Łęki Wielkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łęki Wielkie
Centrum wsi z terenu kościelnego
Centrum wsi z terenu kościelnego
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat grodziski
Gmina Kamieniec
Liczba ludności (2011) 273[1]
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 64-061
Tablice rejestracyjne PGO
SIMC 0584350
Położenie na mapie gminy Kamieniec
Mapa lokalizacyjna gminy Kamieniec
Łęki Wielkie
Łęki Wielkie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łęki Wielkie
Łęki Wielkie
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Łęki Wielkie
Łęki Wielkie
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grodziskiego
Łęki Wielkie
Łęki Wielkie
Ziemia52°07′46″N 16°30′27″E/52,129444 16,507500

Łęki Wielkie[3][4] (niem. Gross-Lenki) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec[2]. Na południe od wsi przepływa Północny Kanał Obry[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi pochodzi zapewne od łąk znajdujących się w pobliżu, w dolinie Obry. Wcześniejsze nazwy to: Łąka, Lęky major, Lanki, Lanky, Lanczko[6].

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1298 roku i dotyczy tutejszej parafii. Używano wtedy nazwy Lanki[7].

W końcu XIV wieku stanowiła własność Łąckich, w II poł. XV w. także Zbąskich, a potem ich spadkobierców, którzy posiadali również Łęki Małe.

W końcu XV w. część Łęk Wielkich i Łęk Małych znajdowała się w rękach Gnińskich, herbu Trach[4]. W 1580 roku wymieniani jako właściciele byli Piotr Opaliński i Stanisław Gniński. Od 1641 roku właścicielem był Samuel Gniński. Od XVI do XIX wieku Łęki Wielkie należały do Opalińskich, Gnińskich i Mielżyńskich.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Łęki Wielkie należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[8]. Łęki Wielkie należały do okręgu wielichowskiego tego powiatu i stanowiły część majątku Karczew (dziś Karczewo), który należał wówczas do Mikołaja Mielżyńskiego[8]. W skład majątku Karczew wchodziły wówczas także: Jaskółki, folwark Plastowo oraz Wołkowo. Według spisu urzędowego z 1837 roku Łęki Wielkie liczyły 278 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 23 dymy (domostwa)[8].

Pod koniec XIX wieku Łęki Wielkie (niemiecka nazwa Gross-Lenki) liczyły 39 domostw i 373 mieszkańców[4]. Pod względem wyznaniowym przeważali katolicy (362) nad ewangelikami (6) i żydami (5)[4]. Miejscowa parafia należała do dekanatu grodziskiego[4].

W 1891 urodził się tutaj Jan Chylewski, podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

W 1936 roku folwark odziedziczył Maksymilian Kęszycki.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie poznańskim[5]. W 2011 Łęki Wielkie liczyły 273 mieszkańców[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W rejestrze zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa umieszczono drewniany kościół pw. św. Katarzyny i Niepokalanego Serca Marii, zbudowany w 1776 roku[9][10] z fundacji pisarza wielkiego koronnego Maksymiliana Mielżyńskiego[4]. W 1904 kościół został przebudowany[9].

W odległości 2,5 km od wsi znajduje się pierścieniowate grodzisko, którego wał liczy 5 m wysokości, a obwód 110 m[5][10]. Grodzisko zarosły stare drzewa: wiązy i dęby[5].

Przez wieś przebiega żółty pieszy szlak turystyczny z Wilkowa Polskiego do Konojadu[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b woj. wielkopolskie >> pow. grodziski >> gmina Kamieniec. Wszystkie dane dla miejscowości Łęki Wielkie. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 7 lutego 2015].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1166, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 7 lutego 2015]. 
  3. Łanki, ob. Łęki, wś, w Wielkim Księstwie Poznańskim w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. V: Kutowa Wola – Malczyce. Warszawa 1884.
  4. a b c d e f Łęki Wielkie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. V: Kutowa Wola – Malczyce. Warszawa 1884.
  5. a b c d e Alicja Dziewulska, Jan Maj: Kościan: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-149-6.
  6. E. Callier: Powiat Kościański w XVI stuleciu. Szkic geograficzny. Poznań: 1885.
  7. Łęki Wielkie w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
  8. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 212.
  9. a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 40. [dostęp 7 lutego 2015].
  10. a b Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 344. ISBN 83-7079-589-7.