Łęknica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Łęknica
Fragment miejscowości
Fragment miejscowości
Herb Flaga
Herb Łęknicy Flaga Łęknicy
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat żarski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1452
Burmistrz Piotr Kuliniak
Powierzchnia 16,43[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

2 529[2]
153,9 os./km²
Strefa numeracyjna
68
Kod pocztowy 68-208[3]
Tablice rejestracyjne FZA
Położenie na mapie powiatu żarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żarskiego
Łęknica
Łęknica
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Łęknica
Łęknica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łęknica
Łęknica
Ziemia51°32′18″N 14°44′21″E/51,538333 14,739167
TERC
(TERYT)
4081111011
Urząd miejski
ul. Żurawska 1
68-208 Łęknica[3]
Strona internetowa
BIP
Położenie gminy na mapie powiatu

Łęknica (niem. Lugknitz, łuż. Wjeska[4], 1945-46 Lubanica[5]) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie żarskim nad Nysą Łużycką.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Według danych z 10 kwietnia 2012 r. miasto miało 2564 mieszkańców[3].

Początkowa samodzielna gmina (Lugknitz). 31 marca 1940 roku została przyłączona do Mużakowa (Bad Muskau), po czym do 1945 roku stanowiła jego prawobrzeżną dzielnicę[6].

Historia[edytuj]

W ciągu wieków miasto było wielokrotnie niszczone przez pożary i powodzie. Prawa miejskie otrzymało w 1452 roku. Centrum znajdowało się na zachodnim brzegu Nysy, a na wschodnim rozciągały się łąki, pola uprawne i lasy. Graniczyła po tej stronie z Muskau osada o nazwie Wendyjska Wieska, później Luknić i Lugnitz, która dała początek powojennej Łęknicy. Miasto przed II wojną światową było prawobrzeżnym przedmieściem Bad Muskau, a powstało po ustaleniu granicy polsko–niemieckiej na Nysie Łużyckiej po zakończeniu wojny w Łęknicy z dniem 22 lutego 1945 roku z połączenia prawobrzeżnego Bad Muskau oraz wioski Lugknitz[7]. W walkach o miasto nie brały udziału wojska polskie, a oddziały WOP zaczęły pełnić służbę graniczną od jesieni 1945 roku. W 1946 roku była tu 22 strażnica 5 Komendy Odcinka WOP. Miasto było zniszczone podczas wojny w 70%. Znacznemu zniszczeniu uległy również obiekty przemysłowe: szyb „Babina” kopalni węgla brunatnego (40%), huta szkła (30%) i dachówczarnia (50%)[7].

Osadnicy wojskowi byli pierwszymi mieszkańcami miasta, a po jego rozminowaniu przez jednostkę saperów we wrześniu 1945 zaczęli przybywać z centralnych województw Polski nowi osadnicy. Osiedlali się tu również Polacy powracający z robót przymusowych. W mieście zatrzymywali się także repatrianci z Francji i Belgii. W ramach repatriacji ze Związku Radzieckiego w 1958 przyjechało do Łęknicy osiemnaście rodzin[7].

Miejscowość wielokrotnie zmieniała nazwę: Łuknica w latach 1945–1947, a następnie na Ługnica i Łęknice[7]. Nazwę Łęknica otrzymała w 1956 roku[8]. Stacja kolejowa jeszcze do końca lat 60 XX wieku nosiła nazwę Mużaków Wschód[8]. W czasie zmian administracyjnych do 1950 roku jako wieś[9] wchodziła w skład województwa wrocławskiego. Do gminy Niwica należała do 1954, od 1955 była siedzibą GRN, a w 1956 przemianowana została na osiedle. 1 stycznia 1969 roku decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej uzyskała prawa miejskie[8].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[10]:

  • zespół Parku Mużakowskiego, z lat 1815-45, zmieniony w połowie XIX wieku:
    • park krajobrazowy
    • park zewnętrzny „pola Bronowickie”
  • zespół pałacowy „Belweder”, ul. Wojska Polskiego 2:
    • pałac, obecnie miejski ośrodek kultury, z 1925 roku
    • park, z XIX wieku, w 1925 roku.

Ochrona przyrody[edytuj]

Na obszarze gminy częściowo znajduje się rezerwat przyrody Nad Młyńską Strugą chroniący drzewostan lasów grądowych i łęgowych[11].

Ponadto, w Parku Mużakowskim rosną wyjątkowe drzewa. Największe z nich to pomnikowe dębyDąb Odyna o obwodzie 854 cm (w 2011)[12] i Dąb Tora, o obwodzie 715 cm (w 2015).[13]

Struktura powierzchni[edytuj]

Według danych z roku 2002[14] Łęknica ma obszar 16,4 km²[15], w tym[16]:

  • użytki rolne: 11%
  • użytki leśne: 65%

Miasto stanowi 1,18% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2004[17]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 2648 100 1381 52,2 1267 47,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
161,5 84,2 77,3

W Łęknicy funkcjonowała, jeszcze po II wojnie światowej, kopalnia węgla brunatnego.

  • Piramida wieku mieszkańców Łęknicy w 2014 roku [2].


Piramida wieku Leknica.png

Religia[edytuj]

Większość mieszkańców Łęknicy stanowią wyznawcy Kościoła Rzymskokatolickiego. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także Kościół Zielonoświątkowy, protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym, a także miejscowy Zbór Świadków Jehowy[18].

Transport[edytuj]

Przez Łęknicę przebiegała droga krajowa nr 12 prowadząca do drogowego przejścia granicznego Łęknica-Bad Muskau na granicy z Niemcami.

W celu wyprowadzenia intensywnego ruchu tranzytowego z centrów obydwu przygranicznych miast, Łęknicy po stronie polskiej i Mużaków po stronie niemieckiej, w październiku 2009 roku rozpoczęto prace przy budowie obwodnicy. W skład obwodnicy wchodzi odcinek drogi krajowej nr 12, poprowadzony po południowych, południowo-wschodnich i wschodnich obrzeżach Łęknicy, nowy most graniczny przez rzekę Nysę Łużycką oraz nowy odcinek drogi po stronie niemieckiej w okolicach gmina Krauschwitz[19]. 22 grudnia 2011[20]otwarto obwodnicę miasta, a wcześniej 17 października nowy most na Nysie Łużyckiej prowadzący w kierunku Krauschwitz[21].

Sport[edytuj]

Od 1947 roku w Łęknicy funkcjonuje klub piłkarski Łęknicki Klub Sportowy Łęknica, który występuje w B-klasie. Zespół swoje domowe mecze rozgrywa na Stadionie Miejskim w Łęknicy.

Swoją siedzibę ma także Klub Karate Tradycyjnego „Kontra”, który osiąga sukcesy na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej.

Sąsiednie gminy[edytuj]

Przewóz, Trzebiel. Gmina sąsiaduje z Niemcami.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Leknica, w oparciu o dane GUS.
  3. a b c Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Łęknica. (pol.). www.bip.umleknica.pl, 2012-04-10 21:03:57. [dostęp 2014-07-03].
  4. Strony o historii miasta w Serwisie Miejskim Łęknicy
  5. Sprawozdanie sytuacyjne Powiatowego Komitetu PPS w Żarach za miesiąc maj 1946 roku
  6. Amtsbezirk Gablenz in www.territorial.de (niem.)
  7. a b c d Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 26.
  8. a b c Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. s. 27.
  9. Razem z powiatem żarskim
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 14.3.13]. s. 133.
  11. Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubuskiego, RDOŚ Gorzów Wielkopolski stan na 12 lutego 2014. [dostęp 07-03-2014].
  12. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński. Drzewa Polski. 2016. PWN. s.190-191
  13. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński. Drzewa Polski. 2016. PWN. s.264
  14. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  15. Łęknica - Dane podstawowe (pol.). leknica.pl. [dostęp 2013-06-10].
  16. Miasto Gmina Łęknica (pol.). regioset.pl. [dostęp 2013-06-10].
  17. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  18. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.
  19. Budowa obwodnicy Łęknicy. edroga.pl, 15 października 2009. [dostęp 26/03/2010].
  20. Onet.Wiadomości [dostęp 18.09.2013
  21. Narodowy Instytut Dziedzictwa [dostęp 18.09.2013]

Bibliografia[edytuj]

  • Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy. ŁĘKNICA: „Chroma” Drukarnia Krzysztof Raczkowski, 2008, s. 25-41. ISBN 978-83-922412-2-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]