Łagodny rozrost gruczołu krokowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozrost gruczołu krokowego
hyperplasia prostatae
ICD-10 N40
Porównanie prawidłowego odpływu moczu (po lewej) do zaburzeń odpływu w łagodnym rozroście prostaty (po prawej)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (łac. hyperplasia prostatae, ang. BPH - Benign prostatic hyperplasia) – choroba występująca u mężczyzn i związana głównie z rozrostem (rozplemem) komórek gruczołowych i komórek podścieliska gruczołu krokowego, a w mniejszym stopniu przerostem komórek (stąd niejednoznaczna nomenklatura), powodująca zwężenie drogi odpływu moczu. Uważa się, że występuje u ponad 50% mężczyzn w wieku powyżej 60. roku życia i z wiekiem częstość jej występowania wzrasta.
Pojęcie przerost prostaty jest z patomorfologicznego punktu widzenia pojęciem błędnym, ponieważ przerost (łac. hypertrophia) oznacza powiększenie tkanki lub narządu na skutek powiększenia poszczególnych komórek, bez zwiększenia ich liczby, natomiast rozrost (łac. hyperplasia) zupełnie odwrotnie - powiększenie tkanki lub narządu na skutek zwiększenia liczby komórek, czego przykładem jest właśnie rozrost gruczołu krokowego.

Objawy[edytuj]

Objawy choroby możemy podzielić na:

  • objawy podrażnieniowe:
    • częstomocz
    • nykturia (oddawanie moczu w nocy)
    • gwałtowne parcia na mocz
    • niemożność powstrzymania mikcji
    • ból w trakcie mikcji
  • objawy "przeszkody podpęcherzowej":
    • trudność w rozpoczęciu mikcji
    • zwężony strumień moczu
    • wydłużony czas mikcji
    • osłabienie strumienia moczu i/lub przerwany wyciek moczu
    • wykapywanie moczu po zakończeniu mikcji
    • zatrzymanie moczu.

Diagnostyka[edytuj]

  • badanie per rectum (ang. DRE - digital rectal examination) - pozwala na ocenę kształtu, konsystencji, wielkości, elastyczności, granic, obecności rowka międzypłatowego, obecności patologicznych struktur (zwłaszcza guzów)
  • USG przezbrzuszne - pozwala na ocenę wielkości i stopnia zalegania moczu
  • TRUS (ang. TransRectal UltraSound) umożliwia o wiele dokładniejszą ocenę struktury i wielkości narządu
  • uroflowmetria czyli badanie strumienia moczu, które pozwala ocenić parametry:
    • objętość oddanego moczu
    • maksymalny przepływ cewkowy
    • średni przepływ przez cewkę moczową
    • z uwagi, że wyniki badania można przedstawić w postaci graficznej, ocenia się także kształt krzywej mikcyjnej
    • jako wartości prawidłowe przyjmuje się, że strumień moczu powinien być większy niż 15ml/s.

Leczenie[edytuj]

  • obserwacja (ang. watchful waiting)
  • leczenie farmakologiczne
    • leki blokujące receptor α-1-adrenergiczny (hamują receptory α-1-adrenergiczne w dnie pęcherza, cewce moczowej i podścielisku gruczołu krokowego i jego torebce, powodując rozkurcz mięśni i poprawę drogi odpływu moczu)
    • leki hormonalne blokujące 5-α-reduktazę (zahamowanie konwersji testosteronu w dihydrotestosteron)
    • leki roślinne (łagodzą objawy tylko w przypadku niewielkiego zaawansowania choroby)
      • wyciąg z kory śliwy afrykańskiej (łac. Pygenum afrivcanum)
      • wyciąg z nasion dyni (łac. Cucurbita pepo)
  • leczenie operacyjne
    • TURP (ang. TransUrethral Resection of the Prostate) czyli przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego
    • operacyjne wyłuszczenie gruczołu krokowego stosuje się tylko w przypadku wielkich zmian, uchyłków pęcherza moczowego lub nowotworów gruczołu krokowego
    • operacyjne wyłuszczenie gruczolaka poprzez dostęp śródpęcherzowy (niektóre przypadki)
    • zabiegi laserowe (ang. VLAP - Visual Laser Ablation of the Prostate)

Wpływ rozrostu prostaty na pracę nerek[edytuj]

Istnieje związek pomiędzy łagodnym rozrostem prostaty a przewlekłą chorobą nerek, (ostrą) niewydolnością nerek i zespołem mocznicowym (uraemia), czyli bardzo wysokim poziomem mocznika w krwi. Zespół mocznicowy – ostatni etap niewydolności nerek jest stanem zagrażającym życiu, wynikającym z nagromadzenia w organizmie toksyn, płynów i elektrolitów, które są normalnie usuwane przez nerki, i wymaga dializy lub przeszczepu. Rozrost prostaty jest główną przyczyną (ostrej) niewydolności nerek u starszych mężczyzn (38% przypadków). W związku z tym w przypadku wystąpienia (ostrej) niewydolności nerek u mężczyzny w podeszłym wieku należy wziąć pod uwagę zależność pomiędzy rozrostem prostaty i przewlekłą chorobą nerek[1].

Wpływ rozrostu prostaty na ciśnienie tętnicze[edytuj]

Istnieje także związek pomiędzy wielkością prostaty i wtórnie pojawiającym się nadciśnieniem tętniczym oraz nasileniem objawów wynikających z rozrostu prostaty, dlatego mężczyźni w podeszłym wieku powinni być pod obserwacją, w tym zalecane jest badanie ultrasonograficzne prostaty, aby na czas wdrożyć odpowiednią formę leczenia, podnoszącą jakość życia pacjenta[2][3]. Ponadto nadciśnienie tętnicze dodatkowo może nasilać objawy ze strony układu moczowego i może osłabiać działanie leków z grupy wybiórczych antagonistów receptorów α1-adrenergicznych typu doksazosyny[4]. Związek pomiędzy objawami rozrostu prostaty a wtórnie pojawiającym się nadciśnieniem tętniczym jest niezależny od wieku mężczyzny i wskazuje na zwiększoną aktywność układu współczulnego w obu tych chorobach[5].

Przypisy

  1. Ricardo Leão, Bruno Jorge Pereira i Hugo Coelho: Benign Prostate Hyperplasia and Chronic Kidney Disease (ang.). Urology Department, Centro Hospitalar de Coimbra Portugal. [dostęp 2016-04-04].
  2. Nicolás Torralba J.A., Tornero Ruiz J., Bañón Pérez V., Server Pastor G., López Cubillana P., Pérez Albacete M.: Relation between hypertension and clinical cases of benign prostatic hyperplasia (ang.). Arch Esp Urol., 2003. [dostęp 2016-05-29].
  3. Huy V. Tran i Thach N. Nguyen: P-175: Relation between the hypertension and benign prostatic hyperplasia in the elderly (ang.). American Journal of Hypertension, 2003. [dostęp 2016-05-29].
  4. Sugaya K., Kadekawa K., Ikehara A., Nakayama T., Gakiya M., Nashiro .F, Goya M., Hatano T., Ogawa Y.: Influence of hypertension on lower urinary tract symptoms in benign prostatic hyperplasia (ang.). Int J Urol., 2003. [dostęp 2016-05-29].
  5. Michel M.C., Heemann U., Schumacher H., Mehlburger L., Goepel M.: Association of hypertension with symptoms of benign prostatic hyperplasia (ang.). J Urol., 2004. [dostęp 2016-05-29].

Bibliografia[edytuj]

  • Jacek Szmidt, Jarosław Kużdżał: Podstawy chirurgii. T II. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2010, s. 356-368. ISBN 9788374302708.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.