Łosie (powiat gorlicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łosie
Cerkiew Narodzenia NMP
Cerkiew Narodzenia NMP
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Ropa
Liczba ludności (2011) 778[1]
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 38-312[2]
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0464231
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Łosie
Łosie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łosie
Łosie
49,57°N 21,09°E/49,571300 21,091000

Łosie (łem. Лося) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Ropa[3].

Nazwę wsi odmienia rzeczownikowo (M = Łosie; D = Łosia; C = Łosiu; etc. por. odmianę Międzylesia) inaczej niż jednobrzmiącą nazwę łemkowskiej wsi koło Krynicy.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego. Integralne części miejscowości: Na Szlabancie, Niżny Koniec, Telechówki, Wyżny Koniec, Zawoda[4].

Historia[edytuj]

Początki tych terenów sięgają przed 1359, kiedy to Kazimierz Wielki nadał ziemie w dolinie rzeki Ropy wraz z istniejącą wsią Losze Janowi Gładyszowi z Szymbarku. Synowie Jana Gładysza lokowali ponownie wieś Łosie w XIV wieku. Osada była pierwotnie zamieszkana przez ludność łemkowską, co uległo zmianie w 1947 wraz z akcją „Wisła”. Od końca XIX w. Łemkowie z Łosia znani byli z wytwórstwa smaru do maszyn i pojazdów (tzw. mazi) oraz ludowych medykamentów wytwarzanych z wydobywanej na małą skalę ropy naftowej i produkowanego w wyniku destylacji drewna dziegciu. Produkty te sprzedawali w trakcie podróży odbywanych charakterystycznymi wozami, samych producentów-kupców zaś nazywano „maziarzami”. Maziarze z Łosia handlowali swoimi wyrobami na dużą skalę: jeździli do Warszawy, Kalisza, Łomży oraz na Słowację, do Siedmiogrodu i Moraw. Docierali nawet do Rygi i Jekaterynburga.

O burzliwej historii wsi świadczy fakt trzykrotnej lokacji. Przez bardzo długi czas była w posiadaniu rodów szlacheckich. Między innymi w końcu XVI wieku właścicielami Łosia zostali Potoccy herbu Szreniawa. W XVII w. właścicielem wsi był m. in. Wacław Potocki - poeta epoki baroku.

Zabytki[edytuj]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[5]

Inne zabytki[edytuj]

  • zagroda maziarska - skansen etnograficzny[6].
  • drewniana kaplica cmentarna z 1754 na nowym cmentarzu. Pierwotnie prezbiterium cerkwi w Klimkówce. Po zbudowaniu w tej wsi nowej murowanej cerkwi w 1914 przeniesiona na cmentarz. W 1989, przed zalaniem Klimkówki przez wody jeziora przeniesiona na cmentarz w Łosiu.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 30 września 2016; 3 miesiące temu.
  6. Witryna internetowa Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach

Linki zewnętrzne[edytuj]