Łoboda (roślina)
|
||
 A. hortensis (po lewej) i A. sagittata Borkh. (po prawej) |
||
| Systematyka[1] | ||
| Domena | eukarionty | |
| Królestwo | rośliny | |
| Klad | rośliny naczyniowe | |
| Klad | rośliny nasienne | |
| Klasa | okrytonasienne | |
| Rząd | goździkowce | |
| Rodzina | szarłatowate | |
| Rodzaj | łoboda | |
| Nazwa systematyczna | ||
| Atriplex L. Sp. Pl. 1052. 1 Mai 1753[2] |
||
| Typ nomenklatoryczny | ||
| Atriplex hortensis L.[2] | ||
| Synonimy | ||
|
Armola (Kirschl.) Montandon, Blackiella Aellen, Halimione Aellen, Halimus Wallr., Haloxanthium Ulbr., Morrisiella Aellen, Neopreissia Ulbr., Obione Gaertn., Pachypharynx Aellen, Rumicastrum Ulbr., Senniella Aellen, Theleophyton (Hook. f.) Moq.[3] |
||
Łoboda (Atriplex L.) – rodzaj roślin należący do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae), w systemach klasyfikacyjnych w XX wieku zaliczany zwykle do komosowatych (Chenopodiaceae). Obejmuje około 300 gatunków rozpowszechnionych na całym świecie. Niektóre gatunki spożywane są jako rośliny jadalne i sadzone jako ozdobne[4].
Spis treści
Występowanie[edytuj | edytuj kod]
Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy. Najwięcej przedstawicieli ma w strefie klimatu subarktycznego, umiarkowanego i subtropikalnego. Wiele gatunków to halofity oraz rośliny przywiązane do gleb piaszczystych, ubogich w składniki mineralne[5]. W Polsce występuje 6 gatunków rodzimych z tego rodzaju oraz szereg zawleczonych i przejściowo dziczejących[6].
- Gatunki flory Polski[6]
- łoboda błyszcząca, ł. połyskująca (Atriplex nitens Schkuhr) – antropofit zadomowiony
- łoboda długolistna, ł. wąskolistna (Atriplex oblongifolia Waldst. & Kit.) – antropofit zadomowiony
- łoboda gwiazdkowata (Atriplex rosea L.) – antropofit zadomowiony
- łoboda nadbrzeżna (Atriplex littoralis L., syn. A. litorale L.)
- łoboda nadmorska (Atriplex glabriuscula Edmondston)
- łoboda ogrodowa (Atriplex hortensis L.) – antropofit zadomowiony
- łoboda oszczepowata (Atriplex prostrata Boucher ex DC.)
- łoboda rozłożysta (Atriplex patula L.)
- łoboda szara (Atriplex tatarica L.) – antropofit zadomowiony
- łoboda szypułkowa (Atriplex longipes Drejer)
- łoboda zdobna (Atriplex calotheca (Rafn) Fr.)
- Atriplex heterosperma Bunge – efemerofit
- obione szypułkowa (Atriplex pedunculata L.) – antropofit zadomowiony[7]
- Niektóre inne
- Atriplex halimus L. – łoboda solniskowa
- Atriplex nilotica Sukhor.
Morfologia[edytuj | edytuj kod]
- Pokrój
- Rośliny jednoroczne i byliny z wzniesionym pojedynczym lub rozgałęzionym pędem, osiągające do 2,5 m wysokości, rzadko krzewy do 3 m wysokości[4].
- Liście
- Skrętoległe lub naprzeciwległe[4].
- Kwiaty
- Drobne, jednopłciowe, zebrane w luźne, kłosowate i wzniesione kwiatostany. Kwiaty męskie składają się z 3–5 listków okwiatu i pręcików. Kwiaty żeńskie zwykle pozbawione są okwiatu, ale wsparte są przysadkami. Zalążnia jest jednokomorowa, zwieńczona trzema szyjkami[4].
- Owoc
- Jednonasienny, ukryty w trwałych i powiększonych przysadkach[4].
Systematyka[edytuj | edytuj kod]
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae) Juss., która wraz z siostrzanymi rodzinami Achatocarpaceae i goździkowate jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina komosowate (Chenopodiaceae Vent.), podrodzina Atriplicioideae Kostel., plemię Atripliceae Duby, podplemię Atriplicinae Moq. in DC., rodzaj łoboda (Atriplex L.)[8].
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ a b Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
- ↑ a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-21].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-03-15].
- ↑ a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 83. ISBN 0333748905.
- ↑ Stanley L. Welsh: Atriplex (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-11-15].
- ↑ a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Według Krytycznej Listy roślin naczyniowych Polski jest to Halimione pedunculata (L.) Aellen, według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa to Atriplex pedunculata
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Atriplex (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-21].
