Nandinia palmowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Łasza palmowa)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nandinia palmowa
Nandinia binotata[1]
(J.E. Gray, 1830)
Nandinia palmowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina Nandiniidae
Pocock, 1929
Rodzaj Nandinia
J.E. Gray, 1843[2]
Gatunek nandinia palmowa
Synonimy
  • Viverra binotata J.E. Gray, 1830[3]
Podgatunki
  • N. b. binotata (J.E. Gray, 1830)
  • N. b. arborea Heller, 1913
  • N. b. gerrardi Thomas, 1893
  • N. b. intensa Cabrera & Ruxton, 1926
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Nandinia palmowa[5], łasza palmowa (Nandinia binotata) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny nandiniowatych (Nandiniidae), której jest jedynym przedstawicielem. Wcześniej był zaliczany do wiwerowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Nandinia palmowa występuje w zeleżności od podgatunku[6]:

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1830 roku brytyjski zoolog John Edward Gray, nadając mu nazwę Viverra binotata[3]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Gray wskazał Region Aszanti w Ghanie (w oryg. ang. Africa, Ashantee)[3]. Jedyny przedstawiciel rodziny nandiniowatych[5] (Nandiniidae) i rodzaju nandinia[5] (Nandinia)[8][6].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 37–62,5 cm, długość ogona 34–76,2 cm; masa ciała 1,2–3 kg[6]. Niewielki ssak o małych uszach, krótkich i silnych kończynach zakończonych mocnymi pazurami. Kształtem ciała przypomina kota. Szarobrązowe futro jest pokryte ciemnymi cętkami, a na ogonie występują poprzeczne pręgi.

Łasze palmowe większość czasu spędzają w koronach drzew, ale obserwowano je żerujące w podszycie. Poza okresem rozrodu prowadzą zwykle samotniczy tryb życia. W czasie żerowania tworzą luźne grupy bez zauważalnych więzi socjalnych. Aktywne po zmierzchu i przed świtem. W dzień natomiast ukrywają się na drzewach w sieci roślin pnących[9]. Komunikują się wykorzystując sygnały zapachowe. Dojrzałość płciową osiągają około trzeciego roku życia. Ciąża trwa 64 dni. Samica rodzi 2 razy w roku po 2-4 młodych w jednym miocie.

Liczne gatunki łaszowatych posiadają gruczoły zapachowe zlokalizowane przy odbycie. Ujście tych gruczołów otwiera się do fałdu skórnego, gdzie gromadzi się nieprzyjemnie pachnąca wydzielina, która jest wykorzystywana w celach obronnych przed innymi organizmami[10].

Łasza palmowa jest gatunkiem wszystkożernym – zjada gryzonie, owady, jaja, opadłe owoce i padlinę. Najchętniej żywi się małymi kręgowcami, bezkręgowcami oraz pokarmem roślinnym[9].

Znaczenie dla gospodarki[edytuj | edytuj kod]

Łasza palmowa jest przyczyną zmartwień wielu rolników, ze względu na rodzaj pożywienia jakim się żywi. Zwierzęta te często napadają na klatki z kurczakami lub indykami, co niesie za sobą duże straty gospodarcze związane z hodowlą drobiu[11]. Pomimo że są to zwierzęta zagrożone wyginięciem, często się na nie poluje, by zdobyć ich mięso (są to najczęściej sprzedawani mięsożercy na rynkach w Gwinei Równikowej i Gwinei) oraz futro - zastosowanie dekoracyjne[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nandinia binotata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1843, s. 54. (ang.)
  3. a b c J.E. Gray: Spicilegia zoologica or, original figures and short systematic descriptions of new and unfigured animals. Cz. 2. London: Treüttel, Würtz, 1830, s. 9. (ang.)
  4. P. Gaubert, L. Bahaa-el-din, J. Ray & E. Do Linh San 2015, Nandinia binotata [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2017-3 [dostęp 2018-01-31] (ang.).
  5. a b c W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 143. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. a b c P. Gaubert: Family Nandiniidae (African Palm Civet). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  7. San E.D.L., Ferguson A.W., Belant J.L., Hoffmann M., Gaubert P., Angelici F.M., Somers M.J. 2013. Conservation status, distribution and species richness of small carnivores in Africa. Small Carnivore Conservation 48: 4-18.
  8. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Nandinia binotata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-01-31]
  9. a b Sumiński P., Goszczyński J., Romanowski J., 1993. Ssaki drapieżne Europy. Warszawa.
  10. Kowalski K., Krzanowski A., Kubiak H., Rzebik-Kowalska B., Sych L., 1991. Mały słownik zoologiczny, Ssaki. Wiedza powszechna. Warszawa. s. 177-178.
  11. Animal Diversity Web, http://animaldiversity.ummz.umich.edu [dostęp 10 listopad 2013]
  12. Encyclopedia of  Life, 2013. http://eol.org/pages/328048/overview [dostęp 10 listopada 2013]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. W. Nocon: Nandinia binotata (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 1 stycznia 2008].