Świerklany Górne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świerklany Górne
Buk Sobieski w Górnych Świerklanach
Buk Sobieski w Górnych Świerklanach
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat POL powiat rybnicki flag.svg rybnicki
Gmina Świerklany
Liczba ludności (2010) 4085[1]
Strefa numeracyjna (+48) 32
Tablice rejestracyjne SRB
SIMC 0222338
Położenie na mapie gminy Świerklany
Mapa lokalizacyjna gminy Świerklany
Świerklany Górne
Świerklany Górne
Położenie na mapie powiatu rybnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu rybnickiego
Świerklany Górne
Świerklany Górne
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Świerklany Górne
Świerklany Górne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świerklany Górne
Świerklany Górne
Ziemia50°01′39″N 18°35′25″E/50,027500 18,590278

Świerklany Górne (niem. Oberschwirklau[2], Ober Schwirklau[3]) – część wsi Świerklany i sołectwo w Polsce położona na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Świerklany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Do 30 grudnia 1999 Świerklany Górne były siedzibą gminy Świerklany (siedziba została przeniesiona do Jankowic Rybnickich). Do 31 grudnia 2006 była samodzielną wsią.[4]

W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa, przedszkole i remiza straży pożarnej. W zachodniej części miejscowości znajduje się pomnik przyrody "buk Sobieskiego".

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi wywodzi się od polskiej nazwy drzewa - świerk[5]. Niemiecki geograf oraz językoznawca Heinrich Adamy zaliczył ją do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się "von swierk = Fichte (pinus abies)". W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia on nazwę wsi w formie Swirklau podając jej znaczenie "Fichtendorf" - "Wieś świerków, świerkowa wieś"[5]. Niemcy zgermanizowali nazwę na Schwirklau[5] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Swrklant[6][7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W połowie XIX wieku większość mieszkańców stanowiła ludność polskojęzyczna. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku odnotowuje, że w miejscowości jest "68 gospodarstw domowych z 371 osobami z czego 342 mówi tylko po polsku" - "68 Haushaltungen 371 Menschen, von denen 342 nur polnisch sprechen."[8].

Sport[edytuj | edytuj kod]

30 maja 1920 roku w Radziejowie utworzone zostało gniazdo najstarszej polskiej organizacji sportowej Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Koło to podlegało organizacyjnie Towarzystwu Gimnastycznemu „Sokół” w Rybniku[9] i należało do szeregu sekcji gimnastycznych śląskiego Sokoła. Początkowo w roku 1920 koło tej organizacji w Świerklanach liczyło 19 członków.[10]Rozwój działalności Sokoła przerwał w 1939 roku wybuch II wojny światowej. W okresie powojennym nie została reaktywowana ponieważ członkowie oraz sama idea towarzystwa była prześladowana przez władze komunistyczne.

Urodzeni w miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dane na witrynie gminy Świerklany
  2. Landkreis Rybnik
  3. Landkreis Rybnik
  4. Rozporządzanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 grudnia 2006 w sprawie ustalenia, zmiany i znoszenia urzędowych nazw niektórych miejscowości i obiektu fizjograficznego (Dz.U. z 2006 r. nr 240, poz. 1746)
  5. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 53.
  6. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  7. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  8. Felix Triest 1865 ↓, s. 757.
  9. "Działalność Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” na ziemi rybnickiej w latach 1898–1939", Rybnicki Kurier Muzealny nr 4, czerwiec 2012
  10. "Encyklopedia powstań śląskich", Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 563, hasło "Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" - dzielnica Śląska".
  11. "Encyklopedia powstań śląskich", Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 514..
  1. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.