Łęgonice Małe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łęgonice Małe
Kościół pw. św. Marii Magdaleny w Łęgonicach Małych
Kościół pw. św. Marii Magdaleny w Łęgonicach Małych
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat przysuski
Gmina Odrzywół
Liczba ludności (2011) 112[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 26-425[3]
Tablice rejestracyjne WPY
SIMC 0630050
Położenie na mapie gminy Odrzywół
Mapa lokalizacyjna gminy Odrzywół
Łęgonice Małe
Łęgonice Małe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łęgonice Małe
Łęgonice Małe
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Łęgonice Małe
Łęgonice Małe
Położenie na mapie powiatu przysuskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przysuskiego
Łęgonice Małe
Łęgonice Małe
Ziemia51°36′25″N 20°31′17″E/51,606944 20,521389

Łęgonice Małe (Łęgonice Sandomierskie) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Odrzywół[4][5][6]. Wieś leży nad Pilicą.

Łęgonice uzyskały lokację miejską w 1420 roku, zdegradowane w 1870 roku[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Łęgonice Małe[4][5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0630066 Gać część wsi
0630072 Wielkopole część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Leżały kiedyś w Małopolsce – województwo sandomierskie. Jest to stara osada, w której ślady osadnictwa datowane są na okres neolitu, tj. 4000 lat p.n.e.

W 1136 r. papież Innocenty II wystawia bullę protekcyjną potwierdzającą stan posiadania i restytucję metropolii gnieźnieńskiej, a przywilej z roku 1240 – wydany przez księcia Konrada I mazowieckiego, potwierdził, że do uposażenia stołu arcybiskupiego na obszarze kasztelanii łowickiej należy terytorium kasztelanii i kilka wsi leżących u ujścia Pilicy do Wisły oraz Łęgonice nad Pilicą.

Książę Ziemowit w roku 1359 potwierdził cały majątek stołu arcybiskupiego na Mazowszu, m.in. miejscowości leżące u ujścia Pilicy do Wisły, tj. Przylot, Pólko, Ostrówek, Podgórzyce, Wola Magierowa oraz Łęgonice nad Pilicą i 2 łany w Rędzinach (osadzie dziś nieistniejącej), razem 7 wsi.

W roku 1420 wydano akt lokacji miasta na prawie magdeburskim.

Majątek biskupów był podzielony na klucze. Początkowo Łęgonice podlegały pod Łowicz, lecz później powołano osobny klucz łęgonicki, w skład którego wchodziły wsie: Konary, Ostrówek, Pólko, Podgórzyce, Przylot i miasto Łęgonice (sandomierskie).

W okresie do roku 1512 w kluczu łęgonickim doszły Konary oraz wieś Łęgonice (woj. rawskie), a ubyły Pólko i Rędziny, które zaginęły prawdopodobnie na korzyść osad sąsiednich oraz Magierowa Wola, która przeszła w inne władanie. Łęgonice wydzierżawiano zawsze osobno.

W roku 1540 podzielono klucz łęgonicki na – klucz konarski oraz Dobra Łęgonice.

W 1603 roku w Łęgonicach było 40 domów zamieszkanych i 28 placów z domami opustoszałymi, a w roku 1786 było 41 chałup.

Łegonice należały do kapituły gnieźnieńskiej do końca XVIII w. W końcu XVIII w. Łęgonice dzierżawił gen. Madaliński. W dokumentach nie ma informacji o ich sprzedaży, ale jest uchwała sejmowa z 1775 r. o ich sprzedaży, która być może formalne zatwierdzała wcześniejszą sprzedaż – niewykluczona zamiana za sprzedaż (dalej położonych) Łęgonic na zakupienie wsi położonych bliżej Gniezna.

Była to osada o charakterze rolniczym – w 1742 roku mieszkańcy nie chcąc płacić opłat czopowego złożyli w Rawie przysięgę, że nie korzystają z przynależnego im prawa wolnego wyszynku. Komisja Skarbowa w Radomiu zwolnił ich z tych opłat.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • drewniany kościół pw. św. Marii Magdaleny z dzwonnicą z XVIII w (1765 r.) – rejestr zabytków nr: 438/A/57 z 04.02.1957, 339/A z 23.06.1967 i 85/A z 15.03.1981[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-02-16].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Rejestr TERYT
  6. a b KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 48-49.
  8. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków woj. mazowieckiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2013-02-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]