Łęki Wielkie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°7′46″N 16°30′27″E
- błąd 38 m
WD 52°7'59.9"N, 16°31'0.1"E, 52°7'42.53"N, 16°30'30.53"E
- błąd 14 m
Odległość 804 m
Łęki Wielkie
wieś
Ilustracja
Centrum wsi z terenu kościelnego
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat grodziski
Gmina Kamieniec
Liczba ludności (2011) 273[1]
Strefa numeracyjna 61
Kod pocztowy 64-061
Tablice rejestracyjne PGO
SIMC 0584350
Położenie na mapie gminy Kamieniec
Mapa konturowa gminy Kamieniec, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Łęki Wielkie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Łęki Wielkie”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Łęki Wielkie”
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa konturowa powiatu grodziskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Łęki Wielkie”
Ziemia52°07′46″N 16°30′27″E/52,129444 16,507500

Łęki Wielkie[2][3] (niem. Gross-Lenki) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec[4]. Na południe od wsi przepływa Północny Kanał Obry[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi pochodzi zapewne od łąk znajdujących się w pobliżu, w dolinie Obry. Wcześniejsze nazwy to: Łąka, Lęky major, Lanki, Lanky, Lanczko[6].

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1298 roku i dotyczy tutejszej parafii. Używano wtedy nazwy Lanki[7].

W końcu XIV wieku stanowiła własność Łąckich, w II poł. XV w. także Zbąskich, a potem ich spadkobierców, którzy posiadali również Łęki Małe.

W końcu XV w. część Łęk Wielkich i Łęk Małych znajdowała się w rękach Gnińskich, herbu Trach[3]. W 1580 roku wymieniani jako właściciele byli Piotr Opaliński i Stanisław Gniński. Od 1641 roku właścicielem był Samuel Gniński. Od XVI do XIX wieku Łęki Wielkie należały do Opalińskich, Gnińskich i Mielżyńskich.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Łęki Wielkie należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[8]. Łęki Wielkie należały do okręgu wielichowskiego tego powiatu i stanowiły część majątku Karczew (dziś Karczewo), który należał wówczas do Mikołaja Mielżyńskiego[8]. W skład majątku Karczew wchodziły wówczas także: Jaskółki, folwark Plastowo oraz Wołkowo. Według spisu urzędowego z 1837 roku Łęki Wielkie liczyły 278 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 23 dymy (domostwa)[8].

Pod koniec XIX wieku Łęki Wielkie (niemiecka nazwa Gross-Lenki) liczyły 39 domostw i 373 mieszkańców[3]. Pod względem wyznaniowym przeważali katolicy (362) nad ewangelikami (6) i żydami (5)[3]. Miejscowa parafia należała do dekanatu grodziskiego[3].

W 1891 urodził się tutaj Jan Chylewski, podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

W 1936 roku folwark odziedziczył Maksymilian Kęszycki.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie poznańskim[5]. W 2011 Łęki Wielkie liczyły 273 mieszkańców[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W rejestrze zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa umieszczono drewniany kościół pw. św. Katarzyny i Niepokalanego Serca Marii, zbudowany w 1776 roku[9][10] z fundacji pisarza wielkiego koronnego Maksymiliana Mielżyńskiego[3]. W 1904 kościół został przebudowany[9].

W odległości 2,5 km od wsi znajduje się pierścieniowate grodzisko, którego wał liczy 5 m wysokości, a obwód 110 m[5][10]. Grodzisko zarosły stare drzewa: wiązy i dęby[5].

Przez wieś przebiega żółty pieszy szlak turystyczny z Wilkowa Polskiego do Konojadu[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b woj. wielkopolskie >> pow. grodziski >> gmina Kamieniec. Wszystkie dane dla miejscowości Łęki Wielkie. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 7 lutego 2015].
  2. Łanki, ob. Łęki, wś, w Wielkim Księstwie Poznańskim, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 585.
  3. a b c d e f Łęki Wielkie, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 664.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1166, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 7 lutego 2015]. 
  5. a b c d e Alicja Dziewulska, Jan Maj: Kościan: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-149-6.
  6. E. Callier: Powiat Kościański w XVI stuleciu. Szkic geograficzny. Poznań: 1885.
  7. Łęki Wielkie, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 266.
  8. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 212.
  9. a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 40. [dostęp 7 lutego 2015].
  10. a b Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 344. ISBN 83-7079-589-7.