Łusecznica hiszpańska
| Algyroides hidalgoi | |||
| Bosca, 1916[1] | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
łusecznica hiszpańska | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Łusecznica hiszpańska (Algyroides hidalgoi) – gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurkowatych (Lacertidae). Endemit Hiszpanii.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]W 1916 roku hiszpański herpetolog Eduardo Boscá opisał gatunek Algyroides hidalgoi na podstawie jednego zakonserwowanego w alkoholu okazu, który później zaginął. Autor przedstawił diagnozę gatunku i szczegółowy opis, ale nie zilustrował go. Jako miejsce typowe wskazał wioskę San Ildefonso w górach Sierra de Guadarrama w centralnej Hiszpanii. W 1958 roku inny hiszpański herpetolog José Antonio Valverde opisał gatunek Algiroides marchi na podstawie kilku osobników pozyskanych w górach Sierra de Cazorla w południowo-wschodniej Hiszpanii. Valverde uznał, że osobniki te różnią się od opisu Algyroides hidalgoi i stanowią odrębny gatunek. Po tym odkryciu kilku badaczy próbowało odnaleźć A. hidalgoi w górach Sierra de Guadarrama, ale bezskutecznie, w związku z czym niektórzy autorzy podawali w wątpliwość ważność tego taksonu. W 2018 roku Sánchez-Vialas i inni przebadali 204 okazy muzealne Algyroides z Półwyspu Iberyjskiego, porównując je z opisem z 1916 roku i doszli do wniosku, że A. hidalgoi i A. marchi stanowią ten sam gatunek, a odnotowane różnice w wyglądzie wynikają z dużej zmienności wewnątrzgatunkowej oraz ze zmiany barwy wskutek przechowywania okazów muzealnych w etanolu (żywe osobniki mają spód ciała kanarkowożółty, a okazy przechowywane w etanolu – szaro-niebieskawy). W związku z tym, że holotyp zaginął, autorzy wyznaczyli neotyp – samca odłowionego w Los Rasos w gminie Peal de Becerro. Miejsce typowe podane przez Boscę uznali albo za błędne, albo wynikłe z zawleczenia osobnika tego gatunku wraz z roślinami bądź innym materiałem do Ogrodów Królewskich w San Ildefonso. Zgodnie z zasadą priorytetu badacze ci uznali A. marchi za młodszy synonim A. hidalgoi[3]. Niektórzy autorzy sugerują jednak pozostanie przy nazwie Algyroides marchi jako bardziej rozpowszechnionej w literaturze[4] bądź w związku z pewnymi wątpliwościami co do interpretacji przez Sáncheza-Vialasa i innych oryginalnego opisu A. hidalgoi[5].
Wygląd
[edytuj | edytuj kod]Mała smukła jaszczurka o grzbiecie pokrytym dużymi łuskami. Grzbiet oliwkowobrązowy lub czerwonawobrązowy.
Długość całkowita 14–15 cm.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Masywy górskie w południowo-wschodniej Hiszpanii.
Środowisko
[edytuj | edytuj kod]Tereny na wysokości 700–2100 m n.p.m.[2] w pobliżu wody w miejscach o wysokiej wilgotności powietrza i porośnięte roślinnością.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 P. Uetz & J. Hallermann, Algyroides hidalgoi, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-07-29] (ang.).
- 1 2 Algyroides hidalgoi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Alberto Sánchez-Vialas, Marta Calvo-Revuelta, José Luis Rubio, Fernando Palacios, Mario García-París, Taxonomic and nomenclatural status of Iberian Algyroides (Lacertidae), „Amphibia-Reptilia”, 40 (1), 2019, s. 91–102, DOI: 10.1163/15685381-20181016.
- ↑ R. Midtgaard, Genus Algyroides, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-07-29] (ang.).
- ↑ Jeroen Speybroeck i inni, Species list of the European herpetofauna – 2020 update by the Taxonomic Committee of the Societas Europaea Herpetologica, „Amphibia-Reptilia”, 41 (2), 2020, s. 139–189, DOI: 10.1163/15685381-bja10010 (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Günter Diesener, Josef H Reichholf, Płazy i gady, Henryk Garbarczyk (tłum.), Eligiusz Nowakowski (tłum.), Warszawa: wyd. Świat Książki, 1997, ISBN 83-7129-440-9, OCLC 830128013.