Ścieżka dotykowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przykład dydaktycznej ścieżki dotykowej o zróżnicowanych podłożach

Ścieżka dotykowa – element stymulacji sensorycznej w formie pieszej drogi (ścieżki), wykorzystywany przede wszystkim w terapii i nauczaniu osób niewidomych[1], jak również w przestrzeniach publicznych, do ułatwienia przemieszczania się osobom niewidomym lub słabowidzącym[2].

Ścieżka dotykowa dydaktyczna[edytuj | edytuj kod]

Ścieżka dotykowa, jako element dydaktyczny, składa się z odcinków nawierzchni wykończonych zróżnicowanymi materiałami, takimi jak różne płyty i płytki o zróżnicowanej gładkości, piasek, żwiry, kora, trawa i inne. Przez ścieżkę lub wzdłuż niej może przepływać strumyk. Zasadniczo można się po niej poruszać bezpiecznie boso (ścieżka bosych stóp[3]), ale są też ścieżki przeznaczone do przechodzenia w obuwiu. Obok ścieżki może zostać umieszczona barierka dla asekuracji dzieci, które słabiej chodzą[3]. Zadaniem ścieżki jest stymulowanie wrażeń dotykowych u osoby niewidzącej (zwłaszcza w terapii dzieci) i pogłębianie jej wiedzy o świecie[1].

Ścieżka fakturalna[edytuj | edytuj kod]

Ścieżka fakturalna: elementy prowadzące, pola uwagi i tablice z wypukłym planem okolicy oraz opisami w alfabecie Braille'a – kompleksowe rozwiązanie dla osób niewidomych (Rondo Kaponiera w Poznaniu)
Tworzenie ścieżki dotykowej z prefabrykowanych elementów

W przestrzeniach publicznych (głównie miejskich i komunikacyjnych) ścieżka dotykowa, zwana też fakturalną[4], jest rozwiązaniem ułatwiającym osobom z dysfunkcjami wzroku poruszanie się. Jest to w tym kontekście pas ruchu o wyraźnie zmienionej fakturze względem reszty nawierzchni i szerokości około 30-40 cm[4]. Stosowany jest szczególnie:

Możliwe jest stosowanie dwóch rodzajów oznaczeń:

  • elementy prowadzące, czyli takie, które wskazują drogę i łączą ze sobą poszczególne punkty (składają się najczęściej z równolegle biegnących, wypukłych linii)
  • pola uwagi składające się z wypukłych punktów (stosowane do oznaczania skrzyżowań ścieżek dotykowych oraz miejsc wymagających podjęcia decyzji przez osobę przemieszczającą się lub mogących stanowić niebezpieczeństwo, głównie przed schodami, drzwiami, czy wzdłuż krawędzi peronowych)[2].

Ścieżki dotykowe powinno się efektywnie stosować w połączeniu z innymi udogodnieniami dla osób niewidomych i słabo widzących, m.in. planami tyflograficznymi, sygnalizacjami dźwiękowymi, rampami krawężnikowymi, tabliczkami z zapisem w alfabecie Braille'a i innymi oznaczeniami dotykowymi. Nie powinno się ich stosować, jeżeli szerokość przestrzeni komunikacyjnej jest mniejsza niż 180 cm[2].

W Polsce parametry wytyczania i budowy ścieżek dotykowych zostały opisane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane metra i ich usytuowanie. W rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie można natomiast znaleźć zapisy dotyczące sposobu oznakowania strefy zagrożenia, wzdłuż krawędzi peronów[2].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Jednym z zastosowań ścieżek dotykowych jest ruch turystyczny. Ścieżki (w powiązaniu z trójwymiarowymi modelami poszczególnych obiektów) umożliwiają osobom niewidzącym zwiedzanie miast i znajdujących się w nich zabytków, tworząc spójne oferty turystyczne[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b praca zbiorowa, Osoby niewidome w terapeutycznym ogrodzie, w: Na Temat, nr 1/2013, s.32, ISSN 1507-2746
  2. a b c d e Kamil Kowalski, Projektowanie bez barier – wytyczne. Niepełnosprawni.pl, s.8, 30
  3. a b Magdalena Machno, Ogród polisensoryczny w Zespole Szkół Specjalnych im. UNICEF w Rzeszowie, w: Wspólne tematy, nr 1/2015, s.14, ISSN 1506-3690
  4. a b c Agnieszka Kłopotowska, Maciej Kłopotowski, Dotykowe modele architektoniczne w przestrzeniach polskich miast. Część I. Standardy, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, Białystok, 2018, s.17, 144, 146, ​ISBN 978-83-65596-43-7