Śluzica brunatna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Śluzica brunatna
Eptatretus stoutii[1]
(Lockington, 1878)
Śluzica brunatna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada bezżuchwowce
Gromada śluzice
Rząd śluzicokształtne
Rodzina śluzicowate
Rodzaj Eptatretus
Gatunek śluzica brunatna
Synonimy
  • Bdellostoma stouti Lockington, 1878
  • Bdellostoma stoutii Lockington, 1878
  • Polistotrema stoutii (Lockington, 1878)
  • Eptatretus stouti (Lockington, 1878)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status none DD.svg
brak danych

Śluzica brunatna[3] (Eptatretus stoutii) – gatunek pasożytniczego, morskiego bezżuchwowca z rodziny śluzicowatych (Myxinidae), w rybołówstwie uznawany za szkodnika.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w przybrzeżnych wodach północno-wschodniego Pacyfiku, od południowych wybrzeży Alaski po Dolną Kalifornię i Meksyk, najliczniej wzdłuż wybrzeży Oregonu i Kalifornii. Spotykany na głębokościach 16–966 m[2][4].

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Ciało silnie wydłużone, o głębokości 4–9% długości całkowitej (TL). W części przedskrzelowej nieco głębsze niż szersze, lekko ścieśnione grzbieto-brzusznie w stronę ogona. Przeciętna długość wynosi 40 cm, maksymalna do około 67 cm TL[4]. Pysk tępo zaokrąglony. Otwór gębowy zaopatrzony w liczne, rogowe ząbki położone wokół lejka przyssawki oraz w 3 pary małych wąsików. Oczy uwstecznione, niewidoczne. Na każdym z boków ciała występuje od 10 do 14 (zwykle 12[4]) bardzo małych otworów skrzelowych[3]. Płetwa grzbietowa dobrze rozwinięta, o wysokości 1–4 mm. Płetwa ogonowa zaokrąglona[4].

Ubarwienie ciemnobrązowe, jasnobrązowe, szare lub brązowoczerwone, często z niebieskim lub fioletowym przebarwieniem, nigdy czarne[5]. Spotykane są osobniki albinotyczne[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Śluzica brunatna pasożytuje na dużych rybach. Przez ich otwór gębowy lub odbyt dostaje się do tkanki mięsnej ofiary. Zjada również martwe ryby[3].

Prawdopodobnie jest gatunkiem hermafrodytycznym[5]. Rozmnaża się w głębszych wodach. Osobniki żeńskie składają od 10 do około 40 jaj, osłoniętych rogową otoczką. Rozmiary jaj dochodzą do 28,6 x 7,5 mm[2]. Każde jajo jest zaopatrzone w nitki z zadziorkami, którymi przyczepia się do podłoża[3].

Wśród drapieżników żywiących się tym gatunkiem wymieniane są ptaki morskie, płetwonogie i walenie[7]. Biologów zainteresowała przyczyna braku ryb na liście drapieżników. Stwierdzono, że liczne gruczoły skórne pobudzonej lub zagrożonej śluzicy brunatnej wydzielają znaczne ilości śluzu[3]. Prawdopodobnie jest to mechanizm obronny skierowany przeciwko zwierzętom oddychającym skrzelami. Gęsty śluz w połączeniu z wodą morską tworzy kleistą substancję zdolną do zatkania szczelin skrzelowych drapieżnika i zmniejszenia strumienia przepływającej przez nie wody, co utrudnia lub uniemożliwia rybie oddychanie[7].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Do lat 80. XX wieku gatunek ten nie miał znaczenia gospodarczego. Jego mięso uważane było za niejadalne[3]. Śluzica brunatna jest uznawana przez rybaków za szkodnika, ponieważ powoduje znaczne straty w połowach ryb, w tym gatunków o dużym znaczeniu gospodarczym. W skrajnych przypadkach straty sięgały do 41% złowionych ryb[4].

Od roku 1988 w Stanach Zjednoczonych odnotowano rosnące połowy śluzicy brunatnej, którą – po zamrożeniu – eksportowano do Korei Południowej. W kolejnych latach rozpoczęto komercyjne połowy z użyciem pułapek, dzięki czemu żywe śluzice dostarczane są do Korei. Na rynkach azjatyckich wykorzystywane są w celach konsumpcyjnych[8], a ich skóry są stosowane do produkcji wyrobów galanterii i odzieży skórzanej, jako imitacja skór węgorzy, tzw. „eel skins”[4].

Przypisy

  1. Eptatretus stoutii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Eptatretus stoutii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982, s. 128–129. ISBN 83-215-2103-7.
  4. a b c d e f Hagfishes of the World A catalogue of Myxinidae known to date. W: Michael M. Mincarone: Revisão taxonômica da família Myxinidae [Tese de Doutorado]. Porto Alegre: 2007.
  5. a b Eptatretus stoutii. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 7 stycznia 2013]
  6. David Jensen. Albinism in the California Hagfish Eptatretus stoutii. „Science”. 130 (3378), s. 798, 1959 (ang.). 
  7. a b Lim et al. Hagfish slime ecomechanics: testing the gill-clogging hypothesis. „The Journal of Experimental Biology”. 209, s. 702–710, 2005. DOI: 10.1242/jeb.02067 (ang.). 
  8. Commercial Hagfish Fishery (ang.). California Department of Fish and Wildlife. [dostęp 7 stycznia 2013].