Śnieżna Studnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Śnieżna Studnia
Ilustracja
Widok z Giewontu na Niżnią Świstówkę. Ściana po prawej stronie to Kotliny. A w niej wejście do Śnieżnej Studni
Państwo  Polska
Położenie Tatry Zachodnie
Dolina Małej Łąki
zbocza Małołączniaka
Długość 13250 m
Rozciągłość pozioma 950 m
Głębokość 726 m
Deniwelacja 763 m
Wysokość otworów 1748, 1756 m n.p.m.
Wysokość otworów
nad dnem doliny
250 m
Ekspozycja otworów ku NE, ku górze
Data odkrycia 30 sierpnia 1959 roku
Odkrywca Danuta Sterlau, Stanisław Wójcik
Kod E-12.8
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Śnieżna Studnia
Śnieżna Studnia
Ziemia49°14′28″N 19°55′23″E/49,241111 19,923056

Śnieżna Studnia (Kościół, Kościółek, pod Kościółkiem, Śnieżna Jama, Śnieżny Awen, Lodowa pod Kotlinami, Jaskinia pod Kotlinami) – jaskinia w Dolinie Małej Łąki w Tatrach Zachodnich[1]. Jest drugą pod względem długości i drugą pod względem głębokości jaskinią w Polsce. Dłuższa i głębsza jest tylko położona w pobliżu Jaskinia Wielka Śnieżna. Jaskinia ma dwa otwory wejściowe położone obok siebie w północno-wschodnim zboczu Małołączniaka, w pobliżu Jaskini pod Śnieżną Studnią, na krawędzi ściany opadającej z Kotlin do Niżnej Świstówki, na wysokości 1748 i 1756 m n.p.m.[2][3]

Niektóre części jaskini są słabo zbadane. Prawie co roku odkrywane są nowe korytarze. We wrześniu 2018 roku długość odkrytych korytarzy wynosiła 13250 metrów, a deniwelacja 763 metry[4][5].

Opis jaskini[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia od otworów wejściowych zaczyna się ciągiem pionowych studni (z których największą jest Studnia Wazeliniarzy – 230 metrów) dochodzących do głębokości 500 metrów poniżej wejścia. Na tej głębokości zaczynają się ciągi poziome jaskini połączone z kominami i studniami. Od tej części prowadzą jeszcze niżej głębokie studnie zakończone niezbadanymi w większości syfonami.

Studnie wejściowe. Otwory wejściowe to okna pokrytej lodem Sali z Madonną (8 × 12 metrów). Kilkanaście metrów poniżej znajduje się Sala ze Złomami. Zaczyna się tu ciąg studni z bocznymi odnogami. Są to: Studnia Kozika, Studnia pod Dziadkiem, Studnia 40-lecia PRL, Studnia Zakopiańczyków, Studnia Huczącego Młota i Studnia Wazeliniarzy. Poniżej dna Studni Wazeliniarzy (korytarz Poziom 500) zaczynają się bardzo rozbudowane stosunkowo poziome ciągi jaskini.

Syfon Drzemiący. Od dna Studni Wazeliniarzy poprzez Studnię P.8 (z wodospadem), Salę Jednego Junaka, III Biwak, Studnię Niespodziankę, Studnię Kilaków można dostać się do podziemnej rzeki Yeke-Yeke z jeziorkiem. W jeziorku pod lustrem wody znajduje się wejście do Syfonu Drzemiącego. Zbadany został do głębokości 32 metrów. Jest to najniższy osiągnięty punkt jaskini na głębokości −725,2 metra.

Górne Partie. Odchodzą od Sali ze Złomami. Jest tam m.in. Sala pod Powałą, Sala nad Progiem, Gładka Studnia (21 metrów głębokości) i meander Made in Japan (najwyższy punkt jaskini +37,8 metra).

Partie w okolicach Studni Wazeliniarzy. Znajduje się tu wiele korytarzy i studni, z których można wyróżnić Studnię Ej-nom-ej, Meander Wampirów, Komin Energetycznego Wampira, Komin Myk-Myk, Wielką Szczelinę.

Dziki Zachód. Bardzo rozbudowane partie jaskini zaczynające się za Wielką Szczeliną. Są tu m.in. Komin Straconej Szychty, Korytarz Spełnionych Marzeń,Katedra (64-metrowy komin), Komin Apokalipsy, Mysi Komin (do tej pory zbadany do 100 metrów wysokości) i Szczelina Zdechłych Jankesów.

Korytarz Czołgistów – Klepsydra. Od Sali Jednego Junaka można dojść do rozbudowanych partii w okolicach Korytarza Czołgistów i Klepsydry. Jest tam m.in. Studnia Trzech, korytarz Ceprostrada czy Studnia Arnolda.

Syfon Grupowy. Studnia Trzech to jedna z tych głębokich studni (około 100 metrów głębokości), które prowadzą poniżej poziomych ciągów korytarzy do położonych najniżej syfonów. Przechodzi ona w Studnię Przedostatnią, która na głębokości −659 metrów kończy się jeziorkiem. Jest to Syfon Grupowy.

Syfon Znaleziony. Od Wielkiej Szczeliny i Sali Kaskad poprzez Promenadę Słońca lub Bajkowy Korytarz dojść można do Sali Inki, a następnie do Syfonu Znalezionego (−388 metrów). Jest to najdalej wysunięte na wschód miejsce w jaskini.

Partie Łętowiańskie. Partie odchodzą od Sali Kaskad. Najbardziej charakterystyczne miejsca to: Komin Morawiaków, Kręta Studzienka, Hades, Studnia Wybuchu czy Komin Fuji.

Studnie Boskich Marmitów. Kolejne studnie, które prowadzą poniżej poziomych ciągów korytarzy do położonych najniżej syfonów. Cały czas w deszczu podziemnym trzeba zjechać studniami: P.25, P.17, P.27, P.21, P.16, P.26 (w płynącej wodzie) do jeziorka – Syfonu Alfa (−682 metry).

Partie pod Studnią Czekoladową. Odchodzą od Promenady Słońca. Jest to kolejny ciąg prowadzący do położonych najniżej syfonów. Zaczynają się Studnią Czekoladową i dochodzą do Stromej Wody, gdzie zaczyna się ciąg studni prowadzących do Rzeki Złotej. Idąc wzdłuż rzeki i mijając wodospad, dochodzimy do Ciągów Aferalnych kończących się niezbadanym jeziorkiem (−667 metrów).

Partie nad Salą Inka. Najbardziej charakterystyczne miejsca to: Komin na Świat, Partie Via ad Caelum, Komin Rzemieślników czy Meander Anielski Orszak[6].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

W ostatnich latach w jaskini kurczy się pokrywa lodowa. Jest to prawdopodobnie związane z otwarciem w czasie badań ciągów w głąb systemu.

Przez najniższe piętro jaskini płynie ciek wodny. Zasilany jest on przez cieki płynące z górnych pięter. W jaskini znajdują się liczne stałe zbiorniki wody. Do tej pory odkryto w niej 10 syfonów.

Pomijając syfony, do największych jeziorek należą m.in.: Marmit w Partiach Via ad Caelum, jeziorko w Promenadzie Słońca, jeziorko Tybr, Sadzawka Topielców i jeziorko Krokodyl na Poziomie 500. 

Jaskinia jest prawdopodobnie odwadniana przez Lodowe Źródło (nie przeprowadzono jeszcze barwień wody)[7].

Zamieszkują ją licznie nietoperze.

Historia odkryć[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia została odkryta w 1959 r. przez Danutę Sterlau i Stanisława Wójcika.

Pod koniec lat 70. odkryto partie poniżej Sali ze Złomami do meandra pod Studnią Kozika oraz zbadano partie powyżej Sali nad Progiem.

Od 1984 roku do chwili obecnej trwa systematyczne badanie jaskini.

W lipcu 1988 roku wyprawa pokonuje studnie wejściowe i dochodzi do korytarza Poziom 500.

W 1989 roku wyprawa dochodzi do Syfonu Drzemiącego.

W 2012 roku wyprawa dochodzi na wysokość 100 metrów Komina Mysiego.

W 2013 roku odkryte zostaje kolejnych 30 metrów korytarzy[7].

W 2016 i 2018 roku odkryto i zbadano kolejnych 350 metrów korytarzy[8][5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tatry polskie. Mapa topograficzna 1:10 000. Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego WP, Wydawnictwo Czasopisma Wojskowe, 1984
  2. Jaskinia Śnieżna Studnia, Polska Strona Taternictwa Jaskiniowego pod patronatem KTJ PZA, www.sktj.pl [dostęp 2016-02-09].
  3. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1​.
  4. Jaskinie Tatr, old.kktj.pl [dostęp 2018-10-23].
  5. a b Jaskinie – kwartalnik Polskiego Związku Alpinizmu. Nr 1-2 (90-91)/2018. ISSN 1234-4346
  6. Jerzy Grodzicki [red.], Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wielkie jaskinie Doliny Małej Łąki, PTPNoZ, Warszawa, 2002.
  7. a b Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-02-09].
  8. Jaskinie – kwartalnik Polskiego Związku Alpinizmu. Nr 4 (85)/2016. ISSN 1234-4346

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1​.
  2. Tatry polskie. Mapa topograficzna 1:10 000. Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego WP, Wydawnictwo Czasopisma Wojskowe, 1984.
  3. Jerzy Grodzicki [red.]: Jaskinie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wielkie jaskinie Doliny Małej Łąki, PTPNoZ, Warszawa,  2002.