Łuk Cezara w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łuk Cezara w Toruniu
Symbol zabytku nr rej. A/77 z 21 sierpnia 1929
Ilustracja
Fasada wschodnia
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Adres

ul. Piekary 37

Typ budynku

kamienica

Styl architektoniczny

barok

Rozpoczęcie budowy

I poł. XVIII w.

Ważniejsze przebudowy

1911

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Łuk Cezara w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Łuk Cezara w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Łuk Cezara w Toruniu”
Ziemia53°00′35,37″N 18°36′07,12″E/53,009825 18,601978

Łuk Cezara w Toruniukamienica w stylu barokowym w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Łuk Cezara znajduje się na terenie Zespołu Staromiejskiego, przy ulicy Piekary 37, w sąsiedztwie Archiwum Państwowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Barokowa kamienica powstała w XVIII wieku. Kamienica sąsiadowała z zakładem produkującą maszyny do szycia marki Singer a miejską drukarnią. Od chwili powstania budynek tarasował drogę ze Starego Miasta do Bydgoskiego Przedmieścia[1]. W 1915 roku wykonano przebicie. Za przebieg prac był odpowiedzialny niemiecki architekt Karl Cäsar. Na cześć architekta przejście (a następnie całą kamienicę) nazwano Łukiem Cezara[2]. W okresie międzywojennym podjęto decyzję o poszerzeniu Łuku i wyburzeniu domów od strony ul Fosa Staromiejska. Przejście poszerzono w 1936 roku. W przejściu poprowadzono tory tramwajowe[1], które dalej biegły w kierunku wschodnim ulicami Różaną, Szeroką, Królowej Jadwigi i św. Katarzyny do placu św. Katarzyny. W kierunku zachodnim tory kierowały się przez obecny plac Rapackiego w kierunku Bydgoskiego Przedmieścia. O ile przejście pod Kamienicą Pod Aniołem było zarezerwowane dla tramwaju, to przebicia pod sąsiadującymi kamienicami zostały przeznaczone dla ruchu pieszego oraz kołowego[potrzebny przypis].

23 października 1936 roku odbył się pierwszy próbny przejazd tramwaju. Okazało się jednak, że ruch tramwajowy negatywnie wpływa na zabytkową architekturę miasta (między innymi zauważono pęknięcia ścian Ratusza Staromiejskiego), w związku z czym w 1971 roku, wraz z otwarciem nowego połączenia tramwajowego wokół Starego i Nowego Miasta, zaprzestano ruchu tramwajowego. Pod Łukiem Cezara odtworzono pamiątkowy fragment torów, podczas gdy pozostałą infrastrukturę tramwajową w Zespole Staromiejskim zdemontowano[3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Barokowa kamienica wyróżniała się na tle innych budynków na Starym Mieście bogatym zdobieniem. Stiukowe ornamenty roślinne zachowane na fasadzie kamienicy stanowią jeden z nielicznych przykładów charakterystycznego dla Torunia stylu zdobnictwa barokowego. Na szczycie budynku od ulicy Różanej znajduje się figura archanioła Michała z trąbką, natomiast po jego bokach znajdują się puchary oraz metalowe chorągiewki[4]. Od figury pochodzi jedna ze zwyczajowych nazw kamienicy – Kamienica pod Aniołem.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kluczwajd 2017 ↓, s. 66.
  2. Kluczwajd 2020 ↓, s. 77.
  3. Łuk Cezara w Toruniu w serwisie Zabytki Toruń. Zabytki Toruń. [dostęp 2012-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-10)].
  4. Toruński Serwis Turystyczny - Kamienice Mieszczańskie. [dostęp 2012-01-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katarzyna Kluczwajd: Toruń, którego nie ma. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2017. ISBN 978-83-7729-333-1.
  • Katarzyna Kluczwajd: Toruński Łuk Cäsera Ulatowskiego – Tłoczka, czyli „nowa brama Bydgoska” jako przykład zmiany tego, co dzieli, na to, co łączy. W: Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski (red.): Torunia przestrzeń wspólna: wielokulturowe miasto z cezurą i bez cezury 1920 roku. Zabytki toruńskie młodszego pokolenia. Toruń: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, 2020. ISBN 978-83-953155-9-6.