Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom

Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom

Dzień	10 września
Państwa	ONZ
Typ święta	międzynarodowe
Znaczenie	zwiększenie świadomości społecznej w zakresie tematyki samobójstw i wsparcie psychologiczne dla osób, u których pojawiają się myśli samobójcze
Podobne święta	Światowy Dzień Zdrowia

Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom, ang. World Suicide Prevention Day – święto obchodzone dorocznie 10 września od 2003 roku, z inicjatywy Międzynarodowego Towarzystwa Zapobiegania Samobójstwom (IASP), które jest w oficjalnym związku ze Światową Organizacją Zdrowia (WHO).

Co roku IASP, we współpracy z WHO, wykorzystuje ten dzień, by zwrócić uwagę na samobójstwa jako na najczęstszą przyczynę przedwczesnych zgonów, którym można zapobiec. Celem tego dnia jest zwiększenie świadomości społecznej w zakresie tematyki samobójstw i wsparcie psychologiczne dla osób, u których pojawiają się myśli samobójcze.

Polska

W Polsce Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom organizowany jest od 2018 roku przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne w ramach kampanii społecznej „Życie warte jest rozmowy”.

Od 2018 roku odbyły się kampanie, każda 10 września w ramach obchodów święta:

• I edycja – „Życie warte jest rozmowy”. W dniu obchodów Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom (World Suicide Prevention Day), 10 września 2018 roku, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne we współpracy z Samorządem Doktorantów Wydziału „Artes Liberales” UW zorganizowało w gmachu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, mieszczącej się przy ulicy Dobrej 56/66, ogólnodostępny Dzień Wykładów Otwartych. Jego myśl przewodnia brzmi: Życie Warte Jest Rozmowy. To wydarzenie promowała kampania społeczna pod tym samym hasłem, która została uruchomiona 27 sierpnia 2018 roku.
• II edycja – „Męska sprawa”. W ramach kampanii społecznej „Życie warte jest rozmowy” w Bibliotece Uniwersyteckiej przy ulicy Dobrej 55 w Warszawie odbyła się kolejna odsłona Wykładów Otwartych. Głównym celem jest przybliżenie szerokiej publiczności podstawowej wiedzy na temat zapobiegania samobójstwom w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wysokiej ilości samobójstw wśród mężczyzn. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Instytut Psychiatrii i Neurologii oraz Polskie Towarzystwo Suicydologiczne we współpracy z Wydziałem „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Ambasadorem kampanii został Michał Czernecki. W ubiegłym roku media obiegła informacja, że aktor dwukrotnie próbował odebrać sobie życie. „Jeżeli przeżyło się coś takiego, to już sam fakt zobowiązuje nas do czegoś. Jeśli możemy te swoje kule u nogi zaprząc do pracy na rzecz innych to nie ma bardziej sensownej rzeczy” – swoje zaangażowanie w akcję tłumaczył w trakcie wykładów otwartych poświęconych profilaktyce samobójstw w mediach.
• III edycja – „Zatrzymaj samotność”. 10 i 11 września 2020 roku w Auli w Starym BUW-ie przy ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 w Warszawie odbyła się kolejna odsłona wykładów otwartych pod hasłem: Życie warte jest rozmowy: zatrzymaj samotność. Wydarzenie w całości było transmitowane na żywo na stronie konferencji www.npz3.pl oraz na Facebooku, na profilu Życie warte jest rozmowy. Organizatorzy: Instytut Psychiatrii i Neurologii oraz Polskie Towarzystwo Suicydologiczne we współpracy z Wydziałem „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Wykłady otwarte zostały objęte patronatem honorowym rektora Uniwersytetu Warszawskiego.
• IV edycja – „Działając budzimy nadzieję”. 10 września 2021 roku w Wyższej Szkole Menedżerskiej przy ul. Kawęczyńskiej 36 w Warszawie odbyła się konferencja dla realizatorów trzeciego celu operacyjnego Narodowego Programu Zdrowia. W tym roku hasło przewodnie brzmiało: „Działając budzimy nadzieję”. W trakcie wydarzenia opowiedziano o sposobach wsparcia, które można zaoferować osobom w kryzysie samobójczym. W tym celu na wydarzenie zaproszeni zostali goście, którzy podczas trzech paneli dyskusyjnych omówili konkretne aspekty pomocy oraz wyzwań związanych z prewencją i profilaktyką zachowań samobójczych. Równolegle do paneli przez cały czas trwania wydarzenia, każdy potrzebujący rozmowy uczestnik mógł skorzystać z konsultacji u dyżurujących w pokojach wsparcia specjalistów na miejscu wydarzenia. Wydarzenie zorganizowali Instytut Psychiatrii i Neurologii oraz Polskie Towarzystwo Suicydologiczne. Organizatorzy zaproponowali tryb hybrydowy – można uczestniczyć przychodząc na miejsce wydarzenia albo oglądać transmisje na profilu YouTube Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.
• V edycja – „Razem pokonać kryzys”. 10 września 2022 roku odbyła się kolejna odsłona wykładów otwartych pod hasłem: „Życie warte jest rozmowy: Razem pokonać kryzys”. Wykłady odbyły się w Okręgu Warszawskim Związku Polskich Artystów Plastyków przy ul. Mazowieckiej 11a w Warszawie. Organizatorem było Polskie Towarzystwo Suicydologiczne. Zaproszeni eksperci w ciągu 30-minutowych wykładów podejmowali konkretne aspekty problemu i wyzwań pomocowych. Opowiedziano o głównych zagadnieniach tego zjawiska, wpływie pandemii Covid-19 na wzrost zachowań samobójczych w tej grupie wiekowej, a także o praktycznych wskazówkach pomocnych w kontakcie z dzieckiem i nastolatkiem w kryzysie. Równolegle do wykładów, przez cały czas trwania wydarzenia, każdy potrzebujący rozmowy uczestnik mógł skorzystać z konsultacji u dyżurujących w Pokojach Wsparcia specjalistów. W ramach wydarzenia odbył się panel dyskusyjny wokół najnowszej książki dr Halszki Witkowskiej „Życie mimo wszystko. Rozmowy o samobójstwie”.
• VI edycja – „Edukuj – wspieraj – bądź”. 9 września 2023 roku odbyła się kolejna odsłona wykładów otwartych pod hasłem: Życie warte jest rozmowy – Edukuj – Wspieraj – Bądź. Wykłady odbyły się w Warszawskim Związku Polskich Artystów Plastyków przy ul. Mazowieckiej 11a w Warszawie. Organizatorami byli: Polskie Towarzystwo Suicydologiczne oraz Serwis Życie Warte Jest Rozmowy. Zaproszeni eksperci w ciągu 60-minutowych wykładów podjęli konkretne aspekty problemu i wyzwań pomocowych. Opowiedzieli o głównych zagadnieniach tego zjawiska, a także o praktycznych wskazówkach pomocnych w kontakcie z dzieckiem i nastolatkiem w kryzysie. Poruszyli zagadnienia interesujące nie tylko dla nauczycieli, pedagogów szkolnych czy psychologów, ale także dla każdego rodzica. Równolegle do wykładów, przez cały czas trwania wydarzenia, każdy potrzebujący rozmowy uczestnik mógł skorzystać z konsultacji u dyżurujących w Pokojach Wsparcia specjalistów.
• VII edycja – „Wygraj życie”. 10 września 2024 roku odbyła się kolejna odsłona kampanii społecznej „Życie warte jest rozmowy” pod hasłem: „Wygraj życie!”. Konferencja miała miejsce w Centrum Nauki Kopernik przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20 w Warszawie. Wydarzenie organizowały Fundacja Życie Warte Jest Rozmowy oraz Fundacja Terapia To Nie Wstyd pod patronatem honorowym Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministra Zdrowia, Ministra Edukacji Narodowej i Rzecznika Praw Dziecka. Konferencja była także transmitowana na żywo na kanale YouTube Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego oraz na profilu Życie warte jest rozmowy. Zaproszeni eksperci podczas szeregu wykładów poruszali kluczowe tematy dotyczące zapobiegania zachowaniom samobójczym, takich jak rola numeru alarmowego 112, wpływ nowych technologii na kryzys psychiczny młodych ludzi, zapobieganie zachowaniom samobójczym w szkołach, a także wspieranie rodzin po stracie osoby bliskiej w wyniku samobójstwa. Wykłady miały charakter interdyscyplinarny i były skierowane zarówno do specjalistów pracujących z osobami w kryzysie, jak i do bliskich oraz wszystkich zainteresowanych problematyką zdrowia psychicznego. Równolegle do wykładów, przez cały czas trwania wydarzenia, uczestnicy mogli skorzystać z bezpłatnych konsultacji z suicydologami w „Pokojach Wsparcia” oraz spotkań z terapeutą w „Terapiobusie”. Ponadto konferencję zakończyła premiera książki „Niewysłuchani. O śmierci samobójczej i tych, którzy pozostali” autorstwa Halszki Witkowskiej i Moniki Tadry.  
• VIII edycja – „Przywrócić życiu sens!”. 10 września 2025 roku odbyła się VIII edycja kampanii społecznej „Życie warte jest rozmowy” – konferencja pod hasłem „Przywrócić życiu sens!”, zorganizowana z okazji Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom 2025. Wydarzenie miało miejsce w POLIN Muzeum Historii Żydów Polskich przy ul. Mordechaja Anielewicza 6 w Warszawie i było transmitowane na żywo na stronie www.zwjr.pl. Organizatorami konferencji były Fundacja Życie Warte Jest Rozmowy oraz Stowarzyszenie Polskie Towarzystwo Suicydologiczne, a nad wydarzeniem objęto patronat honorowy Ministra Edukacji Narodowej, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Partnerami i patronami medialnymi były m.in. Stowarzyszenie MANKO – Głos Seniora, Program Wspierająca Szkoła, Fundacja Dbam o mój Z@sięg oraz PZU S.A. Podczas konferencji zaproszeni eksperci przedstawili najnowsze dane i perspektywy dotyczące prób samobójczych, omawiali czynniki ryzyka i czynniki chroniące przed ich podjęciem, a także praktyczne sposoby wspierania osób w kryzysie oraz ich bliskich. W programie znalazły się wystąpienia specjalistów z zakresu suicydologii, psychologii i psychiatrii, prelekcje poświęcone standardom postępowania z osobą po próbie samobójczej oraz panel dyskusyjny dla studentów i dziennikarzy o odpowiedzialnym komentowaniu zachowań samobójczych w mediach. Równolegle z wykładami uczestnicy mogli korzystać z bezpłatnych konsultacji z suicydologami w „Pokojach wsparcia”. Konferencję uzupełniła premiera książki „Przywróceni do życia. Pokonać samobójstwo” autorstwa Halszki Witkowskiej i Moniki Tadry.

Bibliografia

• Chronić życie, odnawiać nadzieję. na polskiej stronie WHO [opublikowano: 2004-09-10]

Linki zewnętrzne

• World Suicide Prevention Day na oficjalnej stronie IASP (ang.)
• Strona główna kampanii oraz platformy Życie warte jest rozmowy
• https://suicydologia.org/zycie-warte-jest-rozmowy/