Łycznik ochrowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łycznik ochrowy
Ilustracja
Na starszych okazach na skórce pojawiają się łuski i mozaikowy wzorek
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

grzybówkowate

Rodzaj

Panellus

Gatunek

łycznik ochrowy

Nazwa systematyczna
Panellus stipticus (Bull.) P. Karst.
Hattsvampar 14: fig. 172 (1879)
Występuje zwykle w kępach
Blaszki i krótki, boczny trzon
Panellus stipticus G7 (1).JPG

Łycznik ochrowy (Panellus stipticus (Bull.) P. Karst.) – gatunek grzybów należący do rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Panellus, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1783 r. Jean Baptiste François Pierre Bulliard nadając mu nazwę Agaricus stipticus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1879 r. Petter Adolf Karsten, przenosząc go do rodzaju Panellus[1]. Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus lateralis Schaeff. 1774
  • Agaricus semipetiolatus Lightf. 1777
  • Agaricus stipticus Bull. 1783
  • Crepidopus stipticus (Bull.) Gray 1821
  • Lentinus stipticus (Bull.) J. Schröt., in Cohn 1889
  • Panellus farinaceus (Schumach.) P. Karst. 1879
  • Panellus stipticus var. albidotomentosus (Rea) Z.S. Bi 1987
  • Panellus stipticus var. occidentalis Lib.-Barnes 1981

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka ściągająca, bocznotrzoniec skupiony, łyczak ściągający, łycznik trzonkowy[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 1–4 cm, okrągły lub nerkowaty, o brzegu falistym i podwiniętym. Kolor ochrowy. Skórka kapelusza matowa, początkowo gładka, u starszych okazów łuskowata z mozaikowym wzorem[4].

Blaszki

Gęste i wyraźnie odgraniczone od trzonu. Kolor od bladobeżowego do ochrowobrązowego[4].

Trzon

Wysokość 1–2 cm, grubość 0,5 cm. Wyrasta bocznie, jest krótki i bardzo szeroki w miejscu połączenia z kapeluszem. Powierzchnia filcowata, kolor ochrowobrązowy[4].

Miąższ

Cienki, łykowaty, ochrowego koloru. Zapach słaby, smak gorzki, silnie ściągający[4].

Wysyp zarodników

Jasnoochrowy. Zarodniki gładkie, szerokoelipsoidalne, bardzo drobne, o rozmiarach 2–3 × 1–1,5 μm[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Gatunek kosmopolityczny. Poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach, a także na wielu wyspach[6]. W Polsce jest bardzo pospolity[3].

Występuje na martwym i butwiejącym drewnie, głównie drzew liściastych, na drewnie drzew iglastych bardzo rzadko. Szczególnie często rośnie na dębach. Zazwyczaj występuje w kępach[4]

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof, grzyb niejadalny[4][5], w Hongkongu uważany za grzyb leczniczy[7].

Przeprowadzone badania naukowe wykazały, że gatunek ten ma pewne zdolności bioluminescencji (świecenia w nocy)[8][9]. Bioluminiscencję zaobserwowano na grzybni i tylko na grzybach uprawianych w laboratorium, w środowisku naturalnym dotychczas zjawiska tego nie zaobserwowano[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2013-09-15] (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2013-04-15] (ang.).
  3. a b Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1
  4. a b c d e f Till R.Lohmeyer, Ute Kũnkele, Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie, Warszawa, 2006, ISBN 83-85444-65-3
  5. a b Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie: Warszawa, PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0
  6. Discover Life Maps [dostęp 2015-12-16].
  7. Eric Boa: Wild edible fungi : A global overview of their use and importance to people. FAO, 2004, seria: Non-wood Forest Products 17. ISBN 92-5-105157-7.
  8. Grzyby bioluminescencyjne. [dostęp 2012-10-05].
  9. Marek Ples, Światło w ciemności – bioluminescencja łycznika ochrowego, „Biologia w Szkole”, Forum Media Pol­ska Sp. z o.o., 2017, s. 58-63.
  10. Andreas Gminder, Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej, 2008, ISBN 978-83-258-0588-3.