Łukowica (powiat limanowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łukowica
Herb
Herb
Świątynia Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
Świątynia Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Łukowica
Wysokość 398 min - 563 środek - 966 max m n.p.m.
Liczba ludności (2006) 2220
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-606
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0448953
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Łukowica
Łukowica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łukowica
Łukowica
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Łukowica
Łukowica
Ziemia 49°36′25″N 20°29′30″E/49,606944 20,491667
Kościół pw. św.Andrzeja
Rynek w Łukowicy

Łukowicawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Łukowica. Części wsi: Lasek, Pępówka, Pod Skiełkiem, Rynek, Brzeg, Podbrzeg, Palichówka, Łukowica Górna, Równia, Skiełek, Wielkówka, Wolica i Zawada. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Łukowica.

Położenie geograficzne[edytuj]

Łukowica znajduje się w południowo-wschodniej części Beskidu Wyspowego, pomiędzy kulminacjami: Skiełka (749 m), Cisówki (564 m), Pępówki (774 m) i Bąkowca (599 m ). Osadnictwo rozwinęło się na łagodnych stokach i wierzchowinach,ale przede wszystkim w dolinie potoku Łukowica przepływającego przez środek miejscowości. Wzdłuż tego potoku prowadzi droga z Limanowej przez Łukowicę do Świdnika[1].

Zabytki[edytuj]

Łukowica jako osada należy do prehistorycznych. W miejscowości działała m.in. drukarnia ariańska (Braci Polskich).

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[2]:

  • zespół kościoła par. pw. św. Andrzeja Apostoła: Kościół św. Andrzeja Apostoła; ogrodzenie kościoła z kapliczkami Drogi Krzyżowej oraz cmentarz przykościelny wraz z kaplicą cmentarną pw. Krzyża Świętego.
  • Park dworski wraz z założeniem dawnych stajni i budynków gospodarskich. Drewniany dwór modrzewiowy, którego ostatnim właścicielem był Michał hrabia Rostworowski spalony został pod koniec II wojny światowej.

Inne zabytki:

  • Pomniki przyrody – zwłaszcza stare wiekowe drzewa – oraz kapliczki przydrożne. Jedną z takich kapliczek jest pochodząca z 1873 kapliczka znajdująca się w przysiółku Zawada.

Postacie historyczne związane z Łukowicą[edytuj]

  • Ludwik Kubala (ur. 9 września 1838 w Kamienicy , zm. 30 września 1918 we Lwowie) – historyk, pisarz i publicysta. Wczesną młodość i dzieciństwo przyszły historyk spędził w zakupionej przez jego rodziców w 1838 Łukowicy Łapczyńskiej. Studiował prawo i historię na UJ oraz na Uniwersytecie Wiedeńskim (doktorat 1868). W latach 1880-1881 opublikował dwa tomy szkiców historycznych, które przyniosły mu sławę i popularność. Pod ich wpływem Henryk Sienkiewicz odstąpił od pisania powieści o Władysławie Warneńczyku i stworzył Trylogię.
  • Michał Sędziwój herbu Ostoja (łac. Sendivogius Polonus, ur. 2 lutego 1566 w Łukowicy, zm. 1636 w Karwarzu) – alchemik i lekarz XVII – wiecznej Europy. Współcześni znali go pod przydomkiem Sendivogius Polonus i Cosmopolita. W 1604 wydał traktat alchemiczny De lapide philosophorum (O kamieniu filozoficznym). Księga ostatecznie rozsławiła imię Sendivogiusa Polonusa. Uczonych pobudziły też jego badania nad termicznym rozkładem saletry, czyli azotanu potasu.
  • Marian Karol Leja (1928-2002) – rzeźbiarz i twórca ludowy pochodzący z Łukowicy. Jego prace znalazły szerokie uznanie. Wiele z nich prezentowanych było na szeregu wystaw zarówno w kraju jak i za granicą.
  • Leon Żuławski (1816-1869) – pisarz i lekarz urodzony w Łukowicy. Później związany do końca życia z Limanową i Krynicą. Główne jego dzieło, poemat Oblężenie Limanowy czyli rzeź galicyjska 1846 wierszem dzień po dniu i godzinę po godzinie przedstawia przebieg wydarzeń w samej Limanowej i okolicach podczas rabacji galicyjskiej w ciągu ostatnich sześciu dni lutego 1846. Była to walka o życie i mienie pozbawiona akcentów politycznych.
  • Ks. prof. Szczepan Witold Ślaga (1934-1995) pochodził z Łukowicy. Po ukończeniu szkoły podstawowej i średniej w rodzinnych stronach wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi.Później związał się z Wydziałem Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (obecnie Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego) i Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi. Prowadził wykłady także w innych seminariach duchownych i ośrodkach akademickich. Opublikował blisko 200 tekstów naukowych.
  • Zofia Sikoń (1904 – 1971) otrzymała tytuł Sprawiedliwej wśród narodów świata. W czasie II wojny światowej mieszkając w Łukowicy ratowała tamtejszych Żydów.

Urodzeni w Łukowicy[edytuj]

Panorama miejscowości Łukowica
Panorama miejscowości Łukowica

Przypisy

  1. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 marca 2016. [dostęp 2016-01-30].

Bibliografia[edytuj]

  1. Jan Wielek: Limanowa i okolice. Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977. ISBN 83-217-2609-7.
  2. Beskid Wyspowy 1:50 000 Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. Leon Żuławski: Oblężenie Limanowy czyli rzeź galicyjska 1846 wierszem i inne utwory, opracowała Joanna M. Dziewulska, notą biograficzną opatrzył i wydał Jacek Żuławski. Kraków: Secesja, 2010. ISBN 978-83-61926-01-6.