Czerne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Čierne)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czerne
Čierne
Ilustracja
Państwo  Słowacja
Powiat Czadca
Starosta Pavol Gomola[1]
Powierzchnia 20,841[2] km²
Wysokość 454[3] m n.p.m.
Populacja (2016-12-31)
• liczba ludności
• gęstość

4403[3]
211,27 os./km²
Nr kierunkowy 041
Kod pocztowy 023 13
Tablice rejestracyjne CA
Położenie na mapie kraju żylińskiego
Mapa lokalizacyjna kraju żylińskiego
Czerne
Czerne
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Czerne
Czerne
Ziemia49°30′29″N 18°51′03″E/49,508056 18,850833
Strona internetowa

Czerne[4] (słow. Čierne, gwar. Czorne, węg. Cserne) – wieś i gmina (obec) w powiecie Czadca, kraju żylińskim, w północnej Słowacji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze, niestałe jeszcze osiedla na terenie dzisiejszego Czernego utworzyli w II połowie XVI w. wędrowni pasterze wołoscy, wypasający tu swoje bydło (owce, kozy). Wieś została założona ok. 1640 r. przez właścicieli feudalnego „państwa” Budziatyń, a w 1645 r. liczyła 28 rodzin. Od 1659 r. należała do „państwa” Streczno. Jako datę lokacji podawany jest rok 1662. Parafia w Czernem powstała dopiero w 1796 r., a pierwszą świątynią parafialną został stary, drewniany kościół, przeniesiony tu w tym samym roku z sąsiedniego Skalitego.

W 1884 r. uruchomiona została linia kolejowa z Czadcy do Żywca, a w Czernem powstał przystanek kolejowy. Jednak pierwszy, drewniany most przez Czerniankę, umożliwiający mieszkańcom wsi dostęp do niego powstał dopiero w 1897 r.

W latach 1847–1851, które były w tym regionie latami nieurodzaju, głodu i epidemii (tzw. „Głodne roki”) zmarło tu blisko 1200 osób, tj. ok. 40% mieszkańców wsi. Rozdrobnienie gospodarstw i brak pracy spowodowały później, na przełomie XIX i XX w., wzmożoną falę emigracji na Śląsk (zarówno austriacki jak i pruski), w okolice Hamburga i wreszcie do Ameryki. Gdy w latach 1903–1904 władze zamknęły możliwości wyjazdów, Czerne – z racji bliskości granic księstwa cieszyńskiego i Galicji stało się jednym z punktów emigracji nielegalnej.

W 1908 r. została tu założona wiejska spółdzielnia („Gazdovský spolok”), a w 1914 r. Spółdzielnia Spożywców. Były to reakcje na zdominowanie miejscowego handlu przez kupców żydowskich. Ostre wystąpienia antyżydowskie miały miejsce w całej okolicy tuż po zakończeniu I wojny światowej.

25 września 1938 r. do wsi wkroczyło polskie wojsko. Północna część Czernego po linię kolejową Czadca - Zwardoń została włączona do Polski. Nieco później wieś na krótki czas ponownie znalazła się na szlaku nielegalnej emigracji, tym razem służącym Czechom, uciekającym z Protektoratu Czech i Moraw do Polski.

Wojska radzieckie wkroczyły do Czernego dopiero 1 maja 1945 r. Po II wojnie światowej nastąpiła lawinowa emigracja mieszkańców wsi: wyjeżdżano nie tylko do niedalekiej Czadcy, ale także do czeskiego Trzyńca i miast Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. W latach 1945–1950 liczba mieszkańców zmalała z 3991 do 2355. Stan ludności z 1945 r. osiągnęło Czerne z powrotem dopiero w 1969 r.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-25].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-25].
  3. a b Slovakia: Žilinský kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-11-25].
  4. Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 11. Europa, Część I, 2009 Publikacja w formacie PDF