Śluzy wodne we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wrocławski węzeł wodny obejmuje liczne budowle i urządzenia wodne, w tym śluzy wodne, wybudowane w ramach wrocławskich stopni wodnych, zlokalizowanych zarówno na największej wrocławskiej rzece i jej odnogach oraz kanałachOdrze[1], jak i na mniejszych rzekach, dopływach Odry. Śluzy te można podzielić na dwie zasadnicze grupy:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarszą śluzą komorową we Wrocławiu jest Śluza Piaskowa. Różne źródła podają, że pierwsze, proste śluzy powstawały już w XVI wieku. Początkowo były to śluzy drewniane. Rozwój potrzeb żeglugowych sprawił, że śluzy modernizowano i budowano w technologii murowej, by w czasach najnowszych wykorzystywać technologię żelbetową. Również konstrukcja zamknięć została zmieniona z drewnianej ma stalową, początkowo z użyciem połączeń nitowych, współcześnie także spawanych[1].

Śluzy wodne we Wrocławiu
śluza wodna kanał wodny stopień wodny rok powstania[1]
Śluza Bartoszowice Kanał Żeglugowy Stopień Wodny Bartoszowicki 1917
Śluza Zacisze Kanał Żeglugowy Stopień Wodny Zacisze 1917
Śluza Różanka Kanał Różanka Stopień Wodny Różanka 1917
Śluza Rędzin I Odra (Przekop Rędzin) Stopień Wodny Rędzin 1917
Śluza Rędzin II Odra (Przekop Rędzin) Stopień Wodny Rędzin 1934
Śluza Opatowice Kanał Opatowicki Stopień Wodny Opatowice 1916
Śluza Szczytniki Przekop Szczytnicki Stopień Wodny Szczytniki 1897
Śluza Miejska Kanał Miejski Stopień Wodny Psie Pole 1897
Śluza Piaskowa Odra południowa Stopień Wodny Piaskowy 1792
Śluza Mieszczańska Odra południowa Stopień Wodny Mieszczański 1794
Brama Przeciwpowodziowa Kanał Miejski Stopień Wodny Psie Pole 1897

Śluzy na Odrze i jej odnogach oraz kanałach[edytuj | edytuj kod]

Śluzy wodne związane z żeglugą[edytuj | edytuj kod]

Dużą grupę śluz na Odrze stanowią śluzy komorowe, pociągowe, umożliwiające żeglugę w ramach odrzańskiej drogi wodnej, przy czym przez miasto Wrocław przechodzą trzy drogi wodne, o znacznie różniących się od siebie parametrach żeglugowych, w tym i parametrach śluz komorowych.

Największe znaczenie ma Główna droga wodna. Na tej drodze zachowane są najlepsze parametry, a śluzy mają największe wymiary. Śluzy na tej drodze spełniają wymogi dla III klasy drogi wodnej, z wyjątkiem Śluz Rędzin, których parametry odpowiadają IV klasie drogi wodnej. Pozostałe dwie drogi mają już znikome znaczenie transportowe, choć rośnie ich rola z punktu widzenia turystyki i rekreacji wodnej. Miejska droga wodna odpowiada II klasie dróg wodnych[2].

 Osobny artykuł: Drogi wodne we Wrocławiu.
 Osobny artykuł: Stopnie wodne we Wrocławiu.
Śluzy wodne – pociągowe – we Wrocławiu[2]
droga wodna km biegu rzeki śluza wodna kanał wodny stopień wodny fotografia
Główna Droga Wodna 244,80 (0,50 kanału) Śluza Bartoszowice Kanał Żeglugowy Stopień Wodny Bartoszowice Barka w sluzie bartoszowickiej 2006.jpg
Główna Droga Wodna 249,40 (5,10 kanału) Śluza Zacisze Kanał Żeglugowy Stopień Wodny Zacisze Wrocław 2010-07-25 - 043; Śluza Zacisze.jpg
Główna Droga Wodna 253,30 (9,20 kanału) Śluza Różanka Kanał Różanka Stopień Wodny Różanka Wrocław 2010-08-01 024 - Śluza Różanka (widok od strony głowy górnej z Mostu Osobowickiego).jpg
Główna Droga Wodna 260,70 Śluza Rędzin Odra (Przekop Rędzin) Stopień Wodny Rędzin SluzyRedzin.jpg
Miejska Droga Wodna 245,03 (1,0 kanału) Śluza Opatowice Kanał Opatowicki Stopień Wodny Opatowice Sluza-Opatowice.jpg
Miejska Droga Wodna 250,25 (0,25 kanału) Śluza Szczytniki Przekop Szczytnicki Stopień Wodny Szczytniki Wrocław-Śluza Szczytniki.jpg
Miejska Droga Wodna 256,95 (6,95 kanału) Śluza Miejska Kanał Miejski Stopień Wodny Psie Pole Wrocław 2010-08-01 247 - Śluza Miejska.jpg
Śródmiejska Droga Wodna 251,70 Śluza Piaskowa Odra południowa Piaskowy Stopień Wodny Wroclaw sluza Piaskowa z wyspy Bielarskiej.jpg
Śródmiejska Droga Wodna 252,30 Śluza Mieszczańska Odra południowa Mieszczański Stopień Wodny SluzaMieszczanska-ElPd.JPG

Śluzy przeciwpowodziowe[edytuj | edytuj kod]

Na Odrze – a dokładnie na Kanale Miejskim znajduje się śluza wodna przeciwpowodziowa, nazwana – Bramą przeciwpowodziową. Oprócz niej, znaleźć można zamknięcia powodziowe budowane przy śluzach komorowych. Są to między innymi: wrota powodziowe w głowie dolnej Śluzy Miejskiej, Śluzy Zacisze oraz wrota powodziowe w głowie górnej Śluzy Bartoszowice[1]. Powyżej Śluzy Bartoszowice zbudowana jest[a] śluza wałowa, umożliwiająca przerzut części wód wezbraniowych z Odry do Widawy, przez Kanał Odpływowy.

Pozostałe rzeki[edytuj | edytuj kod]

Na pozostałych rzekach funkcjonują niewielkie śluzy powodziowe. Śluzy te zlokalizowane są:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b obecnie wyłączona z eksploatacji, z powodu zniszczeń jakie powstały podczas powodzi w 1997 roku

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d wrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-14)
  2. a b Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski – kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wisnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-14)