Śnieżka zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Śnieżka zwyczajna
Montifringilla nivalis[1]
(Linnaeus, 1766)
Śnieżka zwyczajna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wróble
Rodzaj Montifringilla
Gatunek śnieżka zwyczajna
Synonimy
  • Fringilla nivalis Linnaeus, 1766[2]
Podgatunki
  • M. n. nivalis (Linnaeus, 1766)
  • M. n. leucura Bonaparte, 1855
  • M. n. alpicola (Pallas, 1811)
  • M. n. gaddi Zarudny & Loudon, 1904
  • M. n. tianshanica Keve-Kleiner, 1943
  • M. n. groumgrzimaili Zarudny & Loudon, 1904
  • M. n. kwenlunensis Bianchi, 1908
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Śnieżka zwyczajna[4] (Montifringilla nivalis) – gatunek małego ptaka z rodziny wróbli (Passeridae). Występuje w obszarach górskich południowej Europy, Bliskiego Wschodu i centralnej Azji. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka[edytuj]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[5][2]:

  • M. nivalis nivalis – południowa Europa
  • M. nivalis leucura – południowa i wschodnia Turcja
  • M. nivalis alpicolaKaukaz i północny Iran do Afganistanu
  • M. nivalis gaddi – południowo-zachodni Iran
  • M. nivalis tianshanica – wschodnie Kazachstan i północny Tadżykistan
  • M. nivalis groumgrzimaili – północno-zachodnie Chiny do środkowej Mongolii
  • M. nivalis kwenlunensis – zachodnio-środkowe Chiny i północny Tybet

12 kwietnia 2016 r. widziana po raz trzeci w Polsce pod Radomskiem (woj. łódzkie). Wcześniejsze obserwacje pochodzą z 1859 i 1912 roku[6]. Obydwu obserwacji dokonano w Sudetach. Snieżki należą do kategorii B – ptaki obserwowane w Polsce w stanie dzikim w latach 1801–1950[7].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 17–17,5 cm, masa ciała 31–57 g[2]. Dorosłe osobniki mają szarą głowę z czarnym podbródkiem. Wierzch ciała brązowoszary z białymi plamami na skrzydłach. Spód ciała biały. Ogon biały z czarnymi lotkami środkowymi. Dziób koloru kości słoniowej (u samca w szacie godowej czarny). Samice i młode nie posiadają czarnego podbródka.

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Śnieżki to typowe ptaki górskie. Gniazdują powyżej linii drzew, na alpejskich łąkach; unikają nawet obszarów z karłowatymi drzewkami. Trzymają się obszarów skalistych oraz budynków, takich jak schronienia pasterzy, składy na drewno lub ośrodki turystyczne. Ptaki te podejmują jedynie wędrówki wysokościowe, zimą schodząc na niższe wysokości[7]. W Alpach odnotowywano śnieżki do 3300 m n.p.m., w paśmie Taurus do 1820 m n.p.m., w rosyjskiej części Ałtaju do 2900 m n.p.m., do 3100 m n.p.m. na Kaukazie i do 5150 m n.p.m. w Tybecie. Śnieżki żerują na ziemi. Żywią się różnorodnymi nasionami oraz małymi owadami[8].

Status[edytuj]

IUCN uznaje śnieżkę zwyczajną za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2016). BirdLife International uznaje trend populacji za stabilny ze względu na brak widocznych zagrożeń[9]. Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[10].

Przypisy

  1. Montifringilla nivalis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Summers-Smith, D. & Bonan, A.: White-winged Snowfinch (Montifringilla nivalis). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 19 września 2016].
  3. BirdLife International 2012. Montifringilla nivalis. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-12-05]
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Passeridae Rafinesque, 1815 - wróble - Sparrows, snowfinches and allies (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-05].
  5. F. Gill, D. Donsker: Old World sparrows, snowfinches & weavers (ang.). IOC World Bird List: Version 6.3. [dostęp 2015-12-05].
  6. Tomasz Krzysków. „Ptaki Polski”. 42 (2/2016), s. 4. Agencja Wydawniczo-Fotograficzna "Aves" (pol.). 
  7. a b Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015, s. 291. ISBN 9788378459835.
  8. Peter Clement: Finches and Sparrows. A&C Black, 2010, s. 475–476. ISBN 1408135303.
  9. White-winged Snowfinch Montifringilla nivalis. BirdLife International. [dostęp 19 lutego 2016].
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]