii Liberalno-Demokratycznej, która później zmieniła nazwę na Porządek i Sprawiedliwość; w latach 2003–2004 prezydent Litwy, oskarżony o kontakty z rosyjską mafią i poważne naruszenie konstytucji oraz usunięty z urzędu; od 2009 deputowany do Parlamentu Europejskiego

Finał Pucharu Anglii 1876 – mecz piłki nożnej pomiędzy Wanderers F.C. a Old Etonians F.C., który odbył się 11 marca 1876 roku na Kennington Oval w Londynie. Był to piąty finał najstarszych na świecie rozgrywek piłkarskich, Football Association Challenge Cup – obecnie znanego jako FA Cup. Wanderers, triumfatorzy edycji z lat 1872 oraz 1873, dotarli do finału, tracąc w czterech poprzednich rundach zaledwie jednego gola – w półfinale pokonali Swifts F.C.. Old Etonians wystąpili w drugim finale z rzędu; w 1875 roku przegrali z Royal Engineers po powtórce. Także oni przed finałem 1876 utracili tylko jednego gola, eliminując w półfinale Oxford University A.F.C. – zwycięzcę rozgrywek z 1874 roku. Pierwsze spotkanie zakończyło się remisem 1:1 – był to drugi z rzędu finał Pucharu Anglii, który wymagał powtórki. Old Etonians przystąpili do niej w zmienionym składzie z powodu nieobecności kilku ważnych zawodników. Zespół ten nie zdołał skutecznie przeciwstawić się Wanderers i przegrał 0:3. Zgodnie z tradycją obowiązującą każdego roku aż do 1882, zwycięska drużyna nie otrzymywała trofeum na stadionie w dniu finału. Puchar wręczano później podczas corocznej kolacji klubu. Czytaj więcej…
Roman Polański (ur. 18 sierpnia 1933 w Paryżu) – polsko-francuski twórca filmowy, reżyser oraz scenarzysta, a także aktor oraz producent filmowy, pochodzenia żydowskiego. Jeden z najbardziej utytułowanych i rozpoznawalnych polskich twórców filmowych na świecie. W trakcie II wojny światowej wraz z częścią swej rodziny przetrwał Zagładę Żydów w krakowskim getcie. Po wojnie studiował reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi. Początkowo został doceniony przez krytyków za sprawą krótkometrażowego filmu Dwaj ludzie z szafą oraz pełnometrażowego debiutu Nóż w wodzie, za który otrzymał nominację do Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny. Krytyka debiutu Polańskiego przez władze komunistyczne, za promowanie zachodnich wzorców, zmusiła go do wyjazdu z Polski. Następne filmy kręcił w Wielkiej Brytanii, we Francji, a także w Stanach Zjednoczonych. Zdobył renomę sprawnego twórcy kina gatunkowego za sprawą thrillerów psychologicznych. Dramat wojenny Pianista z 2002 roku zapewnił mu Złotą Palmę na 55. MFF w Cannes oraz Oscara za najlepszą reżyserię. Czytaj więcej…