Łysina (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łysina
Widok z łąk Łysiny na Beskid Żywiecki
Widok z łąk Łysiny na Beskid Żywiecki
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat żywiecki
Gmina Łękawica
Wysokość od 670 do 730 m n.p.m.
Liczba ludności (2010) 128 według danych Urzędu Gminy Łękawica
Strefa numeracyjna (+48) 33
Tablice rejestracyjne SZY
SIMC 0059329
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Łysina
Łysina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łysina
Łysina
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Łysina
Łysina
Ziemia 49°44′44″N 19°18′14″E/49,745556 19,303889

Łysinawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Łękawica.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Położenie[edytuj]

Pola uprawne i zabudowania Łysiny znajdują się na grzbiecie, oraz górnych, południowych stokach szczytu Łysina (Ścieszków Groń) w Paśmie Łysiny w Beskidzie Małym, na wysokości od około 650-770 m n.p.m. Do miejscowości, niemal pod sam szczyt Ścieszków Gronia dochodzi asfaltowa droga odgałęziająca się w Okrajniku od drogi wojewódzkiej nr 946[1].

Historia miejscowości[edytuj]

Pierwsze wzmianki o górze Łysinie pochodzą z XV wieku. W 1474 r. hrabia Piotr Komorowski herbu Korczak, wyrzucony z Węgier przez króla Matiasza, z całą rodziną został przyjęty przez polskiego króla Kazimierza i obdarowany państwem Żywieckim, Ślemieńskim, Suskim i Łodygowickim. W skład państwa Żywieckiego wchodziła wieś Łękawica. W państwie Ślemieńskim "była góra Łysina, na której są dziury albo lochy szerokie i głębokie, między wielkimi skałami, które skryte są i dojść ich nie można" (według Dziejopisu Żywieckiego Andrzeja Komoneckiego).

Pierwsze chałupy na górze Łysina pojawiły się w XVI w., m.in. niejakiego Beraka. 29.05.1709 r. przed Bożym Ciałem, organista rychwałdzki Stefan Standerski, odkrył na górze Łysinie pokłady srebrnego kruszca. W 1757 r. Hieronim Wielopolski nadał aktem na własność grunt wielkości równej 250 morgom dziadkom Michała Rachwała, który do 1919 r. był wójtem w Łysinie.

W 1841 r. w Łysinie było już 20 domów. Mieszkańcy zajmowali się uprawą zboża, ziemniaków, lnu, wydobyciem kamienia, obróbką drewna, hodowlą krów, wołów i owiec. Wyrabiali lniane płótna na obrusy, ręczniki, pościel i worki. Z kamienia budowali kapliczki,krzyże przydrożne, studnie, fundamenty, pogródki, tworzyli słupy do płotów, płyty chodnikowe, nadproża. Doraźnie wypalali cegłę na własne potrzeby. Tkali delikatne płótna na koszule, stroje, szaty liturgiczne.

W 1840 r. wybudowano na półrolku Rachwały kapliczkę z figurą św. Jana Nepomucena. W 1863 r. na półrolku Karcmisko powstała kamienna figura "U Pana Boga". Następną kapliczkę z kamienia wybudowano na półrolku Gugów w 1860 r. Do dziś na terenie wsi znajduje się 12 kapliczek i figur religijnych.

Po II wojnie światowej w Łysinie powstała szkoła podstawowa, której stopień organizacyjny był różny w określonych latach, uzależniony od liczby uczniów, decyzji władz gminnych i oświatowych. W 1979 r. szkoła zaprzestała działalności w związku z przeznaczeniem budynku na kuratoryjny ośrodek wypoczynkowy.

Staraniem mieszkańców nauka w szkole została przywrócona od września 1981 r. jako filii publicznej szkoły podstawowej w Okrajniku. Z końcem sierpnia 1999 r. ze względu na koszty oraz spadek demograficzny szkoła w Łysinie została ostatecznie zlikwidowana.

W 1960 r. powstaje w Łysinie Ochotnicza Straż Pożarna. Po zawaleniu się strażnicy w 1979 r. z powodu obfitych opadów śniegu, w 1980 r. przystąpiono do budowy nowego budynku OSP.

W 1961 r. zostało założone Koło Gospodyń Wiejskich w Łysinie.

W 1975 r. podjęto decyzję o likwidacji gminy Łękawica, tworząc gminę Gilowice-Ślemień, do której została włączona m.in. wieś Łysina. Dzięki staraniom lokalnej ludności w 1991 r. reaktywowano gminę Łękawicę, w skład której weszło 5 sołectw: Łysina, Łękawica, Okrajnik, Kocierz Moszczanicki, Kocierz Rychwałdzki.

Ostatnie lata[które?] to znaczący rozwój miejscowości poprzez telefonizację, poprawienie stanu dróg, umożliwienie budownictwa rekreacyjno-letniskowego. W czerwcu 2008 r. otworzono Izbę Regionalną w Łysinie.

W wsi znajduje się nadajnik Radia Eska Beskidy[2].

Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego wieś Łysina została w 2013 roku laureatem konkursu na "Piękną wieś województwa śląskiego" zajmując III miejsce w kategorii "Najpiękniejsza wieś".

Przypisy