Świny (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świny
Widok ze strony południowowschodniej (2011 r.)
Widok ze strony południowowschodniej (2011 r.)
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat jaworski
Gmina Bolków
Wysokość 319 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 268[1]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Tablice rejestracyjne DJA
SIMC 0189552
Położenie na mapie gminy Bolków
Mapa lokalizacyjna gminy Bolków
Świny
Świny
Położenie na mapie powiatu jaworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jaworskiego
Świny
Świny
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Świny
Świny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świny
Świny
Ziemia50°56′01″N 16°06′46″E/50,933611 16,112778

Świny (niem. Schweinhaus) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Bolków, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach, przy drodze krajowej nr 3.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie jeleniogórskim.

Nazwa[edytuj]

W 1945 roku wieś nosiła nazwy Chlewiska, Świnka[2].

Historia[edytuj]

Pierwotnie znajdował się tutaj kasztelański gród (późniejszy Zamek Świny) oraz osada służebna. Gród pełnił funkcję administracyjno-wojskową. Wymieniono go raz pierwszy po łacinie w kronice Kosmasa w 1108 r. we fragmencie oppidium Svini in Poloniae czyli "osiedle warowne Świny w Polsce".[3] Potem w dokumencie papieża Hadriana IV wzmiankowany jako gród kasztelański Zpini. Od połowy XIII w., w wyniku ominięcia grodu przez szlaki handlowe, znaczenie osady zmalało, doszło do ograniczenia funkcji grodów, jedyną funkcją Świn pozostała funkcja wojskowa. W tym czasie gród upada na rzecz Bolkowa.

W 1946 r. rozpoczęły się przymusowe wysiedlenia ludności niemieckiej. 23 lipca 1946 r. razem z mieszkańcami Gorzanowic i Wolbromka mieszkańcy Świn byli eskortowani do Jawora, stamtąd zostali przetransportowani do Brakel w Westfalii.

Kalendarium[edytuj]

Zabytki[edytuj]

Ruiny zamku w Świnach
Kościół pw. św. Mikołaja

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[4]:

  • kościół filialny pw. św. Mikołaja z drugiej połowy XIV w., przebudowywany w nst. wiekach do XVIII w.
  • cmentarz przykościelny, nieczynny, z XIV-XIX w.
  • zamek w ruinie, z XIII-XIV w.[5] przebudowany w XV w. i w 1620 r.

inne obiekty:

  • pomnik poległych lub zaginionych niemieckich żołnierzy ze Świn i okolic z czasów I wojny światowej (wzniesiony 1936)
  • pomnik 900 lat Świn, wzniesiony 2008 r.

Szlaki turystyczne[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9​ s. 579
  3. Stanisław Jastrzębski, "Jawor i okolice", Ossolineum Wrocław 1973, str. 150.
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 7.9.2012]. s. 30.
  5. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 389

Bibliografia[edytuj]

  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.