Červená hora (Wysoki Jesionik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy szczytu (góry) w Wysokim Jesioniku. Zobacz też: inne znaczenia tego hasła.
Červená hora
Ilustracja
Góra Červená hora widoczna z góry Mravenečník
Państwo  Czechy
Położenie Loučná nad Desnou
Pasmo Wysoki Jesionik
(cz. Hrubý Jeseník)
(Sudety)
Wysokość 1333 m n.p.m.
Wybitność 128[1] m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Červená hora
Červená hora
Ziemia50°08′39,1″N 17°08′08,9″E/50,144194 17,135806

Červená hora (historyczna nazwa niem. Rothe Berg[2]) – szczyt (góra) o wysokości 1333 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1337 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na historycznej granicy Śląska i Moraw, w obrębie gminy Loučná nad Desnou, oddalony o około 3,3 km na południowy wschód od szczytu góry Keprník[3][4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Jest piątym co do wysokości (po szczytach: Keprník, Vozka, Žalostná i Šerák) szczytem w Masywie Keprníka (cz. Keprnická hornatina).

Červená hora jest górą bardzo rozległą. Z północy ograniczona przełęczami: w kierunku góry Točník, położonej na wysokości 1140 m n.p.m. i Sedlem pod Vřesovkou oraz doliną potoku Černý p., od wschodu potokiem Červenohorský p., od południa przełęczami: w kierunku góry Šindelná hora, położonej na wysokości 1109 m n.p.m. i Červenohorskim sedlem i od zachodu doliną potoku Hučivá Desná[3].

Stoki[edytuj | edytuj kod]

Stok wschodni góry Červená hora to obszar, na którym w okresach ośnieżenia mogą występować lawiny śnieżne. Pokrywa śnieżna utrzymuje się tu niemalże do czerwca. Przez ten stok przebiega droga krajowa nr 44 na trasie Jesionik (cz. Jeseník) – Šumperk[3], bardzo kręta, z dwoma pętlicami drogowymi, która w zimie może być nieprzejezdna, z podjazdem na przełęcz Červenohorské sedlo, bardzo popularnym wśród rowerzystów[5].

Okno skalne o nazwie Kamenné okno na stoku Červená hora–S

Ciekawą osobliwością na górze jest znajdująca się około 600 m na północ od szczytu „brama” okno skalne tzw. Kamenné okno[6].

Szczyt główny[edytuj | edytuj kod]

Widok na szczyt góry Červená hora

Na połaci szczytowej znajdują się liczne skaliska, będące punktami widokowymi. Widoczne są szczyty gór: Šindelná hora, Klínová hora, Spálený vrch, Vozka, Keprník, Žalostná, Točník, Jeřáb, Velký Klín i Velký Klínovec oraz pasma górskie. Szczyt góry jest niedostępny, otoczony gęstą kosodrzewiną. W odległości około 120 m na północny wschód od szczytu, przy żółtym szlaku turystycznym Szlak żółty znajduje się punkt geodezyjny o wysokości 1332,61 m n.p.m., z widocznym stalowym słupkiem, oraz umocowaną tabliczką z napisem: STÁTNÍ TRIANGULACE POŠKOZENÍ SE TRESTÁ[a][7].

Widok na punkt geodezyjny blisko szczytu góry Červená hora, w dali widoczne szczyty gór Keprník i Žalostná

Szczyty drugorzędne[edytuj | edytuj kod]

Jest górą o trzech szczytach. W jej obrębie można wyróżnić w odległości około 500 m na północ od szczytu głównego drugi szczyt określony jako Červená hora - S o wysokości 1310 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych: (50°08′55,3″N 17°08′09,1″E/50,148694 17,135861) oraz w odległości około 870 m na wschód od szczytu głównego trzeci szczyt określony jako Červená hora - V o wysokości 1109 m n.p.m. i współrzędnych geograficznych: (50°08′36,3″N 17°08′52,9″E/50,143417 17,148028)[3].

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem geologicznym góra należy do jednostki określanej jako kopuła Keprníka[8] i jest zbudowana ze skał metamorficznych: gnejsów i łupków łyszczykowych oraz miki.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Góra jest granicą głównego europejskiego działu wodnego między zlewiskami Mórz: Bałtyckiego (dorzecze Odry) na stoku wschodnim i Czarnego (dorzecze Dunaju) na stoku zachodnim. Na wschodnim stoku góry mają swoje źródła cztery potoki: Hluboký p., Páteční p., Černý p. i Sněžný p[3].

 Osobny artykuł: Vřesová studánka.

W odległości około 200 m na północny zachód od szczytu, na zachodnim stoku góry, na wysokości 1274 m n.p.m. znajduje się źródło Vřesová studánka[9], zabudowane kapliczką. Powyżej niego znajdują się pozostałości fundamentów istniejącego kiedyś schroniska turystycznego i spalonego od uderzenia pioruna kościółka, gdzie obecnie znajduje się metalowy krzyż z reliefem w jego postumencie[10]. Ponadto w odległości około 530 m na południowy wschód od szczytu, na wysokości 1150 m n.p.m. położone jest źródło o nazwie Studánka Sněžná dolina[11].

Klimatogram dla szczytu Červená hora
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
 
 
37
 
-5
-10
 
 
36
 
-4
-9
 
 
52
 
1
-6
 
 
65
 
7
-2
 
 
113
 
12
3
 
 
113
 
14
6
 
 
123
 
17
8
 
 
98
 
17
8
 
 
70
 
12
4
 
 
42
 
8
0
 
 
49
 
1
-4
 
 
39
 
-4
-8
Temperatury w °C
Opad całkowity w mm
Źródło: Klimat Červená hora. meteoblue.com

Legenda związana z górą[edytuj | edytuj kod]

Z nazwą góry związana jest legenda o pewnym mnichu, który zgubiwszy drogę musiał pod gołym niebem nocować na tej górze[12]. Gdy się położył i nakrył habitem, usłyszał groźny ryk niedźwiedzi i wycie wilków[12]. W obliczu zagrożenia narysował wokół siebie krąg oraz w kierunku wszystkich stron świata wielkie krzyże[12]. Drapieżniki krążyły dokoła kręgu, lecz nie odważyły się wejść do niego[12]. Zalęknionego mnicha zalał krwawy pot, że aż cała okolica poczerwieniała[12]. Tak nadszedł poranek, wtedy zwierzęta odeszły, a mnich został uratowany[12]. Odtąd zaczęto nazywać tę górę Červená hora[12].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Widok na rezerwat przyrody Sněžná kotlina
Góra Červená hora pokryta śniegiem

Cała góra znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt. Na wschodnich stokach Červenej hory znajduje się rezerwat przyrody Sněžná kotlina.

Przez górę wzdłuż czerwonego szlaku turystycznego Szlak czerwony , przechodzi ścieżka dydaktyczna (cz. NS S Koprníčkem na výlet Keprnickými horami) na trasie:

Ścieżka edukacyjna zielona.svg Červenohorské sedlo – Ramzová (z 9 stanowiskami obserwacyjnymi)

Rezerwat przyrody Sněžná kotlina[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat przyrody Sněžná kotlina[13] został utworzony w 1998 roku na obszarze około 108 ha, na wysokościach pomiędzy 980 m n.p.m. a 1320 m n.p.m. stoku góry. Położony jest na stromym stoku, poddany działaniu wielu czynników takich jak: mróz, ośnieżenie z możliwością lawin, erozja i w przeszłości w epoce plejstocenu wpływ lodowca, po którym pozostał tzw. kar. Aby zapobiec osuwiskom lawinowym nasadza się tu sztucznie kosodrzewinę. Rezerwat jest cennym, botanicznym skupiskiem rzadkiej roślinności, wielu gatunków (niektóre unikalne i zagrożone wyginięciem), wśród których można wyróżnić takie jak: goryczka kropkowana, podrzeń żebrowiec, fiołek żółty sudecki, fiołek dwukwiatowy, zawilec narcyzowaty, widlicz alpejski, tojad sudecki czy bażyna obupłciowa[14][15]. Rezerwat nie jest udostępniony dla turystów, nie prowadzi tam żaden znakowany szlak turystyczny. Istnieje jednak możliwość przejścia ścieżką (korzystając z mapy) biegnącą na trasie w pobliżu drewnianych chat: Eva[16] i Černohorka[17], niezalecanego z uwagi na ochronę cennego ekosystemu rezerwatu.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W odległości około 2,5 km na południowy wschód od szczytu góry, na przełęczy Červenohorské sedlo znajduje się cały kompleks bazy turystycznej oraz dodatkowo 5,5 km na północny zachód od szczytu schronisko turystyczne Chata Jiřího na stoku góry Šerák.

Wybierając się w góry, należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia mgły i silnych wiatrów, które tutaj dosyć często występują. Zdarzały się katastrofy pogodowe.

Kapliczka poświęcona ofiarom, które tragicznie zginęły w Jesionikach

Blisko przełęczy Červenohorské sedlo (około 450 m na północny zachód), na stoku góry Červená hora, przy czerwonym szlaku turystycznym Szlak czerwony , znajduje się drewniana kapliczka poświęcona ofiarom gór, które tragicznie zginęły w Jesionikach (cz. Jeseníky) z umieszczonymi w środku epitafiami z ich nazwiskami. Jest to powstała w 2013 roku mniejsza kopia kaplicy stojącej niegdyś w miejscu Vřesová studánka. Obok niej znajduje się pomnik poświęcony katastrofie lotniczej z 1967 roku[18].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednio na sam szczyt góry nie prowadzi żaden szlak turystyczny ani ścieżka, natomiast w obrębie góry znajdują się trzy szlaki turystyczne na trasach[19]:

Szlak czerwony Červenohorské sedlo – góra Červená hora – Vřesová studánka – przełęcz Sedlo pod Vřesovkou – Trojmezí – szczyt Keprník – przełęcz Sedlo pod Keprníkem – góra Šerák – Mračná hora – góra Černava – Ramzová
Szlak zielony Kouty nad DesnouSuchá hora – góra Šindelná hora-JZ – góra Šindelná hora – góra Červená hora – Vřesová studánka – Kamenné okno – szczyt Točník – Bělá pod Pradědem
Szlak żółty Červenohorské sedlo – Kouty nad Desnou – dolina potoku Hučivá Desná – przełęcz Sedlo pod Vřesovkou – Kamenné okno – góra Červená hora – Bílý sloup

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu góry przechodzi również szlak rowerowy na trasie:

Stripe-marked biketrail green.svg Přemyslov – góra Černá stráň – dolina potoku Hučivá Desná – góra Červená hora – góra Šindelná hora – Suchá hora – Kouty nad Desnou – góra Hřbety – góra Nad Petrovkou – Petrovka[20]
12% stoupání (cz).svg podjazd z miejscowości Bělá pod Pradědem drogą nr 44 (długość: 8,9 km, różnica wysokości: 474 m, średnie nachylenie: 5,4%, 2 pętlice drogowe)[5]

Trasy narciarskie[edytuj | edytuj kod]

Przez górę poprowadzono również trasy narciarstwa biegowego[21]:

SkiTrailRedČR.png Červenohorské sedlo – Bílý sloup – góra Červená hora – Vřesová studánka
SkiTrailBlueČR.png Červenohorské sedlo – góra Červená hora – góra Šindelná hora – góra Šindelná hora-JZ – Suchá hora – Kouty nad Desnou

oraz ze stoku góry trasy narciarstwa zjazdowego wchodzące w skład ośrodka narciarskiego Červenohorské sedlo (cz. Ski areál Červenohorské sedlo)[22]:

Alpine skiing pictogram.svg Główne trasy narciarstwa zjazdowego z wyciągami z góry Červená hora
Lp. Trasa i oznaczenie Długość trasy
m
Różnica wysokości
m
Rodzaj wyciągu Długość wyciągu
m
1 Pictogram Ski Slope blue.svg 4 450 100 orczykowe 500 i 180
2 Pictogram Ski Slope blue.svg 5 440 80 orczykowy 400

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W języku polskim: Państwowa sieć triangulacyjna. Uszkodzenie podlega karze.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jeseníky (cz.). ultratisicovky.cz. [dostęp 2018-12-22].
  2. Červená hora (Rothe B.) (1333 m) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2017-02-23].
  3. a b c d e Červená hora (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2015-08-12].
  4. Červená hora (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-08-12].
  5. a b Michał Książkiewicz: Rowerowa baza podjazdów. Červenohorské sedlo (1013 m) od północy (Mikulovice, Jeseník) (pol.). genetyk.com, 2007-2008. [dostęp 2015-08-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-01-15)].
  6. Skalní okno na Červené Hoře (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-08-12].
  7. Základní mapa (ČÚZK). geoportal.cuzk.cz ↓.
  8. Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
  9. Vřesová studánka (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-08-12].
  10. Historie Vřesové studánky a zaniklé kaple (cz.). W: Farnost Velké Losiny [on-line]. farnostlosiny.cz. [dostęp 2015-08-12].
  11. Studánka Sněžná dolina (4924) (cz.). estudanky.eu. [dostęp 2015-08-12].
  12. a b c d e f g Staszków i Joanidis 2005 ↓, s. 40.
  13. Jiří Pňáček: Přírodní rezervace Sněžná kotlina (cz.). lesycr.cz. [dostęp 2014-12-26].
  14. Sněžná kotlina (cz.). itras.cz. [dostęp 2014-12-26].
  15. PR Sněžná kotlina (cz.). jeseniky.ochranaprirody.cz. [dostęp 2014-12-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-20)].
  16. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Eva (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.webnode.cz. [dostęp 2015-08-12].
  17. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. Černohorka (cz.). lovecke-chaty-v-jesenikach.webnode.cz. [dostęp 2015-08-12].
  18. Památník obětem hor (cz.). turistika.cz. [dostęp 2015-08-12].
  19. Góry bliskie sercu. Hrebenovka (pol.). sudeckiedrogi.wordpress.com, 2012-04-13. [dostęp 2015-01-10].
  20. Cyklotrasa 6157 Petrovka – Přemyslov (cz.). ejeseniky.com. [dostęp 2015-08-12].
  21. Narciarstwo. Trasy biegowe. Jesenická magistrála (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2015-08-12].
  22. Ski areál Červenohorské sedlo (Vleky a lanovky) (cz.). cervenohorskesedlo.eu. [dostęp 2019-02-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]