Łubowice (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łubowice
wieś
Ilustracja
Ruiny zamku-pałacu w Łubowicach
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat raciborski
Gmina Rudnik
Liczba ludności (2008) 361
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 47-417
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0220871
Położenie na mapie gminy Rudnik
Mapa lokalizacyjna gminy Rudnik
Łubowice
Łubowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łubowice
Łubowice
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Łubowice
Łubowice
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Łubowice
Łubowice
Ziemia50°09′33″N 18°13′50″E/50,159167 18,230556
Dwujęzyczna tablica: Łubowice / Lubowitz

Łubowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Lubowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Łubowice są położone we wschodniej części gminy. Posiadają powierzchnię 3,7 km² oraz ponad trzystu sześćdziesięciu mieszkańców[1]. Wieś jest położona na wysokim brzegu Odry na skraju skarpy będącej jednocześnie granicą starożytnego grodziska.

Łubowice posiadają kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny[1].

Dwujęzyczna nazwa[edytuj | edytuj kod]

Wielu mieszkańców wsi należy do mniejszości niemieckiej na Śląsku, dlatego też w wyniku referendum wprowadzono niemiecko-polskie tablice informacyjne. Dodatkowa niemiecka nazwa Lubowitz została formalnie wprowadzona 11 kwietnia 2008 roku, a 5 września 2008 roku ustawiono, jako pierwsze w województwie śląskim[2], dwujęzyczne tablice drogowe przed wjazdem do miejscowości[3].

W Łubowicach od lat działa dwujęzyczne (polsko-niemieckie) przedszkole, są też plany utworzenia polsko-niemieckiej szkoły[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki wsi są datowane na IX wiek p.n.e., kiedy istniał tam gród z przełomu epoki brązu i żelaza[1].

Łubowice w okresie kultury łużyckiej były grodziskiem, należącym do największych obiektów obronnych na terenie Polski (powierzchnia ok. 28 ha). Gród usytuowany był na wysokiej terasie odrzańskiej, otoczony u schyłku epoki brązu (IX w. p.n.e.) wałami obronnymi, wzmocnionymi później wysokim "płotem-ścianą" konstrukcji plecionkowej. Zniszczenie tych umocnień nastąpiło w wyniku gwałtownego pożaru w VI w. p.n.e. i od tego czasu ich nie odbudowywano. Gród posiadał zabudowę zwartą jedynie na skraju terasy, pozostałą część zajmował rozległy majdan, przeznaczony być może na pastwisko lub zagrodę dla bydła.

Na miejscu grodu powstała w średniowieczu wioska wzmiankowana w dokumencie z 1376 r. jako Lubowice, należąca do rycerskiej rodziny Lubowiców[5]. 1447 r. zostaje wzmiankowany drewniany kościół[5]. Po 1551 r. właścicielami wsi została rodzina Wranińskich z Wronina, właściciele sąsiedniego Sławikowa. Od śmierci Wacława Wranińskiego w połowie XVII w. do 1723 r. pozostawały Łubowice własnością rodziny Lichnowskich, potem Antoniego Ferdynanda Harasowskiego na Hulczynie i Gusnara na Komornie. Ten ostatni sprzedał Łubowice w 1765 r. kapitanowi pruskiemu von Klochowi.

W latach istniała gmina Łubowice. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Zamek w Łubowicach przed II wojną Światową

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku w Łubowicach ludność w wieku przedprodukcyjnym na 100 mieszkańców wynosiła 18,1, co uplasowało wieś powyżej średniej w gminie (16,95). Natomiast ludność w wieku produkcyjnym wynosiła 67,95 (średnia w gminie – 66,90), a w wieku poprodukcyjnym – 13,95 (średnia w gminie – 16,25). Stosunek mieszkańców w wieku poprodukcyjnym do mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosił 21% (średnia w gminie – 24%). Mediana wieku mieszkańców wynosi 47 lat (średnia w gminie - 47,11)[6].

Rok Liczba ludności Gęstość zaludnienia (os./km²)
2004 362[7] 97,84
2011 366[8] 98,92
2016 337[9] 91,08

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Zamkowej znajdują się ruiny pałacu[10]. Pałac powstał prawdopodobnie w XVIII wieku, a zniszczono go w 1945 roku. Należał do rodziny miejscowego poety Josepha von Eichendorffa wraz z przylegającym zabytkowym parkiem przypałacowy, z zachowaną do dziś grabową aleją – zwaną zwyczajowo "Zajęczą"[11].

Przy ul. Wolności (niedaleko ruin pałacu) znajduje się nieczynny cmentarz wokół nieistniejącego już drewnianego kościoła[10]. Na cmenatrzu odnaleźć można grób zmarłych rodziców poety. Cmentarz odnowiono w latach dziewięćdziesiątych XX wieku, zebrano w alei kilkanaście ocalałych nagrobków, płyt nagrobnych i rzeźb oraz ustawiono obelisk z płaskorzeźbioną podobizną Josepha von Eichendorffa.

Przy ul. Eichendorffa znajduje się neogotycki kościół parafialny pw. Narodzenia NMP wybudowany w roku 1902 na miejscu poprzedniego, drewnianego kościoła z 1679 roku[10]. Nieopodal stoi kaplica cmentarna z początku XX wieku[12].

Na rozwidleniu ul. Łąkowej i Wolności stoi kamienny krzyż z początku XX wieku. Przy ul. Wolności (nr 11) znajduje się kapliczka św. Jana Nepomucena z początku XX wieku[12].

W starej szkole powstała izba pamięci poświęcona miejscowemu poecie Eichendorffowi. Izba skupia wszelkie pamiątki dotyczące jego osoby, m.in. dokumenty rodzinne, listy, wizerunki poety czy różnojęzyczne wydania jego dzieł. Przedmiotem wystawy są również rysunki i akwarele Łubowic oraz ich okolicy, jak również zabytkowe meble i inne przedmioty z zamierzchłej epoki.

Lista zabytków[13]
Nr ewidencyjny Obiekt Forma ochrony Adres
B/Op-169/59 kapliczka św. Nepomucena, pocz. XX w. wpis do woj. rej. zabytków ul. Wolności 11
1 kościół parafialny pw. Narodzenia NMP wraz z otoczeniem, XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Eichendorffa
5 układ pałacowo-parkowy, 2 poł, XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Zamkowa
cmentarz nieczynny wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Wolności

We wsi znajdują się dwa stanowiska archeologiczne wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków (A-281/70 i Op-281/70)[14][10][12]. Odkryto tutaj grodzisko z kultury łużyckiej, cmentarzysko przeworskie oraz osadę wczesnośredniowieczną[10][12]. Oprócz tego znajduje się tutaj stanowisko niewpisane do rejestru, gdzie odkryto cmentarzysko oraz ślady z pradziejów, epoki brązu, kultury łużyckiej i czasów rzymskich[12].

Osoby pochodzące z Łubowic[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane z Łubowicami[edytuj | edytuj kod]

  • Karl Gratza (1820-1876) – niemiecki duchowny katolicki, administrator parafii Łubowice (1847-1853), poseł do Reichstagu (1875-1876)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 21-23. ISBN 83-89802-09-0.
  2. Wykaz gmin dwujęzycznych wraz z datą wprowadzenia
  3. Na Śląsku tablice z polską i niemiecką nazwą. [dostęp 2009-09-10].
  4. Między dwoma państwami. Do polskiej nazwy wsi Łubowice zostanie dodana niemiecka.. „Dziennik Zachodni”, 2007-02-22. 
  5. a b c Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 14.
  6. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 16.
  7. Urząd Gminy Rudnik: Gmina w liczbach – Gmina Rudnik (pol.). [dostęp 30 września 2008].
  8. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rudnik. 2011, s. 12.
  9. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 10.
  10. a b c d e Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 43.
  11. Franz Heiduk. Ein Denkmal sollte nicht erfunden werden. Die Ruine in Lubowitz ist die des Herzoglich Ratiborschen Schlosses, nicht die von Eichendorffs Geburtshaus.. „Kulturpolitische Korrespondenz”. 1254, 2008-03-30. 
  12. a b c d e Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 44.
  13. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 17-19.
  14. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 21.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]