Łukasz Opaliński starszy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łukasz Opaliński
Ilustracja
Herb
Łodzia
Rodzina Opalińscy
Data urodzenia 1581
Data i miejsce śmierci 1654
Leżajsk
Ojciec Andrzej Opaliński
Matka Katarzyna Kościelecka
Żona

Anna Pilecka,
Zofia Daniłowicz,
Elżbieta Firlej

Dzieci

z Anną Pilecką:
Elżbieta Opalińska,
Konstancja Opalińska
z Zofią Daniłowicz:
Katarzyna Opalińska

Ten artykuł dotyczy Łukasza Opalińskiego starszego. Zobacz też: Łukasz Opaliński młodszy.

Łukasz Opaliński herbu Łodzia z Bnina (ur. 1581 – zm. 1654) – syn Andrzeja Opalińskiego i Elżbiety Kościeleckiej, marszałek wielki koronny 1630-1650, marszałek nadworny koronny od 1620, wojewoda rawski od 1650, kasztelan poznański 1614-1620[1], starosta leżajski 1593-1654[2], śremski, kolski, starosta łosicki, odolanowski, kamionacki w 1632 roku.

Brat Andrzeja, biskupa.

Życiorys[edytuj]

Studiował w kolegium jezuickim w Poznaniu w 1583 roku, w Kolonii w 1597 roku, Moguncji w 1598 roku, Padwie w latach 1599, 1617 i 1635 roku[3].

Był posłem województwa poznańskiego na sejm 1600 roku[4]. Brał udział w wyprawie wołoskiej w 1600 roku. W czasie zamachu Michała Piekarskiego na Zygmunta III w 1620 własną piersią zasłonił króla od śmiertelnego ciosu. W latach 1618-1628 z fundacji Łukasza Opalińskiego i jego żony Anny (córki Jana Pileckiego, wdowy po dwóch Kostkach: Janie i Krzysztofie) w ramach wdzięczności za odniesione w 1610 r. zwycięstwo nad rezydującym w Łańcucie rotmistrzem królewskim i starostą żygwulskim Stanisławem Diabłem Stadnickim ufundowano kościół w Leżajsku.

Potem ożeniony z Zofią Daniłowiczówną z Żurowa, córką Mikołaja Daniłowicza, wdową po Pawle Sapieże. Po jej śmierci ożenił się po raz trzeci (po roku 1645) z Elżbietą Firlej, wdową po wojewodzie sandomierskim Krzysztofie Ossolińskim, która czwarty raz brała ślub. Z nią dzieci nie miał.

W czasie elekcji 1632 roku został sędzią generalnego sądu kapturowego[5]. Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa poznańskiego w 1632 roku[6]. W czasie elekcji 1648 roku został sędzią generalnego sądu kapturowego[7]. Był elektorem Jana II Kazimierza Wazy z województwa poznańskiego w 1648 roku[8].

Był fundatorem, powstałej w latach 1618-1628 Bazyliki Zwiastowania NMP w Leżajsku.

Przypisy

  1. Gąsiorowski A. (red.): Urzędnicy ventralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy. Kórnik: 1992, s. 191.
  2. [1], 16 akapit
  3. Marcin Broniarczyk, Wykształcenie świeckich senatorów w Koronie za Władysława IV, w: Kwartalnik Historyczny, rocznik CXIX, 2012, 2, s. 290.
  4. Andrzej Radman, Marek Ferenc, Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego - 21 marca 1600 r., w: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. MCCLXVII – 2004, Prace Historyczne, z. 131, s. 94
  5. Porządek Na Seymie Walnym Elekcyey, miedzy Warszawą a Wolą, Przez opisane Artykuły, do samego tylko Aktu Elekcyey należące, vchwalony y postanowiony. Roku Pańskiego, M. DC. XXXII. Dnia 27. Września, s. 6.
  6. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowski., s. A2.
  7. Porządek na Seymie Walnym Elekcyey, między Warszawą, a Wolą, przez opisane Artykuły do samego tylko Aktu Elekcyey należące, uchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego, M.DC.XLVIII. Dnia VI. Paźdźiernika, s. 6-7.
  8. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 99.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]