Magdalena Abakanowicz

Magdalena Abakanowicz

Magdalena Abakanowicz-Kosmowska

Data i miejsce urodzenia	20 czerwca 1930 Falenty (Polska)
Zawód, zajęcie	rzeźbiarka, autorka instalacji
Odznaczenia

{{Biogram infobox}} Sugerowane pola (wstaw w kodzie): | alt grafiki = Nieznane pola: "imię przy narodzeniu" oraz "podpis".

Magdalena Abakanowicz, Marta Magdalena Abakanowicz-Kosmowska (ur. 20 czerwca 1930 w Falentach) – polska rzeźbiarka, laureatka licznych nagród; miała ponad 100 wystaw na całym świecie. Jej dzieła nazywane są abakanami.

Życiorys

Córka Konstantego Abakanowicza i Heleny Domaszewskiej.

W młodości lekkoatletka, zawodniczka: Bałtyku Gdynia (1946), Wybrzeża Gdańsk - HKS Tczew (1947–1948) oraz Gedanii Gdańsk. Trzykrotna medalistka mistrzostw kraju w biegach sztafetowych: złoto w 1947 w sztafecie 100-100-200-500 metrów, srebrne medale w 1947 w sztafecie 200-100-80-60 metrów oraz w 1948 w sztafecie 4 × 200 metrów. Dwukrotna brązowa medalistka zimowych mistrzostw Polski (1948): w biegu na 50 metrów przez płotki oraz w sztafecie 4 x 50 metrów.

Specjalizuje się w tworzeniu dużych, figuralnych kompozycji przestrzennych w oparciu o tkaninę, z wykorzystaniem także innych materiałów, jak kamień, drewno i brąz – zwanych od jej nazwiska abakanami.

W 1954 ukończyła warszawską ASP, a później także sopocką PWSSP.

Od 1979 była profesorem Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu, w której prowadziła zajęcia ze studentami w latach 1965-1990.

Od 2006 członek Rady Programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej.

Twórczość

Nierozpoznani na cytadeli w Poznaniu (całość instalacji)

Space of Unknown Growth/Przestrzeń nieznanego rozwoju (Park Europy k. Wilna)

Mutant (Kunstweg MenschenSpuren, Neandertal)

Neun Figuren Raum (1990; Duisburg)

W latach 60. stworzyła cykl abakanów, który składał się z dużych prac wykonanych technikami tkackimi. Formy rzeźbiarskie konstruowane z tak niekonwencjonalnego materiału zrewolucjonizowały spojrzenie na tkaninę artystyczną. Zrywały z dotychczasową płaszczyznowością tkanin przeznaczonych do dekoracji wnętrza. Spełniały tez funkcję praktyczną jako próba dostosowania monumentalnej rzeźby do skromnych warunków lokalowych: takie prace można było łatwiej magazynować. W 1962 roku na Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie podwieszane u sufitu prace wywarły ogromne wrażenie swoją ekspresją barwy, fakturą, miękkością i pomysłowością. W 1965 Magdalena Abakanowicz została nagrodzona złotym medalem na Biennale w Sao Paulo, co było początkiem jej światowej kariery.

Częstym elementem jej twórczości są zwielokrotnione sylwetki ludzkie stojące w pewnym porządku. Przykładem z tego nurtu jest choćby praca Nierozpoznani, wykonana z okazji 750-lecia lokacji Poznania. Przy jej wykonaniu artystka po raz pierwszy współpracowała z Odlewnią Żeliwa w Śremie, przy której postawione są dwie rzeźby artystki. Obecnie współpracuje z Odlewnią Metali Nieżelaznych Bogusław Mochnaczewski.

Rzeźbiarka mieszka i tworzy w Warszawie.

Niektóre dzieła

Abakany

• Czerwony Abakan 1969, 1969, tkany z sizalu na metalowym usztywnieniu, Collection of the Museum Bellerive w Zurychu
• Czarny Environment, 1970-1978, 15 elementów tkanych z sizalu na metalowym usztywnieniu każdy, kolekcja artystki
• Pomarańczowy abakan, 1971, tkany z sizalu na metalowym usztywnieniu, kolekcja artystki

Tłumy

• 95 figur z tłumu 1095 figur, 2000, brąz
• Duże figury, 2004, 20 figur z brązu, wystawa stała na Uniwersytecie Princeton w USA

Inne

• 80 par pleców, 1976-80, konopie i żywica, Museum of Modern Art w Pusan (Korea Południowa)
• 5 Figur, 2005, brąz, Poznań, Zamek Cesarski, Dziedziniec Różany
• Rozdroże 2010, rzeźby w Parku Traugutta w Warszawie wykonane z płatów nierdzewnej stali.

Odznaczenia

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1998)
• Krzyż Oficerski Orderu Sztuki i Literatury (1999, Francja)
• Order Zasługi Republiki Włoskiej (2000)
• Krzyż Komandorski Orderu Sztuki i Literatury (2004, Francja)
• Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2005)
• Pour le Mérite
• Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (2010, Niemcy)

Nagrody i wyróżnienia

Nagrody

• Grand Prix 8. Biennale Sztuki, Sao Paulo (1965)
• Nagroda państwowa I stopnia (1972)
• Gottfried von Herder, Wiedeń (1979)
• Nagroda Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego, Nowy Jork (1982)
• Centrum Rzeźby, Nowy Jork (1993)
• Leonardo da Vinci, Meksyk (1997)
• Visionaries l, American Craft Museum, Nowy Jork (2000)

Doktoraty honorowe

• Royal College of Art, Londyn (1974)
• Rhode Island School of Design
• Providence (USA, 1992)
• Akademia Sztuk Pięknych, Łódź (1997)
• Pratt Institute, New York (2000)
• Massachusetts College of Art, Boston (2001)
• School of the Art Institute, Chicago (2002)
• Akademia Sztuk Pięknych, Poznań (2002)

Linki zewnętrzne

• Nierozpoznani instalacja Magdaleny Abakanowicz (Poznań, Cytadela) – klip video
• Życie i twórczość Magdaleny Abakanowicz
• {{{osoba}}}, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) .{{Ludzie nauki}} Brakujące pola: data dostępu oraz osoba. [data dostępu: 2011-04-01]
• rzeźby Magdaleny Abakanowicz w Galerii Sztuki Katarzyny Napiórkowskiej