Étienne de La Boétie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Étienne de La Boétie
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 listopada 1530
Sarlat
Data i miejsce śmierci 18 sierpnia 1563
Le Taillan-Médoc

Étienne de La Boétie (ur. 1 listopada 1530 w Sarlat, zm. 18 sierpnia 1563 w Le Taillan-Médoc) – francuski sędzia, pisarz oraz filozof polityczny, przyjaciel Michel de Montaigne’a i autor Rozprawy o dobrowolnej niewoli (Discours de la servitude volontaire)[1].

Życie[edytuj | edytuj kod]

Syn królewskiego urzędnika w południowo-zachodniej Francji i siostry marszałka parlamentu w Bordeaux. Osierocony we wczesnym wieku, został oddany na wychowanie do wuja, który pełnił funkcję wikarego (prawdopodobnie w Bouilhonnas).

W 1553 po uzyskaniu dyplomu prawnika na uniwersytecie w Orleanie, La Boétie został deputowanym parlamentu Bordeaux. Zmarł 18 sierpnia 1563 roku, w wieku 32 lat.

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Na wiek przed Johnem Lockiem i Tomaszem Hobbesem, La Boétie użył abstrakcyjnego, dedukcyjnego rozumowania argumentując za absolutnym, uniwersalnym i naturalnym prawem wolności dla każdego człowieka.

W swoim nigdy nie opublikowanym dziele „Rozprawa o dobrowolnej niewoli” przekonywał, że tyrana nie trzeba zwalczać, ani zabijać – wystarczy, że obywatele odmówią mu posłuszeństwa: „Unicestwi się sam, byleby tylko kraj nie chciał mu dłużej służyć. Nie chodzi o to, by czegoś go pozbawiać, ale by niczego mu nie dawać”[2].

Tyranem dla la Boetie nie był tylko władca, ale – po raz pierwszy w historii – rozszerzył tę definicję na całe państwo. Tyran posiada “nic więcej jak tylko władzę, którą sami mu przekazujecie, by was zniszczył. Skąd miałby wziąć oczy do szpiegowania was, jeśli sami mu ich nie dacie? Skąd weźmie broń do zadawania wam krzywdy, jeśli nie pożyczy jej od was? Stopy, którymi depcze po waszych miastach, skąd pochodzą, jeśli nie od was? Skąd ma nad wami władzę, jeśli nie od was?”[2]

Tłumaczył, że jeżeli pozbawić tyrana dopływu funduszy, stanie się niczym.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Étienne de La Boétie, 1530-1563, The University of Adelaide [dostęp 2019-08-30] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-30] (ang.).
  2. a b Étienne de La Boétie , The Politics of Obedience. The Discourse of Voluntary Servitude(ang.)