Świadkowie Jehowy w Chorwacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świadkowie Jehowy w Chorwacji
Państwo  Chorwacja
Liczebność
(2017)
5206
% ludności kraju
(2017)
0,12%
Liczba zborów
(2017)
60
Rozpoczęcie działalności lata 20. XX wieku
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
Zagrzeb
Zagrzeb
Geographylogo.svg
Biuro Oddziału w Chorwacji
W 1931 roku na terenie Chorwacji rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy stworzenia

Świadkowie Jehowy w Chorwacji – wspólnota religijna Świadków Jehowy w Chorwacji, licząca w 2017 roku 5206 głosicieli, należących do 60 zborów[1][2][a]. W 2017 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej zebrały się 7994 osoby[1]. Działalność miejscowych i bośniackich wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w Zagrzebiu[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

W latach 20. XX w. działalność na terenie Królestwa Jugosławii nadzorowało rumuńskie Biuro Oddziału założone w roku 1920 w Klużu[4]. 9 września 1930 roku w słoweńskim Mariborze zarejestrowano korporację prawną „Latarnia Morska – Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego w Królestwie Jugosławii” reprezentującą wyznanie w Królestwie Jugosławii[5]. W początkowym okresie ważną rolę w prowadzeniu działalności odegrała „Fotodrama stworzenia”. W 1931 roku w Zagrzebiu i okolicach spotykały się grupy osób, omawiające publikacje Świadków Jehowy. Wkrótce zaczęto tłumaczyć „Strażnicę” na język chorwacki. Pierwsze wydania pisano na maszynie do pisania, a jakiś czas później zakupiono w tym celu powielacz[6].

W roku 1933 szeregi Świadków Jehowy zasilili współwyznawcy z Niemiec, którzy na skutek zaciekłych prześladowań opuścili swoją ojczyznę. Był wśród nich m.in. Martin Pötzinger, późniejszy członek Ciała Kierowniczego[7]. W tym też roku Antun Abramovič ze Slawonii krzewił wyznanie w okolicach Privlaki i Vinkovci[8]. Alfred Tuček, były dyrygent orkiestry gwardii królewskiej z Mostaru i pierwszy jugosłowiański pionier wraz z żoną Friedą głosił również na terenie Chorwacji. Również Dušan Mikić z Zagrzebia rozpoczął działalność pionierską[9].

W 1935 roku w Mariborze odbyły się kongresy z udziałem Świadków Jehowy z Austrii i z całej Jugosławii. W tym też roku biuro przeniesiono z Mariboru w Słowenii do Belgradu w Serbii – stolicy kraju. W 1936 roku delegaci uczestniczyli w międzynarodowym kongresie w Lucernie[10].

Mniej więcej w tym czasie w zborze w Zagrzebiu doszło do rozdźwięku. Za namową nadzorcy zboru 60 osób przyjęło poglądy religijne Lwa Tołstoja i zamierzało odłączyć się od społeczności Świadków Jehowy. Okazywali oni nieufność do wszelkich instytucji religijnych. Jednak w wyniku wizyty Rudolfa Kalle ostatecznie zbór opuściło tylko kilka osób, a sytuacja w zborze się unormowała[11].

Okres prześladowań[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1936 roku działalność Świadków Jehowy została oficjalnie zakazana. Władze opieczętowały Sale Królestwa oraz skonfiskowały znalezioną literaturę. Zebrania religijne przeprowadzano w domach prywatnych. Zamierzano też uniemożliwić głoszenie. Pionierzy z Niemiec, mimo że byli wielokrotnie aresztowani, w dalszym ciągu prowadzili działalność kaznodziejską. Rozpowszechniano wówczas broszurę w języku chorwackim Sędzia Rutherford demaskuje piątą kolumnę, która bezpośrednio piętnowała wsparcie udzielone faszystowskim władzom przez Kościół katolicki. Kilku zagranicznych pionierów wydalono z kraju, a dla wydawców broszury prokurator żądał kary od 10 do 15 lat więzienia[12].

6 kwietnia 1941 roku wojska niemieckie zaatakowały Jugosławię. W wyniku intensywnych nalotów Biuro Oddziału w Belgradzie uległo zniszczeniu i zostało zamknięte. Druk i dostarczanie literatury biblijnej zorganizowano w Zagrzebiu. Z Chorwacji na teren Jugosławii literaturę biblijną z narażeniem życia dostarczali m.in. Stevan Stanković, Mihovil Balković i Josip Sabo. Stevan Stanković przyłapany przez policję, trafił do obozu koncentracyjnego w Jasenovacu, gdzie zmarł. Mihovil Balković był kilkukrotnie aresztowany. Zginął pod koniec wojny w listopadzie 1944 roku, gdy z domu zabrali go partyzanci i ścięli[13].

W 1943 roku Lestan Fabijan, Ivan Sever, Franjo Dreven i Filip Huzek-Gumbazir, którzy odmówili wstąpienia do oddziałów partyzanckich zostali zabrani z domów i zamordowani[14].

Po wojnie, we wrześniu 1946 roku aresztowano 18 Świadków Jehowy. Po pięciomiesięcznym śledztwie w lutym 1947 oskarżono ich o działalność agenturalną na rzecz Stanów Zjednoczonych i próbę obalenia socjalizmu oraz przywrócenia ustroju kapitalistycznego. Na kary od roku do 15 lat więzienia skazano 14 Świadków Jehowy, a Rudolfa Kalle, Dušana Mikića i Edmunda Stropnika na karę śmierci przez rozstrzelanie. Po protestach współwyznawców z zagranicy karę śmierci zamieniono na 20 lat więzienia[15][10].

W 1949 roku w Jugosławii zanotowano liczbę 460 głosicieli, w 1950 – 517, rok później – 601.

Legalizacja działalności[edytuj | edytuj kod]

9 września 1953 roku Socjalistyczna Federalna Republika Jugosławii pod rządami marszałka Tito oficjalnie zarejestrowała Chrześcijańską Wspólnotę Religijną Świadków Jehowy[5]. Rejestracja pozwalała zgromadzać się w wyznaczonych salach i rozsyłać literaturę biblijną, lecz nie można było prowadzić działalności kaznodziejskiej od domu do domu, za którą groziły grzywny. Dlatego głoszono potajemnie i nieoficjalnie[16]. Dalej też młodzi Świadkowie Jehowy odbywali kilkuletnie wyroki więzienia za odmowę podjęcia służby wojskowej[17].

W 1954 roku działalność prowadziło 1164 głosicieli, a w 1957 roku – 2232, skupionych w 78 jugosłowiańskich zborach.

W 1957 roku w centrum Zagrzebiu zakupiono warsztat, który przekształcono w Salę Królestwa na 160 osób. Dobudowano do niej małe biuro, w którym drukowano literaturę biblijną dla współwyznawców z całej Jugosławii. Jeszcze w tym samym roku w tym miejscu urządzono pierwszy powojenny kongres dla jugosłowiańskich Świadków Jehowy. Około 1960 roku w centrum Zagrzebia przy ulicy Kamaufova zakupiono dom, który służył jako Biuro Oddziału do 1998 roku[18]. Nadzorcą jugosłowiańskiego Biura Oddziału był Miloš Knežević, usługujący również jako nadzorca obwodu[19]. W roku 1960 zbory zaczęli odwiedzać nadzorcy obwodu, początkowo w weekendy a później pełnoczasowo[20].

W 1967 roku w kongresie „Dzieło czynienia uczniów” w Klagenfurcie w Austrii uczestniczyło 889 jugosłowiańskich wyznawców. Rok później w austriackim Villach odbył się kolejny kongres „Dobra nowina dla wszystkich narodów” dla Świadków Jehowy z całej Jugosławii, w którym uczestniczyło 2319 osób[21]. W 1969 roku zorganizowano ośmiodniowy kongres międzynarodowy „Pokój na ziemi” w Norymberdze w Niemczech. Program był przedstawiany również w językach serbsko-chorwackim oraz słoweńskim[22].

W 1970 roku zbór w Splicie otworzył Salę Królestwa. W 1980 w Wiedniu odbył się kongres „Miłość Boża” dla Świadków Jehowy z Jugosławii.

Po rozpadzie Jugosławii[edytuj | edytuj kod]

W 1991 roku do Chorwacji przyjechali Helen i Daniel Nizanowie z Kanady misjonarze, absolwenci Biblijnej Szkoły Gilead oraz kilka małżeństw z krajów europejskich znających miejscowe języki, aby pomóc w działalności kaznodziejskiej[23]. Niedługo później mimo napiętej sytuacji i krawędzi wojny domowej od 16 do 18 sierpnia 1991 roku na stadionie Dynama w Zagrzebiu, odbył się pierwszy w Jugosławii kongres międzynarodowy „Lud miłujący wolność Bożą” z udziałem 14 684 obecnych, w tym delegatów z 15 krajów[b]. W kongresie tym uczestniczyło również pięciu członków Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy: Carey W. Barber, Lloyd Barry, Milton G. Henschel, Teodor Jaracz i Lyman A. Swingle[24].

W 1992 roku Świadkowie Jehowy z Chorwacji otrzymali pomoc humanitarną od austriackich, niemieckich, szwajcarskich i włoskich współwyznawców – część z niej udostępnili Świadkom Jehowy w Bośni i Hercegowinie[25]. W 1994 roku pomimo trwającej wojny w uroczystości Pamiątki uczestniczyło 8326 osób.

W 1995 roku wysłano na teren Chorwacji kilkunastu absolwentów Kursu Usługiwania. Ogółem od końca wojny do 2008 roku do Chorwacji skierowano blisko 50 pionierów specjalnych z Austrii, Niemiec, Włoch i innych krajów[26].

Do 1996 roku nadzór nad działalnością w Chorwacji a także w Bośni i Hercegowinie sprawował Komitet Kraju, działający pod nadzorem Biura Oddziału w Austrii. W tym też roku utworzono czteroosobowy Komitet Oddziału, a 23 października 1999 roku w Zagrzebiu oddano do użytku Biuro Oddziału, w którym pracowało około 50 osób. W uroczystym oddaniu obiektu do użytku uczestniczył członek Ciała Kierowniczego Gerrit Lösch. Następnego dnia w okolicznościowym zgromadzeniu wzięło udział 4886 osób[27]. Wdrożono również program budowy Sal Królestw dzięki któremu do 2008 roku wybudowano 25 nowych Sal Królestwa, a 7 zostało odremontowanych[28].

23 lipca 1999 roku na zgromadzeniach okręgowych pod hasłem „Prorocze słowo Boże” wydano „Chrześcijańskie Pisma Greckie” w języku chorwackim. Pełny przekład Biblii w „Przekładzie Nowego Świata” ukazał się w roku 2006[29].

13 października 2003 roku Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Chorwacji ogłosiło, że Świadkowie Jehowy są w tym kraju zarejestrowaną organizacją religijną[30]. W 2007 roku działało w Chorwacji 5510 głosicieli, a na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) zebrało się 10 137 osób. W 2011 roku w Chorwacji było 5612 głosicieli. Wiosną 2014 roku niemieccy współwyznawcy zorganizowali pomoc humanitarną dla poszkodowanych przez powódź[31].

W dniach od 11 do 16 listopada 2014 roku w ramach organizowanych w Zagrzebiu Międzynarodowych Targach Książki Interliber Świadkowie Jehowy przygotowali stoisko prezentujące działalność wydawniczą i edukacyjną. Stoisko to odwiedził m.in. prezydent Chorwacji Ivo Josipović, który wybrał dla siebie kilka publikacji Świadków Jehowy. W trakcie targów odwiedzający pobrali ponad 7500 publikacji biblijnych[32].

Kongresy odbywają się w języku chorwackim oraz chorwackim języku migowym. W dniach 7–9 sierpnia 2015 roku w hali Arena Zagreb w Zagrzebiu odbył się kongres specjalny „Naśladujmy Jezusa!” z udziałem delegatów z 14 krajów, m.in. z Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Austrii, Czech, Portoryko, Słowacji, Stanów Zjednoczonych, Węgier i Włoch[33]. Uczestniczyło w nim 13 850 osób. Niektóre punkty programu, były transmitowane na kongres w Belgradzie. Ochrzczono 132 osoby[34].

W lipcu 2016 roku delegacja Świadków Jehowy z Chorwacji uczestniczyła w kongresie specjalnym „Lojalnie trwajmy przy Jehowie!” w Paryżu, w czerwcu 2017 roku w kongresie specjalnym „Nie poddawaj się!” w Wiedniu[35], a w lipcu w Mediolanie[36].

W Biurze Oddziału tłumaczona jest literatura biblijna na język bośniacki, chorwacki i chorwacki język migowy[3].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Są to zbory chorwackojęzyczne, a także trzy grupy chorwackiego języka migowego oraz grupa węgierskojęzyczna. Zbory i grupy chorwackojęzyczne działają również w Australii, Austrii, Belgii, Bośni i Hercegowinie, Czechach, Finlandii, Francji, Holandii, Luksemburgu, Niemczech, Norwegii, Słowenii, Szwajcarii, Szwecji, Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i we Włoszech.
  2. W Zagrzebiu do hasła zgromadzenia dodano słowo „Bożą”, by hasło nie było kojarzone z sytuacją polityczną w jakiej znajdowały się republiki wchodzące w skład Jugosławii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Watchtower: Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy w poszczególnych krajach w roku 2017. jw.org. [dostęp 2018-01-10].
  2. Chorwacja – Ilu tam jest Świadków Jehowy. jw.org. [dostęp 2017-12-31].
  3. a b Watchtower: Biuro Oddziału w Chorwacji. jw.org. [dostęp 2017-01-25].
  4. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 2006. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2006, s. 76.
  5. a b Status prawny w Unii Europejskiej. Watchtower, 2016, s. 4. (ang.)
  6. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 146-149.
  7. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 152.
  8. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 148.
  9. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 150-152.
  10. a b Watchtower. Bóg był dla mnie miłosierny. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 26-29, 1 lipca 2008. Towarzystwo Strażnica. ISSN 1234-1169. 
  11. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 163, 164.
  12. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 159, 160.
  13. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 164-167.
  14. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 167, 168.
  15. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 170, 171.
  16. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 173, 174.
  17. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 172, 173.
  18. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 178.
  19. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 181.
  20. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 178-181.
  21. Watchtower: Rocznik Świadków Jehowy: 1989. Towarzystwo Strażnica, 1989, s. 144. (ang.)
  22. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 183-185.
  23. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 213.
  24. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 190-192.
  25. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 208-211.
  26. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 214.
  27. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 215-217.
  28. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 217.
  29. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 215.
  30. Rocznik Świadków Jehowy 2009 ↓, s. 218.
  31. Watchtower: Świadkowie Jehowy organizują akcję pomocy na Bałkanach. jw.org. [dostęp 2014-07-25].
  32. Watchtower: Stoisko Świadków Jehowy na Międzynarodowych Targach Książki w Chorwacji. jw.org, 13 stycznia 2015. [dostęp 2015-01-29].
  33. Croatia Special Convention Hospitality Committee: Special Convention of Jehovah’s Witnesses in Zagreb, Croatia, 2015 (ang.). zagreb2015.org. [dostęp 2015-08-06].
  34. Iz izvještaja izdvajamo. „Nasza Służba Królestwa”, s. 4, grudzień 2015. Watchtower (chorw.). 
  35. Watchtower: Kongresy specjalne 2017. jw2017.org, 2016-10-01. [dostęp 2017-09-18].
  36. Watchtower: Kongresy specjalne 2017. jw2017.org, 2016-10-01. [dostęp 2017-09-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]