Świecie (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świecie
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Świeciu
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Świeciu
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lubański
Gmina Leśna
Wysokość 295-405[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 589[2]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Tablice rejestracyjne DLB
SIMC 0190242
Położenie na mapie gminy Leśna
Mapa lokalizacyjna gminy Leśna
Świecie
Świecie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świecie
Świecie
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Świecie
Świecie
Położenie na mapie powiatu lubańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubańskiego
Świecie
Świecie
Ziemia50°59′06″N 15°17′11″E/50,985000 15,286389

Świecie (niem. Schwerta)[3]wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Leśna. Historycznie miejscowość jest położona na terenie Górnych Łużyc.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość ta jest położona na Pogórzu Izerskim, oddalona o 3,5 km na południowy wschód od Leśnej[1]. Świecie jest również oddalone 14 km od Świeradowa-Zdroju[1].

Wieś Świecie leży w pięknej dolinie otoczona ze wszystkich stron lasem. Znajduje się na zróżnicowanym terenie, którego różnica wzniesień wynosi 133 m, położona jest od 275 do 418 m n.p.m.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie jeleniogórskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o zamku określonym jako castrum Sweta została odnotowana w 1329 roku. Od wczesnego średniowiecza ważny punkt obrony tzw. Okręgu Kwisy[1]. W latach 19371945 wieś nosiła nazwę Schwertburg[4][1].

W czasach międzywojennych we wsi było 295 budynków mieszkalnych. Podzielona była na 12 przysiółków. 14 stycznia 1937 roku nazwę wsi Schwerta zmieniono na Schwertburg. W okresie międzywojennym Świecie przeżywało największy swój rozwój, niestety ten wspaniały okres przerwała II wojna światowa.

Wojna oszczędziła miejscowość, ani jeden dom nie został uszkodzony w czasie działań wojennych. Niestety czas powojenny okazał się dla wsi tragiczny, gdyż wskutek rabunkowego zarządzania naczelnika gminy Leśna ok. 50% budynków zostało zniszczonych.

Przed wojną była to wieś letniskowo-uzdrowiskowa, do której przybywało bardzo wielu wczasowiczów. Znajdowało się tu:

  • 9 zajazdów,
  • 6 sklepów kolonialnych,
  • 3 piekarnie,
  • 2 rzeźnie,
  • 1 młyn,
  • 3 kuźnie,
  • 1 browar,
  • 2 stacje paliw,
  • ogrodnik i wiele innych.

80% rodzin zajmowało się wynajmem pokoi gościnnych.

Istniały we wsi dwa majątki ziemskie, jeden dolnego Świecia, do którego należał zamek, zabudowania i 125 ha ziemi – należał do E. Gitschofa, właściciela Zamku Czocha.

Drugi majątek Świecia górnego i Meffersdorf o powierzchni 992 ha wraz z pałacem, pięknym parkiem i dużymi zabudowaniami gospodarczymi należał do księcia Maxa Hugo von Hohenloe z Oehringen, który gospodarzył wraz z braćmi – Hansem i Augustem.

Niestety w latach 60. pałac (dworek) został zburzony, a zabudowania i park doprowadzono do opłakanego stanu.

Przed wojną we wsi działało 6 związków:

  • Związek Militarny - zał. w 1823 r.
  • Związek Śpiewaków - zał. w 1851 r.
  • Związek Rowerowy - zał. w 1904 r.
  • Ochotnicza Straż Pożarna - zał. w 1924 r.
  • Związek Młodzieży Wiejskiej - zał. w 1931 r.
  • Orkiestra Dęta - Świecie

We wsi był kościół Ewangelicki pod wezwaniem “Świętego Mikołaja”. Był to kościół parafialny i obok znajdował się duży ceglany piętrowy budynek plebanii zbudowany w 1710 r. przez architekta mgra Gotfryda Lankischa. Nieopodal znajdowała się szkoła, jedna z najstarszych szkół społecznych powiatu lubańskiego z roku 1594, założona przez Antoniego von Üchritz. W roku 1712 wybudowano nowy piętrowy budynek szkolny na starych fundamentach, który przetrwał do czasów powojennych. W 1949 r. szkołę przeniesiono do budynku plebanii. Budynek starej szkoły spłonął na początku lat pięćdziesiątych. W latach 70. szkołę zlikwidowano – uczniowie od tamtej pory dojeżdżają do szkoły w Leśnej. Z biegiem lat budynek doprowadzono do ruiny.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[5]:

  • kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, z XVII w.; wymieniony jest po raz pierwszy w 1346 roku. W formie gotyckiej nie zachował się. Obecna budowla powstała po wojnie trzydziestoletniej (około połowy XVII wieku). Kościół posiada ciekawą absydę, na zewnątrz półkolistą, wewnątrz stanowiącą połowę oktogonu. Bardzo interesujący jest też strop złożony z 72 malowanych scen (początek XVIII wieku)
  • cmentarz przykościelny
  • zamek, z XIV/XVI w.; ruina książęcego zamku, położonego na gnejsowej skale w zakolu Bruśnika. Wybudowany jest z miejscowego kamienia gnejsowego,zapewne na początku XIV wieku przez Bernarda lub Henryka, księcia świdnicko-jaworskiego. Po raz pierwszy w znanych źródłach zamek wymieniony jest w 1329 roku (określony jako Sweta). Miał strzec pogranicznych ziem w Okręgu Kwisy. Jednakże przejęcie tych terenów przez króla Czech, spowodowało upadek jego militarnego znaczenia. Pewne partie muru obronnego pochodzą z okresu średniowiecza. Sam budynek zamkowy, zamieszkały jeszcze w XIX wieku, pochodzi z okresu późniejszego. Zamek przebudowany był w XVI wieku, po pożarze w 1527 roku[6]. Z tego okresu pochodzą mury obronne zamku.
Świecie – ruiny zamku

Miejsca noclegowe[edytuj | edytuj kod]

  • Agroturystyka ,,Bikówka"


Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W 2019 roku o Zamku w Świeciu usłyszała cała Polska[7]. Takiej medialnej promocji Świecie (woj. dolnośląskie), a przy okazji gmina Leśna (woj. dolnośląskie), gmina Świecie (woj. kujawsko - pomorskie) oraz Zamek piastowski w Świeciu i Zamek krzyżacki w Świeciu jeszcze nie mieli.

A wszystko za sprawą “drobnej” pomyłki, “małego chochlika” i... czeskiego błędu – na tablicy informacyjnej.

Sprawa dotyczy tablicy informacyjnej postawionej w Świeciu (dolnośląskie) w ramach realizacji projektu "Od zamku Frydlant do zamku Czocha”, której celem jest cytując fragment z tablicy "poszerzenie wiedzy mieszkańców i turystów nt. atrakcji turystycznych".

Na tablicy informującej o Zamku w Świeciu (dolnośląskie) pojawił się opis zamku piastowskiego, którego ruiny można zobaczyć na Dolnym Śląsku, a przy opisie umieszczono zdjęcie zamku krzyżackiego w Świeciu nad Wisłą (woj. kujawsko-pomorskie).

Pomyłkę podchwyciły media w całej Polsce, m.in.:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 2: Pogórze Izerskie. Cz. 2: M-Ż. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, s. 360-365. ISBN 83-85773-61-4.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Pogórze Izerskie. Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 2 M-Ż, pod red. M. Straffy, wyd. I-BIS, Wrocław, 2003, ​ISBN 83-85773-61-4​, s. 360
  4. Regionalseiten offline, www.genealogienetz.de [dostęp 2019-02-13] (ang.).
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 101. [dostęp 10.9.2012].
  6. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 385
  7. Autor: Kasia Męcina, Świecie – zamek – tablica – chochlik, czeski błąd i promocja, jakiej jeszcze nie było – Nasze miejsce na Świecie [dostęp 2019-02-12] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]