Świadkowie Jehowy w Turcji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świadkowie Jehowy w Turcji
Państwo  Turcja
Liczebność
(2018)
3506
% ludności kraju
(2018)
0,004%
Liczba zborów
(2018)
47
Rozpoczęcie działalności 1891
Mapa lokalizacyjna Turcji
Stambuł
Stambuł
Geographylogo.svg
Położenie Biura Krajowego w Turcji

Świadkowie Jehowy w Turcji – społeczność wyznaniowa w Turcji, należąca do ogólnoświatowej wspólnoty Świadków Jehowy, licząca w 2018 roku 3506 głosicieli, należących do 47 zborów[1][2][3][a]. Na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej w 2018 roku zebrało się 6275 osób[1][4]. Biuro Krajowe znajduje się w Stambule[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Działalność religijną rozpoczął w 1891 roku Charles Taze Russell, kiedy odwiedził Stambuł[6]. Pod koniec lat 80. XIX wieku w Macedonii, należącej wówczas do europejskiej części Turcji, Basil Stephanoff, rozpowszechniał publikacje Towarzystwa Strażnica.

W roku 1909 pewien Grek z tureckiego miasta Smyrna (obecnie Izmir) poinformował listownie, że istnieje tam grupa osób z docenianiem studiujących publikacje Badaczy Pisma Świętego.

W 1924 roku w Bejrucie w Libanie, otworzono Biuro Oddziału, które nadzorowało działalność ewangelizacyjną również na terenie Turcji[7].

W roku 1931 rozpoczęto regularną działalność[8]. W 1933 roku 5 osób zostało pierwszymi Świadkami Jehowy w tym kraju, a 22 osoby były obecne na Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa)[9]. W roku 1945 w Turcji było 6 głosicieli[10]. W roku 1948 działało – głównie w Stambule – 23 głosicieli[11].

Zakaz działalności i prześladowania[edytuj | edytuj kod]

W roku 1950 liczba głosicieli wzrosła do 60. Grupkę Świadków Jehowy w Stambule tworzyli wówczas głównie Ormianie, Grecy i Żydzi. W tym okresie przybyli tu pierwsi misjonarze – absolwenci Biblijnej Szkoły Strażnicy – Gilead – Ruth Hemmig i Anna Matheakis, a później Emmanuel Paterakis. W 1955 roku liczba głosicieli przekroczyła 100, w 1960 – 300, a w 1963 roku – 500 osób. Od roku 1940 do końca 1980 roku Świadkowie Jehowy doświadczali prześladowań religijnych. Każdego roku poszczególni wyznawcy byli zatrzymywani na przesłuchania albo aresztowani. Niektóre osoby pozostawały w więzieniu przez miesiąc lub dłużej. Przez ten okres ich spotkania religijne odbywały się w domach prywatnych, lecz sąsiedzi często zawiadamiali policję, wskutek czego uczestnicy zebrań byli aresztowani. W ciągu tych 40 lat przeciwko Świadkom Jehowy wniesiono ponad 50 spraw sądowych, jednakże nigdy nie zostali z tego powodu skazani.

W 1970 roku około 70 osób zostało aresztowanych za to, że bez zezwolenia należeli do Świadków Jehowy. Po opublikowaniu tej sprawy w „Przebudźcie się!” z września 1970 roku z całego świata zaczęły napływać listy do władz i dyplomatów z apelem o traktowanie Świadków Jehowy na równi z wyznawcami innych religii i zgodnie z turecką konstytucją[12][4].

Przywracanie legalizacji[edytuj | edytuj kod]

W 1971 roku 5 Wysoki Trybunał Karny w Stambule, wydał ostatecznie wyrok uniewinniający – w oparciu o fakt, że Świadkowie Jehowy nie mają wpływu na sprawy polityczne i nie mają zamiaru zmienić ustroju państwa – zgodnie ze swoimi przekonaniami religijnymi[13]. Sąd powołał miejscowe autorytety religijne, aby pomogły w ustaleniu faktów. Przedstawiciele religijni oświadczyli, że ruch znany jako Świadkowie Jehowy nie działa wspólnie i nie ma absolutnie żadnych religijnych lub politycznych powiązań z islamem, Kościołem Ormiańskim, Greckim Kościołem Prawosławnym lub judaizmem, czy z ich grupami religijnymi. 17 kwietnia 1973 roku Najwyższy Sąd Wojskowy uznał, że zostanie Świadkiem Jehowy jest niezgodne z prawem[4].

10 lipca 1974 roku Świadkowie Jehowy w Turcji założyli Towarzystwo Kursów Biblijnych. Stowarzyszenie to dało Świadkom Jehowy podstawę do ich prawnego uznania. Do 1 czerwca 1980 roku ich spotkania były organizowane również przez to stowarzyszenie; powstały pierwsze Sale Królestwa. Chociaż cała literatura biblijna była dokładnie badana pod kątem naruszania prawa, czego nie stwierdzono, to jednak wiele publikacji skonfiskowano lub obłożono zakazem przez Prokuratora Generalnego Urzędu Druków.

W 1980 roku otworzono biuro Komitetu Kraju, które było odpowiedzialne za wszystkie działania Świadków Jehowy w Turcji. Pięć miesięcy później biuro to zostało zamknięte z powodu ogłoszonego stanu wojennego. W czasie jego trwania zawieszono działalność wszystkich stowarzyszeń. W 1980 roku Sąd Najwyższy wydał orzeczenie w stosunku do Świadków Jehowy, w którym stwierdzał, że nie stanowią oni zagrożenia dla kraju[14]. 2 grudnia 1981 roku Sąd Wojskowy w Stambule stwierdził, że Świadkowie Jehowy są znaną religią[4].

W 1983 roku zanotowano w Turcji liczbę 800 głosicieli.

Kulminacja prześladowań i uniewinnienia[edytuj | edytuj kod]

Prześladowania osiągnęły swój szczyt w latach 1984–1985. 14 czerwca 1984 roku policja rozpoczęła zatrzymania większości głosicieli w Ankarze i Izmirze. Wielu zostało aresztowanych na rok – do czasu procesu. 19 czerwca 1985 Sąd Najwyższy potwierdził uznanie Świadków Jehowy jako grupy religijnej[4]. Stwierdził też, że prowadzona przez nich działalność i jej propagowanie są zgodne z artykułem 24 Konstytucji. Korzystanie z tego jest w pełni usankcjonowane przez prawo[15]. Ten wyrok zakończył śledztwa i procesy Świadków Jehowy w Turcji. Wszyscy zostali uniewinnieni i wypuszczeni z więzień. W dniach 21–23 września 1985 roku odbyło się w Ankarze zgromadzenieLud zachowujący prawość[16]. 26 maja 1986 roku sąd wydał korzystne orzeczenie. Decyzją większości oczyścił Świadków Jehowy z wszelkich zarzutów[17]. Tego samego dnia złożył krótką wizytę w Turcji Milton Henschel. W związku z przychylną decyzją sądową mógł wygłosić dwa przemówienia w Sali Królestwa w Stambule.

W czerwcu 1992 roku liczba głosicieli w Turcji przekroczyła 1000 osób. Na kongres „Pouczani przez Boga” w 1993 roku przybyło 1510 osób, a 44 zostały ochrzczone. Miejscowa telewizja nadała przychylny reportaż o tym spotkaniu[18].

W sierpniu 2003 roku władze zapieczętowały użytkowaną od ponad 20 lat Salę Królestwa w Mersin. Apelacja w tej sprawie została ostatecznie odrzucona przez turecki sąd najwyższy 30 grudnia 2009 roku. W związku z tym została złożona skarga przed Europejski Trybunał Praw Człowieka[19]. W czerwcu 2004 roku władze zamknęły Salę Królestwa w Akçay w prowincji Balikesir.

W tym samym roku Świadek Jehowy, Yunus Erçep, odwołał się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Mimo iż wielokrotnie musiał zapłacić grzywnę, w październiku 2005 roku uwięziono go, a zwolniono po odsiedzeniu 5 miesięcy z rocznego wyroku. W dniu wyjścia na wolność znów został wezwany do sądu i ukarany grzywną za to, że wcześniej odmawiał odbycia służby wojskowej[20].

Legalizacja działalności[edytuj | edytuj kod]

31 lipca 2007 roku – po wielu latach prób – Świadkowie Jehowy w Turcji, zostali zarejestrowani jako organizacja religijna. Status pozwala im nabywać i posiadać mienie, wynajmować sale na spotkania religijne oraz bronić swoich praw przed sądami. Sąd w Stambule uznał, że rozpowszechnianie publikacji religijnych Świadków Jehowy mieści się w granicach wolności myśli i wyznania, a obywatele tureccy mają prawo propagować swoje wierzenia. W tym też roku zanotowano liczbę 1975 głosicieli[21][4]. W roku 2010 osiągnięto w Turcji liczbę 2074 wyznawców, a w 2011 roku – 2143[9][22].

W dalszym ciągu jednak młodzi poborowi za odmowę służby wojskowej byli osadzani w więzieniach – na okres około 2 lat i skazywani na wysokie grzywny. W marcu 2007 roku Komisja Praw Człowieka ONZ zajęła się rozpatrywaniem dwóch skarg wniesionych przez młodych wyznawców skazanych na karę więzienia za odmowę służby wojskowej, a w maju 2009 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka postanowił rozpatrzyć trzy wnioski dotyczące łamania praw sześciu młodych wyznawców, z których czterech trafiło do więzienia. 7 lipca 2010 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka nakazał rządowi tureckiemu zawieszenie wszelkich działań karnych wobec Barışa Görmeza i niewykonywanie żadnego wyroku wydanego przeciwko niemu. Ten były zawodowy koszykarz 3 lata przebywał w więzieniu za odmowę służby wojskowej i nie udostępniono mu możliwości zamiany na zastępczą służbę wojskową. Żandarmeria wojskowa brutalnie próbowała wymusić na nim zmianę tej decyzji[23].

26 kwietnia 2011 roku tureckie Ministerstwo Edukacji wydało rozporządzenie dotyczące zwolnienia Świadków Jehowy z obowiązkowych lekcji religii w szkołach. Zwrócono uwagę, że chociaż to wyznanie nie akceptuje pewnych wierzeń typowych dla chrześcijaństwa, to jest religią chrześcijańską[24]. Wicepremier Turcji Bülent Arınç pochwalił prawną batalię stoczoną przez Świadków Jehowy na rzecz wolności religii w Turcji – w swoim przemówieniu 13 października 2011 roku (Sympozjum na temat stosunków religijnych i państwowych pod patronatem Uniwersytetu w Doğuş (Doğuş Üniversitesi). 22 listopada 2011 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka jednogłośnie stwierdził, że Turcja naruszyła prawa do wolności sumienia wobec tureckiego wyznawcy Yunusa Erçepa, który został skazany i uwięziony z powodu odmowy służby wojskowej ze względu na sprzeciw sumienia[4][25]. 29 marca 2012 roku Komitet Praw Człowieka ONZ orzekł na korzyść dwóch tamtejszych wyznawców stwierdzając, że każdemu przysługuje zwolnienie z obowiązkowej służby wojskowej jeśli nie pozostaje ona w zgodzie z religią lub przekonaniami danej osoby[26].

Według stanu z marca 2014 roku rząd turecki nadal nie respektował tego wyroku[27]. 3 czerwca 2014 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka jednogłośnie uznał, że skazując czterech Świadków Jehowy za odmowę pełnienia służby wojskowej ze względu na sumienie, Turcja naruszyła postanowienia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka[b]. Obecnie żaden Świadek Jehowy w Turcji nie jest więziony z powodu odmowy pełnienia służby wojskowej jednak młodzi Świadkowie w dalszym ciągu są z tego powodu stawiani w stan oskarżenia[28][29].

W latach 2004–2014 nastąpił 165% wzrost liczby pionierów stałych[30].

W lipcu 2014 roku kongres pod hasłem „Szukajmy najpierw Królestwa Bożego!” odbył się w Stambule i Izmirze w języku tureckim, a w Stambule w języku rosyjskim, ogółem ochrzczono 34 osoby[31]. W tym samym roku zorganizowano specjalną kampanię głoszenia, w której uczestniczyło również ponad 550 głosicieli mówiących po turecku przybyłych z zagranicy (m.in. z Danii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Japonii, Niemiec i Rosji. W ciągu dwóch tygodni rozpowszechnili około 60 000 publikacji biblijnych. W ciągu roku o 24 procent wzrosła liczba pionierów stałych w tym kraju. Niektórzy z pionierów biorących udział w tej kampanii przeprowadzili się do Turcji, aby kontynuować działalność[32].

Latem 2015 roku kongres regionalny pod hasłem „Naśladujmy Jezusa!” odbył się w Stambule i Izmirze, uczestniczyły w nim 3304 osoby, a 32 zostały ochrzczone[33][34].

W lipcu 2018 roku delegacje z Turcji brali udział kongresie specjalnym pod hasłem „Bądź odważny!” w Tbilisi w Gruzji[35], a w 2019 roku w kongresach międzynarodowych pod hasłem „Miłość nigdy nie zawodzi!” w Atenach, Madrycie, Utrechcie i Phoenix[36].

Chociaż w roku 2003 Turcja wprowadziła zmiany w przepisach dotyczących warunków zabudowy, by umożliwić mniejszościom nieislamskim budowę własnych obiektów religijnych, to w praktyce jednak władze miejskie wraz z lokalnymi sądami konsekwentnie odmawiają uznania Sal Królestwa Świadków Jehowy za „miejsca wielbienia”. W związku z tym Europejski Trybunał Praw Człowieka rozpatrzył dwie skargi[8]. 24 maja 2016 roku potwierdził prawo do wolności religijnej dla mniejszości religijnych w Turcji, w tym Świadków Jehowy oraz nakazał rządowi Turcji oficjalne uznanie Sal Królestwa za „miejsca kultu religijnego”. W 2016 roku Świadkowie Jehowy w Turcji korzystali z 25 Sal Królestwa[37][38].

Zebrania zborowe odbywają się w językach: tureckim, tureckim migowym, albańskim, angielskim, arabskim, azerskim, bułgarskim, francuskim, gruzińskim, kurdyjskim (kurmandżi), mongolskim, ormiańskim, perskim, rosyjskim, turkmeńskim, urdu i uzbeckim. Natomiast kongresy w języku tureckim, perskim i turkmeńskim, a zgromadzenia obwodowe w języku tureckim, angielskim, arabskim, francuskim, ormiańskim, perskim, rosyjskim, turkmeńskim i uzbeckim.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Najwięcej zborów istnieje w prowincji Stambuł (19 zborów oraz 10 grup) oraz Izmir (8 zborów i 6 grup), zbory działają również w prowincjach: Adana (1 zbór i 4 grupy), Ankara (1 zbór i 3 grupa), Antalya (4 zbory i 4 grupy), Aydın (1 zbór), Balıkesir (1 zbór), Çanakkale (1 zbór), Eskişehir (1 zbór), Hatay (1 zbór), Mersin (1 zbór), Muğla (3 zbory i grupa), Tekirdağ (1 zbór). Zbory i grupy tureckojęzyczne działają również w Australii, Austrii, Belgii, Bułgarii, Cyprze, Danii, Finlandii, Francji, Grecji, Gruzji, Holandii, Kanadzie, Kazachstanie, Kirgistanie, Niemczech, Polsce (Lublin), Rumunii, Stanach Zjednoczonych, Ukrainie i w Wielkiej Brytanii. Natomiast grupy kurdyjskojęzyczne posługujące się kurmandżi również w Austrii, Francji, Niemczech, a grupa posługująca się językiem asyryjsko-chaldejskim (Silopi) w Belgii.
  2. Sprawa Buldu i inni przeciw Turcji, nr 14017/08

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Watchtower: Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy w poszczególnych krajach w roku 2018. jw.org. [dostęp 2018-12-25].
  2. Turcja – Ilu tam jest Świadków Jehowy. jw.org. [dostęp 2018-12-25].
  3. Watchtower: JW Broadcasting — maj 2019. tv.jw.org, 2019-05-06. [dostęp 2019-05-09].
  4. a b c d e f g Watchtower: Sytuacja prawna i prawa człowieka – Turcja. jw.org. [dostęp 2015-10-30].
  5. Watchtower: Biuro Krajowe w Turcji. jw.org. [dostęp 2013-12-18].
  6. Türkiye’de Yehova’nın Şahitlerinin Tarihi. „Türkiye’de Yehova’nın Şahitleri”, s. 4–8, 2001. Watch Tower Bible and Tract Society. 
  7. Rocznik Świadków Jehowy 2017. Towarzystwo Strażnica, 2016, s. 90.
  8. a b Watchtower: Turcja – podstawowe informacje. jw.org. [dostęp 2015-10-30].
  9. a b Jehovas Zeugen in Deutschland: Pressmitteleilung, Nr 17/07 (niem.). jehovaszeugen.de, 2007-08-14. [dostęp 2015-11-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-14)].
  10. 1956 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Watchtower, 1956, s. 163. (ang.)
  11. 1949 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Watchtower, 1949, s. 161, 162. (ang.)
  12. Nasza Służba Królestwa” 11/1973, s. 2
  13. Dekret E.1970/66, K.1971/212, 19/2/1971
  14. Dekret E.1979/276 i K.1980/115, 24.23.1980
  15. Dekret E.1985/9-596, K.1986/293, E.1985/9-596, K.1986/293
  16. ‛Lud gorliwy w spełnianiu dobrych uczynków’. „Nasza Służba Królestwa”, s. 7, czerwiec 1987. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. 
  17. Królestwo Boże panuje!. Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 147.
  18. Wiadomości Teokratyczne. „Nasza Służba Królestwa”, s. 2, luty 1994. Strażnica – Towarzystwo Biblijne i Traktatowe. 
  19. Rocznik Świadków Jehowy 2011, s. 30, 31
  20. Rocznik Świadków Jehowy 2007. Towarzystwo Strażnica, 2007, s. 25, 26.
  21. Rocznik Świadków Jehowy 2010, s. 22, 23, 36, 37
  22. 2011 report of Jehovah's Witnesses Worldwide (ang.). watchtower.org. [dostęp do 27.08.2012].
  23. Turkish court ignores directive from ECHR (ang.). jw-media.org, 2011-02-16. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-12-10)].
  24. Rocznik Świadków Jehowy 2012, s. 37, 38
  25. Jehovas Zeugen in Deutschland: Pressmitteleilung, Nr 47/11 (niem.). jehovaszeugen.de, 2011-11-29. [dostęp 2015-11-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-14)].
  26. Watchtower: Turcja zobowiązana do respektowania wolności sumienia swych obywateli. jw.org, 2013-03-11. [dostęp 2013-12-10].
  27. Watchtower: Turcja nie respektuje europejskich standardów co do odmowy służby wojskowej. jw.org, 2014-03-17. [dostęp 2014-03-19].
  28. Watchtower: Europejski Trybunał Praw Człowieka wydaje orzeczenie na korzyść czterech Świadków Jehowy z Turcji. jw.org, 2014-06-11. [dostęp 2014-06-25].
  29. Rocznik Świadków Jehowy 2015. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2015, s. 36.
  30. Turcja. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 2, 15 kwietnia 2014. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  31. Tarla Hizmetinde Başarılanlar. „Nasza Służba Królestwa”, s. 8, grudzień 2014. Watchtower (tur.). 
  32. Chętnie stawili się do dyspozycji – w Turcji. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 3–6, lipiec 2017. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1150. 
  33. Tarla Hizmetinde Başarılanlar. „Nasza Służba Królestwa”, s. 4, listopad 2015. Watchtower (tur.). 
  34. Tarla Hizmetinde Başarılanlar. „Nasza Służba Królestwa”, s. 4, czerwiec 2015. Watchtower (tur.). 
  35. Watchtower: Kongresy specjalne 2018. jw2018.org, 2017-09-10. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-31)].
  36. Watchtower: Kongresy międzynarodowe 2019. jw2019.org, 2018-08-08. [dostęp 2019-07-31].
  37. Watchtower: Europejski Trybunał Praw Człowieka nakazuje Turcji uznawać Sale Królestwa za „miejsca kultu religijnego”. jw.org, 2016-06-03. [dostęp 2016-06-04].
  38. European Commission: Commission Staff Working Document Turkey 2015 Report (ang.). ec.europa.eu, 2015-10-11. [dostęp 2016-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]