Śnieżnik (góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy góry. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Śnieżnik
Szczyt Śnieżnika od strony południowej (czeskiej)
Szczyt Śnieżnika od strony południowej (czeskiej)
Państwo  Polska
 Czechy
Położenie powiat kłodzki
Pasmo Sudety
Masyw Śnieżnika
Wysokość 1426 m n.p.m.
Wybitność 657 m
Pierwsze wejście w czasach przedhistorycznych
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Śnieżnik
Śnieżnik
Ziemia50°12′25,214″N 16°50′57,214″E/50,207004 16,849226
Mapa masywu Śnieżnika
Źródło rzeki Morawy
Ruiny schroniska "Liechtensteinschutzhaus"

Śnieżnik (1426 m n.p.m.[1]), zwany też Śnieżnikiem Kłodzkim dawniej Kładską Śnieżką[2], w jęz. niem. Glatzer Schneeberg (nazwa używana w Niemczech) lub Spieglitzer Schneeberg i Grulicher Schneeberg (nazwy używane w Austrii), cz. Králický Sněžník – najwyższy, graniczny szczyt po polskiej stronie w Sudetach Wschodnich i w Masywie Śnieżnika[3]. Na szczycie znajduje się znak graniczny o numerze V/69/10.

Charakterystyka geograficzna[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik jest najwyższym szczytem Masywu Śnieżnika i 17. co do wysokości w całych Sudetach[3]. Jest on jedyną górą w masywie Śnieżnika, która wystaje ponad górną granicę lasu[3].

Grzbiety[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik jest zwornikiem sześciu grzbietów[3]:

Europejski dział wód[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik leży na europejskim dziale wodnym mórz Czarnego i Bałtyckiego[3]. Przebieg działu pokrywa się w obrębie szczytu z przebiegiem granicy państwowej – potoki polskiej strony spływają do Bałtyku, czeskiej – do Morza Czarnego.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Skały metamorficzne[edytuj | edytuj kod]

Wschodnia część góry jest zbudowana z lokalnych odmian gnejsów, zwanych śnieżnickimi i gierałtowskimi[3]. Zachodnią część tworzą metamorficzne łupki łyszczykowe[3]. Występują tu także soczewy marmurów, jak również łupków łyszczykowych z granatami, łupków kwarcowych, łupków grafitowych, amfibolitów, serpentynitów i eklogitów. Skały te należą do metamorfiku Lądka i Śnieżnika.

Rzeźba glacjalna[edytuj | edytuj kod]

Na stokach Śnieżnika występują rumowiska skalne, powstałe w czasie plejstocenu w klimacie peryglacjalnym. Z tego samego okresu pochodzi nisza niwalna w południowym zboczu. W zagłębieniu tym, ok. 200 m od szczytu, bierze początek Morawa, jedna z większych rzek Czech i największa rzeka Moraw.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Świat roślinny i zwierzęcy Śnieżnika jest najbogatszy w całych Sudetach, ponieważ przebiegają tam granice zasięgów występowania wielu gatunków – sudeckich, karpackich, alpejskich, a nawet śródziemnomorskich[3].

Piętrowy układ roślinności[edytuj | edytuj kod]

Wyraźnie zaznaczony jest piętrowy układ roślinności[3]:

Te ostatnie posiadają największą wartość przyrodniczą. Występują tu licznie gatunki roślin rzadkich i chronionych oraz sztucznie wprowadzona kosodrzewina.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Świat zwierzęcy również obfituje w cenne gatunki: muflony, cietrzewie, głuszce[3]. Wśród płazów występują salamandra plamista i traszka górska, wśród gadów zaskroniec i żmija zygzakowata. Obecne są tu również endemiczne gatunki chrząszczy, błonkówek, muchówek i pajęczaków[3].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Dla ochrony przyrody ożywionej utworzono na Śnieżniku już w 1938 r. rezerwat przyrody, odtworzony pod polskimi rządami w 1965 roku jako ścisły. Obejmuje on część szczytową powyżej wysokości 1150 m n.p.m., jego powierzchnia wynosi 192 ha.[3]

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik musiał być znany turystom już pod koniec XVIII wieku – z tego okresu pochodzą pierwsze utrwalone informacje (panoramy i wzmianki pisane). Prawdziwy rozkwit turystyki rozpoczął się z rokiem 1838, kiedy to Śnieżnik i jego okolice stały się własnością księżniczki Marianny Orańskiej[3]. Szczyt stał się modnym celem wędrówek – między innymi podziwiano na nim wschody i zachody słońca.

W 1871 roku na zlecenie księżnej zbudowano na Hali pod Śnieżnikiem schronisko, które stoi do dziś[3].

Śnieżnik był tak popularny, że w latach 1895–1899 zbudowano tutaj kamienną wieżę widokową w kształcie cylindrycznej baszty[3]. Wzniesiona została z inicjatywy Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego i miała służyć podniesieniu atrakcyjności wycieczek na szczyt. Potężna konstrukcja, nawiązująca do modnego wówczas romantycznego stylu naśladującego średniowiecze, miała 6 kondygnacji i wysokość 33,5 m. Nadano jej imię cesarza Wilhelma I i dobudowano budynek mieszczący małe schronisko[3].

 Osobny artykuł: Wieża widokowa na Śnieżniku.

W 1912 roku po czeskiej (wówczas austro-węgierskiej) stronie, w pobliżu źródeł Morawy, MSSGV oddało do użytku kolejne schronisko – Fürst Johann Liechtenstein Schutzhaus.

Po II wojnie światowej infrastruktura turystyczna zaczęła podupadać. W 1971 roku rozebrano czeskie schronisko (do dziś widoczne są fundamenty), a 11 października 1973 r. wysadzono w powietrze zaniedbaną, rozpadającą się wieżę widokową. Jej resztki tworzą dziś kulminację na kopule szczytowej[3].

Dla Czechów symbolem Śnieżnika jest kamienna rzeźba słonia stojąca obok fundamentów schroniska po czeskiej stronie granicy. Rzeźbę ustawili w 1932 roku członkowie grupy artystycznej Jescher zaprzyjaźnieni z dzierżawcą schroniska Liechtensteina Oskarem Gutwinskim. Nazwa grupy miała pochodzić od odgłosu (w języku niemieckim), który wydaje kichający słoń.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik pozostaje wciąż jednak jedną z najczęściej odwiedzanych gór ziemi kłodzkiej. Schronisko "Na Śnieżniku" słynie z barwnych imprez sylwestrowych, podczas których liczba gości przewyższa wielokrotnie liczbę łóżek, a często trudno nawet o miejsce na podłodze.

Przejście graniczne[edytuj | edytuj kod]

Od połowy lat 90. XX w. dla pieszych na szczycie funkcjonowało (do 21 grudnia 2007 (Przystąpienie Polski i Czech do Układu z Schengen)) turystyczne przejście graniczne Śnieżnik – Vrchol Kralického Snežníku.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez szczyt Śnieżnika przechodzą szlaki turystyczne[3]:

Korona Gór Polski[edytuj | edytuj kod]

Śnieżnik należy do Korony Gór Polski.

Panorama ze Śnieżnika
Panorama ze Śnieżnika

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Geoportal 2 | iMap, mapy.geoportal.gov.pl [dostęp 2017-11-28].
  2. Antoni Rehman: Niżowa Polska opisana pod względem fizyczno-geograficznym. Lwów: Drukarnia Ludowa, 1904, s. 352.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 16: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, s. 343-348. ISBN 83-7005-341-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]