Łódź Bajkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Łódź Bajkowa – projekt, w ramach którego tworzony jest rodzinny szlak turystyczny[1] po mieście Łodzi śladami małych pomników przedstawiających postaci z seriali dla dzieci i filmów Studia Małych Form Filmowych Se-ma-for. Docelowo „Łódź Bajkową” miało tworzyć 17[2] rzeźb odlanych z brązu. W latach 2009-2015 postawiono dziewięć pomników. W ramach projektu wyemitowano także lokalną monetę „Łódka” z podobiznami wybranych bajkowych postaci.

Głównym celem projektu jest promocja Łodzi pod kątem jej dziedzictwa filmowego (promocja marki „Łodzi filmowej”), ze szczególnym uwzględnieniem dorobku łódzkiej animacji[1][3]. Rzeźby są stawiane w miejscach najczęściej odwiedzanych przez turystów i związanych z łódzkim przemysłem filmowym[4].

Pierwsze osiem pomników postawione zostały w latach 2009-2013 i sfinansowane przez Urząd Miasta Łodzi, przy czym na cztery[3] ostatnie z nich miasto otrzymało dofinansowanie z Unii Europejskiej[5]. Dofinansowanie przyznano pod koniec sierpnia 2011, decyzją Zarządu Województwa Łódzkiego, w wyniku konkursu w ramach „Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013”[5]. Wyniosło ono prawie 517 tys. zł, gdzie cały koszt projektu (cztery pomniki w latach 2012-2013) wyceniono na 608 tys. zł[5]. Dziewiątą rzeźbę odsłonięto dopiero we wrześniu 2015 – jest to pierwszy pomnik na szlaku „Łodzi Bajkowej” sfinansowany przez inwestora prywatnego[6].

Dotychczas postawione pomniki[edytuj]

1. Pomnik Misia Uszatka[edytuj]

tytuł rzeźby:

„Pomnik Misia Uszatka[7]

data odsłonięcia:

24 października 2009, podczas Święta Misia[4]

lokalizacja:

ul. Piotrkowska 87, przed siedzibą Centrum Informacji Turystycznej w Łodzi i Biura Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Łodzi[8][4]
51°45′58,5″N 19°27′24,5″E/51,766250 19,456806

autorzy:

Pomnik w dniu odsłonięcia
Plan miasta trzymany przez Uszatka
Pomnik przed ponownym odsłonięciem 16 maja 2010

Miś Uszatek przedstawiony jest tu jako turysta[4]: ma na sobie plecak i w lewej łapce trzyma plan miasta. Rzeźba ma niecały metr wysokości i waży 60 kg[8]. Odsłonięcie odbyło się pod hasłem „Łódź MIŚię podoba”[8]. Widnieje ono także na okładce mapy trzymanej przez Misia.

Odsłonięcia dokonał Wiceprezydent Miasta Łodzi Włodzimierz Tomaszewski[8].

Na początku stycznia 2010 Uszatek stracił lewą łapkę[9][10]. Prawdopodobnie o rzeźbę zahaczył pług śnieżny[9]. Łapka się odnalazła, pomnik został naprawiony, po czym Miś stał przez pewien czas w witrynie Centrum Informacji Turystycznej[10]. 16 maja 2010, w czasie Święta Łodzi, nastąpiło ponowne odsłonięcie pomnika na ul. Piotrkowskiej[11]. W uroczystości wzięła udział Wiceprezydent Miasta Łodzi Wiesława Zewald.

4 listopada 2013, na czas remontu ulicy Piotrkowskiej, pomnik został zdemontowany i przeniesiony do siedziby Centrum Informacji Turystycznej[12]. 13 listopada 2013 ponownie[a] trafił na witrynę CIT[13][14]. 20 maja 2014 pomnik powrócił na swoje miejsce, czemu towarzyszyło uroczyste odsłonięcie[15]. Do tamtego czasu figura misia została wyczyszczona, wypatynowana i zaopatrzona w nowy nosek[15].

2. Pomnik małego pingwina Pik-Poka[edytuj]

tytuł rzeźby:

„Rzeźba Małego Pingwina Pik-Poka[16]

data odsłonięcia:

23 września 2010[17]; była to jednocześnie inauguracja pierwszej edycji Se-ma-for Film Festival[17]

lokalizacja:

al. Unii Lubelskiej 4, przed kąpieliskiem Fala[17][18]
51°45′53″N 19°25′17″E/51,764722 19,421389

autorzy:

  • rzeźba: Magdalena Walczak i Marcin Mielczarek[16]
  • projekt plastyczny postaci: Tadeusz Wilkosz
Widok z przodu
Widok z boku
Pik-pok na fali

Rzeźba przedstawia pingwina Pik-Poka unoszącego się na grzbiecie fali. Odlew ma w najwyższym punkcie 1,05 m wysokości[19].

W odsłonięciu wzięli udział m.in. Tadeusz Wilkosz (scenarzysta serialu Mały pingwin Pik-Pok) oraz Joanna Stasiewicz (narratorka, głos Pik-Poka)[17].

3. Pomnik kota Filemona i Bonifacego[edytuj]

tytuł rzeźby:

„Dziwny Świat Kota Filemona i Bonifacego

data odsłonięcia:

1 czerwca 2011, w Dzień Dziecka[18][20]

lokalizacja:

pl. Zwycięstwa 1, przed wejściem do Muzeum Kinematografii[18]
51°45′34,5″N 19°28′26,5″E/51,759583 19,474028

autorzy:

Filemon (na górze) i Bonifacy (na dole)
Kot Filemon
Kot Bonifacy
Filemon ponownie

Czarny kot Bonifacy stoi obok (również wykonanego z brązu) kłębka wełny. Biało-szary kot Filemon spogląda w dół z pobliskiego murku. Takie rozstawienie przedstawia sytuację odwrotną niż zazwyczaj wydarzała się w bajce – przeważnie to Bonifacy wylegiwał się na górze, na zapiecku, a Filemon bawił się poniżej[20].

Odsłonięcia pomników dokonały Prezydent Miasta Łodzi Hanna Zdanowska i Wiceprezydent Agnieszka Nowak[18]. Obecny byli również Sławomir Grabowski[18] (współautor scenariuszy filmów o przygodach kota Filemona) oraz Aleksandra Kronic[20] (wdowa po Ludwiku Kronicu).

4. Pomnik bohaterów filmu Zaczarowany ołówek[edytuj]

tytuł rzeźby:

„Rzeźba bohaterów filmu Zaczarowany ołówek[22]

data odsłonięcia:

25 września 2011, w ramach drugiej edycji Se-ma-for Film Festival[23]

lokalizacja:

ul. Traugutta 18, przed wejściem do Łódzkiego Domu Kultury[24]
51°46′09,5″N 19°27′43,0″E/51,769306 19,461944

autorzy:

Piotruś i jego piesek
Postać Piotrusia
Zbliżenie pieska
Krasnoludek

Rzeźba przedstawia postacie głównych bohaterów bajki: chłopca o imieniu Piotrek i jego psa. Dziecko rysuje zaczarowanym ołówkiem na ścianie Łódzkiego Domu Kultury – pies zdaje się wyskakiwać z jego rysunku (w serialu wszystko, co się narysowało przy pomocy owego ołówka, materializowało się). Na rysunku można rozpoznać także postać krasnala, który w filmie „zaopatruje” Piotrusia w kolejne egzemplarze zaczarowanego ołówka.

W uroczystości odsłonięcia wzięła udział m.in. Wiceprezydent Miasta Łodzi Agnieszka Nowak[23].

5. Pomnik Plastusia[edytuj]

tytuł rzeźby:

Plastuś[25]

data odsłonięcia:

10 października 2012[26], w dniu rozpoczęcia trzeciej edycji Se-Ma-For Film Festival

lokalizacja:

park im. Henryka Sienkiewicza[26]
51°45′53,32″N 19°27′53,60″E/51,764811 19,464889

autorzy:

Plastuś w dniu odsłonięcia
Rzeźba – detal (tylna okładka pamiętnika)

Pomnik ma ok. metra wysokości i waży kilkadziesiąt kilogramów[28]. Plastuś trzyma w prawej dłoni szkolny dzwonek, którym w serialu budził każdego rana swoich przyjaciół z piórnika[29][28]. Dzwonek ma prawdziwe, ruchomo zawieszone serce[28]. Lewą rękę Plastuś opiera na swoim pamiętniku. Rzeźba stoi w pobliżu Szkoły Podstawowej nr 173 i placu zabaw w Parku im. Henryka Sienkiewicza, co stanowi nawiązanie do faktu, że Plastuś przeżywał swoje przygody na szkolnej ławce[27] (piórnik wraz z zamieszkującym go Plastusiem stanowili własność Tosi – dziewczynki uczęszczającej do pierwszej klasy szkoły podstawowej).

W ceremonii odsłonięcia wzięła udział m.in. Zofia Ołdak – reżyser serialu Plastusiowy pamiętnik[26][29]. Obecni byli także Wiceprezydent Miasta Łodzi Radosław Stępień oraz spadkobiercy praw autorskich do postaci Plastusia[27]. Na czas tego wydarzenia rzeźba została częściowo otoczona drewnianą makietą szkolnego piórnika[29][28].

W listopadzie 2013 wandale polali pomnik żrąca cieczą[30]. W grudniu 2013 rzeźba została zdemontowana i zawieziona do renowacji[31]. 21 marca 2014, w pierwszym dniu kalendarzowej wiosny, nastąpiło ponowne odsłonięcie pomnika[31].

6. Pomnik trzech misiów[edytuj]

tytuł rzeźby:

Trzy Misie[32]

data odsłonięcia:

25 listopada 2012 w Światowym Dniu Pluszowego Misia[33]

lokalizacja:

Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej (od strony ul. Milionowej)
51°44′45″N 19°27′51″E/51,745833 19,464167

autorzy:

Trzy Misie w dniu odsłonięcia
Trzy Misie – detal
Rzeźba Trzech Misiów i ich twórca, Marcin Mielczarek

Patrząc od przodu rzeźby, na szczycie małego kamienia narzutowego stoją kolejno od lewej: Misia, Bartek oraz Kuba.

W uroczystości odsłonięcia rzeźby wzięli udział m.in. Tadeusz Wilkosz (reżyser i scenograf serialu) oraz Prezydent Miasta Łodzi Hanna Zdanowska[34].

7. Pomnik wróbla Ćwirka[edytuj]

tytuł rzeźby:

Wróbelek Ćwirek[35]

data odsłonięcia:

21 marca 2013, w pierwszym dniu kalendarzowej wiosny[36] (dzień po Światowym Dniu Wróbla[37])

lokalizacja:

al. Piłsudskiego 61, w Parku Źródliska, przed wejściem do Palmiarni Łódzkiej[38][39]
51°45′37,25″N 19°28′48,45″E/51,760347 19,480125

autorzy:

Rzeźba wróbla Ćwirka w całości
Wróbel Ćwirek, zbliżenie
Autorzy
Ćwirek w czapce

Rzeźba ma metr wysokości, przy czym sam wróbelek jest tu wysoki na 30 cm[38][40][36]. Odlew o masie 65 kg jest zbrojony wewnątrz konstrukcją ze stali kwasoodpornej[41]. Ćwirek siedzi na gnieździe zbudowanym na rozwidleniu gałęzi małego drzewka[41][38][36]. Pomnik tym samym przestawia sytuację nieco inną niż w serialu, gdzie ptaszek miał swoje „mieszkanie” na „dolnym piętrze” bocianiego gniazda[41]. Kształt i umiejscowienie wyrzeźbionego gniazda, w przeciwieństwie do tego z serialu, nie są charakterystyczne dla schronień wróbli zwyczajnych.

W uroczystości odsłonięcia rzeźby wziął udział m.in. Sławomir Grabowski (współautor scenariusza[42]) oraz Wiceprezydent Miasta Łodzi Radosław Stępień[40].

24 października 2014 górna część rzeźby (gniazdo z ptakiem) została odcięta i skradziona[43]. Sprawca sprzedał ją w skupie metali kolorowych, gdzie 27 października została odnaleziona przez łódzką policję[43]. Następnego dnia (28 października) zatrzymano podejrzanego o kradzież[43]. Okazało się, że figurka Ćwirka została dodatkowo przecięta mniej więcej na wysokości złączenia grzbietu z kuprem[43][44]. Głowa wróbla również wymagała renowacji[44]. Część elementów rzeźby trzeba było odlać na nowo[45]. Naprawa kosztowała około ośmiu tysięcy złotych[45][44][46]. Pomnik wrócił na swoje miejsce po dwóch miesiącach, tzn. 23 grudnia 2014[46].

8. Pomnik Maurycego i Hawranka[edytuj]

tytuł rzeźby:

Maurycy i Hawranek[47]

data odsłonięcia:

18 maja 2013[48]

lokalizacja:

ul. Konstantynowska 8/10, przed wejściem do Miejskiego Ogrodu Zoologicznego
51°45′49″N 19°24′43″E/51,763611 19,411944

autorzy:

Rzeźba w całości
Bohaterowie w zbliżeniu

Rzeźba ma 1 metr wysokości[48]. Uśmiechnięty Maurycy prawą ręką wykonuje gest powitalny w kierunku osób (dzieci) odwiedzających ogród zoologiczny. Zza jego lewego ramienia wychyla się Hawranek. W uroczystości odsłonięcia wzięli udział twórcy filmu oraz m.in. Wiceprezydent Miasta Łodzi Agnieszka Nowak[48].

9. Pomnik Ferdynanda Wspaniałego[edytuj]

tytuł rzeźby:

Ferdynand Wspaniały[49]

data odsłonięcia:

17 września 2015[6]

lokalizacja:

al. Józefa Piłsudskiego 15/23, przed wejściem do Galerii Łódzkiej na rogu al. Piłsudskiego i ul. Henryka Sienkiewicza
51°45′33,95″N 19°27′49,00″E/51,759431 19,463611

autorzy:

Rzeźba w całości
Ferdynand Wspaniały (5).JPG
Tablica informacyjna

Rzeźba ma 1,5 metra wysokości i masę 64 kg[6]. Odziany w elegancki garnitur, buty i melonik Ferdynand posiada ludzkie ciało. Wyjątkiem jest jego psi łeb z czarnym noskiem i czarną łatką na lewym uchu. Bohater z dostojnym wyrazem pyska stoi w lekkim rozkroku wsparty dłońmi o parasol.

Jest to pierwszy pomnik na szlaku „Łodzi Bajkowej” sfinansowany przez inwestora prywatnego[6]. Na uroczystości odsłonięcia obecni byli m.in. Wiceprezydent Miasta Łodzi Krzysztof Piątkowski oraz rodzina Ludwika Jerzego Kerna – syn Krzysztof z żoną i ich dwie córki.

Pomniki planowane[edytuj]

Planowano postawienie także pomników bohaterów:

Odsłonięte pomniki na mapie Łodzi[edytuj]

Mapa lokalizacyjna Łodzi
2
2
1
1
4
4
3
3
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
Geographylogo.svg
1 – Miś Uszatek
2 – Pingwin Pik Pok
3 – koty Filemon i Bonifacy
4 – Zaczarowany ołówek
5 – Plastuś
6 – Trzy Misie
7 – wróbel Ćwirek
8 – Maurycy i Hawranek
9 – Ferdynand Wspaniały


Dukat „Łódka”[edytuj]

Dystrybucję łódzkiego dukata „Łódka” z podobizną Misia Uszatka i jego przyjaciół rozpoczęto wraz z odsłonięciem pomnika Misia Uszatka[50][8]. Monety z wizerunkiem pingwina Pik-Poka pojawiły się w obiegu 15 października 2010, ponad trzy tygodnie po odsłonięciu pomnika Pik-Poka[51].

 Osobny artykuł: Łódka (moneta).

Powstanie projektu[edytuj]

Początkowo dyrekcja studia Se-ma-for podjęła starania, aby w Alei Gwiazd przy ul. Piotrkowskiej w Łodzi odsłonić gwiazdę Misia Uszatka[52][53]. Jednak ówczesna kapituła przydzielająca miejsca w Alei odmówiła[53][52]. Ówczesny kierownik kapituły, Jan Machulski, miał stwierdzić, że szkoda pieniędzy na "jakiegoś misia", skoro wtedy brakowało ich na gwiazdę Romana Wilhelmiego[53][52].

Podjęto wówczas zabiegi o odsłonięcie w mieście małego pomnika Uszatka. Akcję zainicjowało Radio Łódź[54][55]. Dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 70 im. Stanisława Wyspiańskiego w Łodzi napisały list do ówczesnego Prezydenta Miasta Łodzi, prosząc o wyrażenie zgody na postawienie pomnika[55]. Prezydent Jerzy Kropiwnicki udzielił zgody, ale na pomnik w formie fontanny[52][55]. W 2007 roku opracowano projekt fontanny z Misiem Uszatkiem i jego przyjaciółmi – Prosiaczkiem, Zajączkiem i psem Kruczkiem[54][53][56]. Autorami projektu byli rzeźbiarze Magdalena Walczak i Marcin Mielczarek oraz architekt Radosław Kurzyp[56]. Lokalizację wybrali w plebiscycie słuchacze Radia Łódź i czytelnicy Echa Miasta[56][54]. Zwyciężył pasaż Józewskiego przy ulicy Piotrkowskiej[56][54]. Jednak ten pomysł oprotestowali mieszkańcy okolicznych bloków[53][52].

Wspólnie z Urzędem Miasta zaczęto szukać innego miejsca. Piotr Trzankowski z Biura Promocji Urzędu Miasta Łodzi zaproponował utworzenie szlaku Łodzi Bajkowej[52]. Miał on powstać na wzór wrocławskich krasnali, których poszukują turyści w trakcie zwiedzania miasta[57].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. zob. wyżej 2010 rok

Przypisy

  1. a b Łódź Bajkowa. Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Łodzi (www.turystyczna.lodz.pl). [dostęp 2012-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (30 sierpnia 2013)].
  2. a b c d e f g h i msm (źródło: Express Ilustrowany): Nowe pomniki na bajkowym szlaku w Łodzi. W: naszemiasto.pl [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 12 lipca 2011. [dostęp 24 września 2015].
  3. a b Unijne pieniądze na promocję Łódzkiego. W: Gazeta.pl [on-line]. Agora SA, 2011-09-30. [dostęp 2012-07-28].
  4. a b c d Dariusz Pawłowski: Pomniki z Se-ma-fora. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 2009-08-21. [dostęp 2012-07-28].
  5. a b c Lista projektów zakwalifikowanych do dofinansowania w ramach konkursu nr RPLD.03.02.00-14/11 (...). Centrum Obsługi Przedsiębiorcy. [dostęp 2012-07-28].
  6. a b c d e izj: Ferdynand Wspaniały stanął przed Galerią Łódzką. W: Express Ilustrowany [on-line]. Polska Press Sp. z o.o., 2015-09-17. [dostęp 2015-09-18].
  7. a b zobacz napis na pomniku: Łódź - Pomnik Misia Uszatka. Zdjęcie 135730. Polska Niezwykła. [dostęp 2012-11-26].
  8. a b c d e Miś Uszatek ma w Łodzi swój pomnik. W: MM Moje Miasto [on-line]. Media Regionalne sp. z o. o., 25 października 2009. [dostęp 16 grudnia 2015].
  9. a b lb (źródło: Express Ilustrowany): Miś Uszatek stracił łapkę! Padł ofiarą odśnieżania. W: naszemiasto.pl [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 11 stycznia 2010. [dostęp 24 września 2015].
  10. a b Matylda Witkowska: Łódź: Miś Uszatek wkrótce wróci na Piotrkowską. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 2010-03-28. [dostęp 2012-07-28].
  11. Matylda Witkowska (źródło: Dziennik Łódzki: Święto Łodzi i czwarte urodziny Manufaktury. W: naszemiasto.pl [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 15 maja 2010. [dostęp 24 września 2015].
  12. ab: Miś Uszatek zniknął z ul. Piotrkowskiej. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press Sp. z o.o., 4 listopada 2013. [dostęp 16 grudnia 2015].
  13. Miś Uszatek zimuje w siedzibie CITu. W: www.turystyczna.lodz.pl [on-line]. Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Łodzi, 13 listopada 2013. [dostęp 16 grudnia 2015].
  14. Małgorzata Kubiak: Miś Uszatek zamieszkał w naszej witrynie!!!. Centrum Informacji Turystycznej w Łodzi, 13 listopada 2013. [dostęp 16 grudnia 2015].
  15. a b Miś Uszatek powrócił na Piotrkowską. Zobacz zdjęcia. W: MM Moje Miasto [on-line]. Media Regionalne sp. z o. o., 20 maja 2014. [dostęp 16 grudnia 2015].
  16. a b zobacz napis na rzeźbie (Pik-Pok)
  17. a b c d Pik-Pok na fali - odsłonięcie pomnika w Łodzi. Qlturka.pl, 2010-09-23. [dostęp 2012-07-28].
  18. a b c d e Rzeźby kotów Filemona i Bonifacego stanęły na bajkowym szlaku w Łodzi. Gazeta Prawna/PAP, 2011-06-01. [dostęp 2012-07-28].
  19. izj (źródło: Express Ilustrowany): Pomnik pingwina Pik-Pok stanie przed Falą. W: naszemiasto.pl [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 23 czerwca 2010. [dostęp 24 września 2015].
  20. a b c d Kot Filemon i Bonifacy mają swój pomnik w Łodzi. W: MM Moje Miasto [on-line]. Media Regionalne sp. z o. o., 1 czerwca 2011. [dostęp 16 grudnia 2015].
  21. zobacz napis na pomniku: Pomnik Kota Filemona i Bonifacego w Łodzi. Zdjęcie 207905. Polska Niezwykła. [dostęp 2012-11-26].
  22. a b zobacz napis na rzeźbie (Zaczarow. ołówek)
  23. a b Jest Zaczarowany Ołówek. Urząd Miasta Łodzi, 2011-09-25. [dostęp 2012-07-28].
  24. Anna Pawłowska: Kolejny bajkowy pomnik w Łodzi. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 2011-09-01. [dostęp 2014-09-22].
  25. a b c zobacz napis na rzeźbie (Plastuś)
  26. a b c Rzeźba Plastusia stanęła w parku Sienkiewicza. W: MM Moje Miasto [on-line]. Media Regionalne sp. z o. o, 10 października 2012. [dostęp 16 grudnia 2015].
  27. a b c Łódź dla dzieci / Plastuś_rzeźba na szlaku "Łódź Bajkowa". www.turystyczna.lodz.pl (Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Łodzi). [dostęp 2015-01-14].
  28. a b c d Bartłomiej Dana: Plastuś z piórnika zamieszkał w parku Sienkiewicza. W: Gazeta.pl [on-line]. Agora SA, 2012-10-10. [dostęp 2012-10-10].
  29. a b c PAP: W Łodzi odsłonięto pomnik Plastusia - bohatera serialu dla dzieci. 2012-10-10. [dostęp 2012-10-10].
  30. mr: Wandale zaatakowali Plastusia. W: Express Ilustrowany [on-line]. Polska Press Sp. z o.o., 11 listopada 2013. [dostęp 18 września 2015].
  31. a b Plastuś wrócił do Parku Sienkiewicza. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 2014-03-21. [dostęp 2014-05-18].
  32. a b zobacz napis na rzeźbie (Trzy Misie)
  33. Dzień Pluszowego Misia w Łodzi: odsłonięto kolejny bajkowy pomnik. W: MM Moje Miasto [on-line]. Media Regionalne sp. z o. o, 25 listopada 2012. [dostęp 16 grudnia 2015].
  34. Andrzej Boratyński: Trzy Misie mają w Łodzi swój pomnik. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 2012-11-25. [dostęp 2012-11-25].
  35. a b zobacz napis na rzeźbie (Wróbelek Ćwirek)
  36. a b c Paulina Pieniążek: Wróbelek Ćwirek na szlaku Łodzi Bajkowej. Obiektywna Łódź (obiektywnalodz.pl), 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].
  37. World Sparrow Day
  38. a b c d Wróbelek Ćwirek - kolejna postać na szlaku Bajkowej Łodzi. Telewizja Polska SA, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].
  39. Odsłonięcie rzeźby Wróbelka Ćwirka – wydarzenie publiczne na Facebooku
  40. a b Dominika Kawczyńska: Wróbel Ćwirek - konkurencja dla nosa Tuwima. W: gazeta.pl [on-line]. Agora SA, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].
  41. a b c Wróbelek Ćwirek zamieszkał przed Palmiarnią. W: Express Ilustrowany [on-line]. Polska Press Sp. z o.o., 2013-03-21. [dostęp 2015-01-14].
  42. Przygód kilka wróbla Ćwirka w bazie filmpolski.pl
  43. a b c d Bajkowa Łódź: Policja odzyskała wróbla Ćwirka. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polskapresse Sp. z o.o., 2014-10-28. [dostęp 2014-10-28]. Uwaga: zobacz zdjęcia załączone do artykułu.
  44. a b c Wróbel Ćwirek wrócił do Parku Źródliska. W: Fakt [on-line]. Ringier Axel Springer Polska. [dostęp 2014-12-24].
  45. a b Wróbelek Ćwirek powrócił przed Palmiarnię. Radio Łódź, 2014-12-23. [dostęp 2014-12-24].
  46. a b Wróbelek Ćwirek wrócił na swoje miejsce w Parku Źródliska. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polskapresse sp. z.o.o, 2014-12-23. [dostęp 2014-12-24].
  47. a b zobacz napis na rzeźbie (Maurycy i Hawranek)
  48. a b c Maurycy i Hawranek stanęli przy zoo. W: Express Ilustrowany [on-line]. Polska Press Sp. z o.o., 2013-05-18. [dostęp 2015-01-14].
  49. a b c zobacz napis na rzeźbie (Ferdynand Wspaniały)
  50. kultowe dobranocki - miś uszatek. Se-ma-for. [dostęp 2012-07-28].
  51. Dukat z pingwinem Pik-Pokiem w Aquaparku Fala. W: MM Moje Miasto [on-line]. Media Regionalne sp. z o. o., 16 października 2010. [dostęp 16 grudnia 2015].
  52. a b c d e f Agnieszka Adamiak - Gurdała: Łódź Bajkowa [wywiad ze Zbigniewem Żmudzkim]. Dzieci w Łodzi. [dostęp 2012-07-28].
  53. a b c d e Maciej Kałach: Będziemy tarmosić misia za oklapnięte uszko. W: Dziennik Łódzki [on-line]. Polska Press sp. z.o.o, 2009-10-16. [dostęp 2012-07-28].
  54. a b c d W Łodzi powstanie pomnik Misia Uszatka. MediaFM.net, 2007-08-02. [dostęp 2012-07-28].
  55. a b c Miś Uszatek nasika do fontanny?. W: gazeta.pl (wyd. Agora SA) – KOPIA ARTYKUŁU W SERWISIE Filmweb [on-line]. 2007-03-29 (gazeta.pl). [dostęp 2012-07-28].
  56. a b c d Mówią o mnie: Miś z fontanny. www.uml.lodz.pl (Urząd Miasta Łodzi), 2007-07-26. [dostęp 2013-01-31].
  57. Szlakiem łódzkich bajek - świetny pomysł, ale realizacja przeciąga się. HaloLodz.pl, 2010-06-23. [dostęp 2012-07-28].

Linki zewnętrzne[edytuj]