Śluza Szczytniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Śluza Szczytniki
Ilustracja
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja POL województwo dolnośląskie COA.svg dolnośląskie
Herb wroclaw.svg Wrocław
na 250,2 km Odry
0,250 km Przekopu Szczytnickiego
Dane techniczne
Długość 55,0 m
Szerokość 9,6 m
Różnica poziomów 2,05 m
Wrota wsporne, stalowe,
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Śluza Szczytniki
Śluza Szczytniki
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Śluza Szczytniki
Śluza Szczytniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Śluza Szczytniki
Śluza Szczytniki
Ziemia51°06′23″N 17°03′53″E/51,106389 17,064722

Śluza Szczytniki – komorowa śluza wodna, zlokalizowana na rzece Odra, w 250,25 km biegu rzeki, w 0+250 km kanału Przekop Szczytnicki[1][2]. Śluza położona jest we Wrocławiu, pomiędzy Wyspą Szczytnicką a osiedlem Plac Grunwaldzki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śluza została wybudowana w ramach inwestycji z zakresu hydrotechniki prowadzonej we Wrocławiu, w ramach przebudowy drogi wodnej na rzece Odra prowadzącej do i przez miasto, ale z pominięciem centrum miasta i Śródmiejskiego Węzła Wodnego. Inwestycja ta była przeprowadzona w latach 1892-1897 i polegała na budowie nowego szlaku żeglugowego, głównie pod kątem możliwości przewozu drogą wodną materiałów masowych[3][4], szczególności węgla z Górnego Śląska. W tym celu, częściowo istniejącym wcześniej korytem, służącym do odprowadzenia wód wezbraniowych i powodziowych[a], a częściowo nowym Kanałem Miejskim przeprowadzono nową drogę wodną[1][4][5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Śluza Szczytniki stanowi jeden z elementów stopnia wodnego, w odniesieniu do którego stosuje się nazywęStopień Wodny Szczytniki[3]. Ze względu na niewielkie wymiary tej śluzy i innych na Wrocławskim Szlaku Miejskim (Śluza Opatowice, Śluza Miejska), ta droga wodna nie ma większego znaczenia transportowego, towarowego. Obecnie jednak następuje aktywizacja turystyki i rekreacji wodnej także w obszarze otwartego dla żeglugi Śródmiejskiego Węzła Wodnego[1][3][6].

Wymiary śluzy są następujące: długość – 55,0; szerokość – 9,6; piętrzenie wynosi 2,05 m[1][5][b]. Zamknięcia komory śluzy, dolne i górne, to wrota wsporne, stalowe. Do napełniania i opróżniania komory śluzy zastosowano kanały obiegowe.

Odległości na drogach wodnych prowadzących przez śluzę są następujące[1]:

Prawy brzeg stanowi Wyspa Szczytnicka[g], natomiast lewy brzeg to teren osiedla Plac Grunwaldzki[h]. Poziom wody dolnej kształtuje Stopień Wodny Psie Pole. Natomiast poziom wody górnej kształtowany jest przez Śródmiejski Węzeł Wodny Górny, oraz Jaz Szczytniki. Awanport górny śluzy pełni między innymi funkcję basenu Jacht Klubu AZS[i][5][7]. Cumuje tutaj również holownik parowy Nadbór, Fundacji Otwartego Muzeum TechnikiOtwarte Muzeum Odry[5][8][9].

Stanowisko górne śluzy.
Głowa dolna śluzy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. poprzez przekopy wykonane w XVI wieku
  2. inne dane podają autorzy Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry - Diagnoza stanu, mianowicie: komora o długości 48m; oraz autorzy prezentacji o Wrocławskim Węźle Wodnym: spad 1,59 m
  3. od strony głowy dolnej śluzy
  4. od strony głowy górnej śluzy, w kierunku wschodnim
  5. od strony głowy górnej śluzy, w kierunku zachodnim
  6. ruch w dół rzeki, od Śluzy Szczytniki i Śluzy Opatowice prowadzi przez Upust powodziowy Klary, przez Śluzę Piaskową ruch statków dopuszczalny jest w górę rzeki, w kierunku Śluzy Szczytniki i Śluzy Opatowice
  7. na południe od śluzy; za wyspą przepływa główny nurt Odry, a na Wschód od wyspy przepływa nurt Starej Odry, na którym zbudowany został drugi element tego stopnia wodnego – Jaz Szczytniki
  8. na południe od śluzy; tu przebiega ulica Wybrzeże Wyspiańskiego
  9. adres: Wrocław, Wybrzeże Stanisława Wyspiańskiego 40

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]