Łomnica (powiat nowotomyski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°18′25″N 15°58′23″E
- błąd 38 m
WD 52°18'N, 16°1'E
- błąd 20240 m
Odległość 6 m
Łomnica
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Łomnicy
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat nowotomyski
Gmina Zbąszyń
Liczba ludności (2011) 709[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 64-360
Tablice rejestracyjne PNT
SIMC 0917052
Położenie na mapie gminy Zbąszyń
Mapa konturowa gminy Zbąszyń, u góry znajduje się punkt z opisem „Łomnica”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Łomnica”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Łomnica”
Położenie na mapie powiatu nowotomyskiego
Mapa konturowa powiatu nowotomyskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Łomnica”
Ziemia52°18′25″N 15°58′23″E/52,306944 15,973056

Łomnica (daw. Lomnitz)[2]wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Zbąszyń[3]. Łomnica leży wśród obszernych lasów[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo wieś wchodziła w skład dóbr zbąszyńskich[5]. Pierwsza wzmianka pochodzi z dokumentu z roku 1428[5]. Niegdyś wioska słynęła z wytapiania szkła, czego pozostałością jest położona 2 km na wschód osada Huta Szklana. Edward Garczyński w latach 1768-1770 urządził północną część wsi, z kościołem św. Wawrzyńca, dzwonnicą i aleją obsadzoną lipami prowadzącą do dworu konstrukcji szachulcowej[5]. W sąsiedztwie zabytkowego dworu wybudowano dwie oficyny i urządzono park francuski o powierzchni 1,81 ha[5][6].

Pod koniec XIX wieku Łomnica leżała w powiecie międzyrzeckim i liczyła 58 domostw z 397 mieszkańcami, w większości wyznania katolickiego (359)[2]. W skład majątku Łomnica wchodziła fabryka szkła (na terenie dzisiejszego przysiółka Szklana Huta) i folwarki, m.in. Chrośnica[2]. Właścicielką była Karolina Opitz[2] W 1873 r. w rodzinie zarządcy huty szkła urodził się Hans Stosch, późniejszy założyciel Cyrku Sarrasani[7].

Nocą z 10 na 11 stycznia powstańcy wielkopolscy z Łomnicy wyprowadzili atak na Strzyżewo, jednak silny opór Niemców zmusił ich do wycofania się[8]. Trzech poległych zostało pochowanych na miejscowym cmentarzu i upamiętnionych pomnikiem z 1934[5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W ogólnokrajowym rejestrze zabytków zarejestrowano dzwonnicę przy kościele św. Wawrzyńca oraz zespół dworski[9]. W kościele zachowało się bogate oryginalne wyposażenie[6]. Na kompleks dworski składają się: dwór i dwie oficyny z muru pruskiego oraz park[4][9]. Zabudowania pomocnicze zostały odtworzone w Wielkopolskim Parku Etnograficznym w Dziekanowicach[5]. Na skraju parku znajduje się mauzoleum rodziny Opitzów[5]. W 1898 odsłonięto z fundacji Opitzów obelisk ku czci Edwarda Garczyńskiego[5]. Dwór, niekonserwowany, zawalił się częściowo w 2004 roku.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości mieścił się oddział PGR Chobienice z zabytkową gorzelnią z 1878 roku[5][10].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. woj. wielkopolskie >> pow. nowotomyski >> gmina Zbąszyń. Wszystkie dane dla miejscowości Łomnica. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23 stycznia 2015].
  2. a b c d Łomnica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 694.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1171, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23 stycznia 2015]. 
  4. a b Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 439. ISBN 83-7079-589-7.
  5. a b c d e f g h i Paweł Anders: Jeziora Wolsztyńsko-Zbąszyńskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1989, s. 88-89. ISBN 83-7005-113-8. (pol.)
  6. a b Elżbieta Mlącka, Anna Tekiel: Świebodzin: mapa topograficzna Polski. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2009. ISBN 978-83-7135-250-8.
  7. Wielkopolska ciekawie. Cyrk Sarrasani z … Łomnicy [dostęp 2020-01-02]
  8. Paweł Anders: Jeziora Wolsztyńsko-Zbąszyńskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1989, s. 32. ISBN 83-7005-113-8. (pol.)
  9. a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 130. [dostęp 23 stycznia 2015].
  10. Paweł Anders: Nowy Tomyśl i okolice. Oddział Poznań: Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej, 1985, s. 30. (pol.)