Ömürbek Tekebajew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ömürbek Tekebajew
Data i miejsce urodzenia 22 grudnia 1958
Obwód dżalalabadzki
Kirgistan Wicepremier Kirgistanu
Przynależność polityczna Ata Meken
Okres urzędowania od 7 kwietnia 2010
do 12 lipca 2010
Kirgistan Przewodniczący Rady Najwyższej
Przynależność polityczna Ata Meken
Okres urzędowania od 27 marca 2005
do 27 lutego 2006
Poprzednik Muratbek Mukaszew
Następca Marat Sułtanow

Ömürbek Tekebajew (ur. 22 grudnia 1958 w Obwodzie dżalalabadzkim) – kirgiski polityk. Lider partii Ata Meken od 1992. Deputowany do parlamentu. Kandydat w wyborach prezydenckich w 1995 oraz w 2000. Jeden z liderów tulipanowej rewolucji i przewodniczący parlamentu w latach 2005-2006. Później członek opozycji i jeden z przywódców rewolucji w kwietniu 2010. Od kwietnia do lipca 2010 wicepremier w rządzie tymczasowym.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Ömürbek Tekebajew urodził się w 1958 w obwodzie dżalalabadzkim w ówczesnej Kirgiskiej SRR. Ukończył fizykę na Państwowym Kirgiskim Uniwersytecie Narodowym w Biszkeku. Następnie przez kilka lat pracował jako nauczyciel w miejscowości Akman w obwodzie dżalalabadzkim. W 1994 ukończył prawo na Państwowym Kirgiskim Uniwersytecie Narodowym[1][2].

W działalność polityczną zaangażował się szerzej w lutym 1991, kiedy był jednym z współzałożycieli partii Wolny Kirgistan. W tym samym roku dostał się do Rady Najwyższej ZSRR. W 1992 jego ugrupowanie rozpadło się. Tekebajew stanął wówczas na czele jednego z jego odłamów, który przybrał nazwę Ata Meken. W 1995 bez powodzenia ubiegał się o prezydenturę. Od 1995 do 2005 z ramienia Ata Meken był deputowanym do Rady Najwyższej Kirgistanu. W tym czasie należał do opozycji wobec rządów prezydenta Askara Akajewa. W latach 1995-2000 stał na czele parlamentarnej Komisji Budowy Państwa i Rządów Prawa. Od 2000 do 2001 zajmował stanowisko wiceprzewodniczącego parlamentu[1][2].

W październiku 2000 wziął po raz drugi udział w wyborach prezydenckich. Sprzymierzył się wówczas z partią Ar Namys Feliksa Kułowa. W rywalizacji z urzędującym prezydentem Akajewem zdobył jednak tylko 14% głosów poparcia. Askar Akajew uzyskał ponad 74% głosów, jednak według zagranicznych obserwatorów, w tym OBWE, wybory nie spełniły standardów demokratycznych[3][1].

W marcu 2005, po tulipanowej rewolucji i obaleniu prezydenta Askara Akajewa, objął stanowisko przewodniczącego parlamentu. Był jednym z liderów rewolucji. Wkrótce wszedł jednak z konflikt z nowym prezydentem Kurmanbekiem Bakijewem i w lutym 2006 zrezygnował z funkcji przewodniczącego[1][2].

Przeszedł do opozycji i stał się jednym z krytyków polityki prezydenta Bakijewa. Założył Ruch "Na Rzecz Reform!". W kwietniu 2007 brał udział w antyprezydenckich demonstracjach opozycji, domagających się ustąpienia przez Bakijewa z urzędu. 6 września 2006 został zatrzymany na lotnisku w Warszawie przez polskie służby celne, które znalazły w jego bagażu heroinę. Po kilku dniach został jednak zwolniony z aresztu i oczyszczony z wszelkich zarzutów. W kolejnych miesiącach komisji kirgiskiego parlamentu stwierdziła, że wydarzenie było skutkiem działania służb specjalnych, które jeszcze na lotnisku w Kirgistanie umieściły narkotyki w jego bagażu[1][2].

W grudniu 2008 jego partia Ata Meken weszła w skład koalicji partii opozycyjnych pod nazwą Zjednoczony Ruch Ludowy[4]. W kwietniu 2009 koalicja zadecydowała o wystawieniu wspólnego kandydata, Ałmazbeka Atambajewa, w wyborach prezydenckich w lipcu 2009[5], które zakończyły się zdecydowanym zwycięstwem prezydenta Bakijewa, lecz zdaniem międzynarodowych obserwatorów nie spełniły standardów demokratycznych[6][7].

6 kwietnia 2010 w czasie antyrządowych protestów, które zapoczątkowały rewolucję i doprowadziły do obalenia prezydenta Kurmanbeka Bakijewa, został aresztowany. Jednak jeszcze tego samego dnia został zwolniony aresztu. 7 kwietnia brał udział w proteście pod budynkiem parlamentu w stolicy. Po obaleniu Bakijewa wszedł w skład rządu tymczasowego Rozy Otunbajewy, w którym zajął stanowisko wicepremiera ds. reformy konstytucyjnej[1][2]. 12 lipca 2010 zrezygnował ze stanowiska, by wziąć udział jako lider Ata Maken w wyborach parlamentarnych w październiku 2010[8].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Who's Who In Kyrgyz Politics - Omurbek Tekebaev (ang.). sras.org, 1 maja 2010. [dostęp 2010-10-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Background on Omurbek Tekebayev (ang.). kyrgyzstan.carnegieendowment.org, czerwiec 2010. [dostęp 2010-10-07].
  3. Akayev Wins Reelection Amid Fraud Claims (ang.). eurasianet.org, 29 października 2000. [dostęp 2010-10-07].
  4. Kyrgyzstan: Political Confrontation Intensifies (ang.). iwpr.net - Institute for War and Peace Reporting, 23 stycznia 2009. [dostęp 2010-10-07].
  5. Kyrgyz Opposition Unveils Presidential Hopeful (ang.). rferl.org, 20 kwietnia 2009. [dostęp 2010-10-07].
  6. Kyrgyz head officially re-elected (ang.). BBC News, 27 lipca 2009. [dostęp 2009-08-04].
  7. Kyrgyz presidential election failed to meet key OSCE commitments, despite some positive elements (ang.). osce.org, 24 lipca 2009. [dostęp 2010-10-07].
  8. Deputy PM of interim Kyrgyz gov't resigns for parliamentary elections (ang.). People's Daily Online, 12 lipca 2010. [dostęp 2010-10-07].