Savita Halappanavar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Savita Halappanavar
Ilustracja
Mural Savity Halappanavar w Dublinie
Data i miejsce urodzenia

9 września 1981
Bagalkot

Data i miejsce śmierci

28 października 2012
Galway

Zawód, zajęcie

stomatolog

Savita Halappanavar (ur. 9 września 1981 w Bagalkot, zm. 28 października 2012 w Galway[1]) – Hinduska mieszkająca w Irlandii. Jej śmierć doprowadziła do uchwalenia w 2013 roku ustawy o ochronie życia w czasie ciąży. Personel medyczny szpitala uniwersyteckiego w Galway odrzucił jej prośbę o aborcję po niecałkowitym poronieniu, tłumacząc, że spełnienie jej prośby byłoby niezgodne z prawem irlandzkim. Halappanavar zmarła w wyniku sepsy[2]. Jej śmierć była impulsem do starań o uchylenie ósmej poprawki do Konstytucji Irlandii, która w większości przypadków zabraniała aborcji. Halappanavar stała się ikoną zwolenników legalizacji aborcji w Irlandii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Savita Halappanavar przeprowadziła się do Irlandii w 2008 roku, po wyjściu za mąż. W lipcu 2012 otrzymała licencję i zgodę na praktykowanie zawodu dentystki[3]. 21 października 2012, będąca w 17. tygodniu ciąży, Halappanavar zgłosiła się do szpitala University College w Galway, skarżąc się na ból pleców. Wraz z mężem domagała się przeprowadzenia aborcji. Personel medyczny odmówił wykonania zabiegu tłumacząc, że wciąż bije serce płodu, a także dlatego, że Hinduska mieszka w kraju katolickim[1][2]. Została odesłana do domu, jednak jej stan się pogarszał[1]. Dyżurny ginekolog poinformował Hinduskę, że poroni. Także nie zgodził się na przerwanie ciąży, pomimo świadomości, że dziecko urodzi się martwe[3]. 24 października Halappanavar urodziła martwą córkę, po czym zapadła w śpiączkę. Następnie wywiązało się u niej zakażenie krwi. Zmarła krótko po godzinie pierwszej w nocy, 28 października 2012[1]. Przeprowadzona 30 października sekcja zwłok wykazała, że Halappanavar zmarła w wyniku sepsy[2]. Pochowano ją 3 listopada[4].

Podczas procesu udowodniono personelowi medycznemu popełnienie błędów medycznych, nieprawidłową reakcję na objawy zakażenia krwi i błędną ocenę sytuacji[3].

Zmiana prawa aborcyjnego[edytuj | edytuj kod]

Sprawa Halappanavar wywołała debatę publiczną, która doprowadziła do powstania ustawy o ochronie życia w czasie ciąży, która weszła w życie 1 stycznia 2014. W ustawie nie znalazły się żadne nowe uprawnienia do wykonywania zabiegów przerywania ciąży[5].

Śmierć Halappanavar wywołała dyskusję na temat restrykcyjnego prawa aborcyjnego, stawiającego życie zarodka na równi z życiem matki. Dotychczasowe prawo zezwalało na aborcje wyłącznie w przypadku zagrożenia życia matki, jednak niejasne prawo zniechęcało wielu lekarzy do przeprowadzania zabiegu[4]. Po jej śmierci 20 tys. mieszkańców Dublina wzięło udział w marszu pamięci[1]. Wynikiem ogólnokrajowej debaty było zorganizowane referendum dotyczące uchylenia ósmej poprawki do Konstytucji Irlandii zabraniającej wykonywania aborcji, które odbyło się 5 maja 2018[3]. Podczas przygotowań do referendum, rodzice zmarłej zgodzili się na wykorzystanie jej wizerunku w ramach kampanii „Razem na Tak”, mającej na celu uchylenie prawa. 66,4% głosujących w referendum opowiedziało się za uchyleniem ósmej poprawki do Konstytucji Irlandii[4].

We wrześniu 2018 rząd Irlandii zainicjował Ustawę o zdrowiu (rozporządzenie o przerywaniu ciąży), która zalegalizowałaby aborcję z powodów niezagrażających życiu. Ustawę przyjęto 5 grudnia 2018, a 20 grudnia została podpisana przez prezydenta Michaela D. Higginsa. Nowe ustawodawstwo zezwala na przeprowadzenie aborcji w przypadkach, gdy istnieje zagrożenie życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu kobiety w ciąży, gdy występuje stan mogący doprowadzić do śmierci płodu przed lub w ciągu 28 dni od urodzenia oraz bez ograniczeń do dwunastego tygodnia ciąży. Prawo wprowadzono 1 stycznia 2019[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Kitty Holland: Savita Halappanavar: the early years. irishtimes.com, 2013-10-19. [dostęp 2020-10-29]. (ang.).
  2. a b c Sorcha Pollak: Ireland Abortion Scandal: Death of a Pregnant Woman Prompts Soul-Searching. world.time.com, 2012-11-14. [dostęp 2020-10-29]. (ang.).
  3. a b c d Savita Halappanavar, ikona walki o prawo do aborcji w Irlandii. polityka.pl, 2018-06-03. [dostęp 2020-10-29].
  4. a b c d Kerry O'Shea: Savita Halappanavar remembered eight years after her tragic death. irishcentral.com, 2020-10-28. [dostęp 2020-10-29]. (ang.).
  5. Martha Wilson: The Protection of Life During Pregnancy Act 2013. hayes-solicitors.ie, 2014-12-12. [dostęp 2020-10-29]. (ang.).