Škoda 14Tr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Škoda 14Tr
Brno, Řečkovice, depozitář TMB, Škoda 14Tr č. 3173 (01).jpg
Zabytkowy trolejbus typu 14Tr w Brnie
Dane ogólne
Producent Škoda Transportation
Lata produkcji 1980–2003
Miejsce produkcji Czechy Ostrov
Poprzednik Škoda 9Tr
Dane techniczne
Typy nadwozia Wysokopodłogowy trolejbus klasy MAXI
Układ drzwi 2-2-2
Liczba drzwi 3
Silniki 6 Al 2943 rN
Moc silników 100–120 kW
Długość 11 300 mm
Szerokość 2500 mm
Wysokość 3410 mm
Masa własna 10 000 kg
Masa całkowita 16 000 kg
Rozstaw osi 5420 mm
Prędkość maksymalna 65 km/h
Wnętrze
Liczba miejsc ogółem 80
Liczba miejsc siedzących 24
Portal Portal Komunikacja miejska
Muzealny trolejbus Škoda 14Tr w Eberswalde
Wileńska Škoda 14Tr na linii nr 11

Škoda 14Tr – typ czechosłowackiego trolejbusu. Produkowano go w latach 1980–2003 (prototypy powstały już w pierwszej połowie lat 70. XX wieku) w zakładach Škoda w Ostrowie nad Ohrzą.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu nieudanych prób unifikacji autobusu i trolejbusu (Karosa ŠM 11 i Škoda T 11) oraz niezrealizowanym projekcie Škoda 13Tr, na początku lat 70. XX wieku w zakładach Škody zaprojektowano kolejny typ trolejbusu, oznaczony (zgodnie z systemem oznaczeń Škody) jako 14Tr. Prace badawcze jednak przerwano, ze względu na spodziewane zastępowanie trolejbusów komunikacją autobusową. Problemy z dostawami ropy naftowej były bezpośrednią przyczyną wznowienia prac nad 14Tr.

14Tr jest dwuosiowym trolejbusem z samonośną karoserią. Jej szkielet tworzą zespawane ze sobą poszczególne części – rama, boczne ściany, dach i czoła. Każda część jest przygotowywana ze stalowych profili oraz ze spawanych, prasowanych części. Szkielet karoserii jest pokryty stalową blachą, część pod oknami jest izolowana cieplnie i akustycznie. Ściany są wyłożone płytami z tworzywa sztucznego. W prawej bocznej ścianie umieszczono dwoje (w części eksportowanych pojazdów) lub troje dwuskrzydłowych składanych drzwi. Poprzecznie ustawione siedzenia dla pasażerów są pokryte sztuczną skórą.

Jeśli chodzi o wyposażenie elektryczne, wykorzystano rozwiązania z wcześniejszych trolejbusów 9Tr – sterowanie impulsowe (tyrystorowe).

Pojazdy zerowej (próbne, oznaczone 14Tr0) oraz pierwszej (14Tr01) serii miały problemy ze stabilnością karoserii. Podczas, gdy w pierwszej serii problem rozwiązano, stosując dodatkowe wzmocnienie pudła[1], to trolejbusy 14Tr0 były szybko wycofane ze względu na złe parametry karoserii[2]. Trolejbusy produkowane w następnych seriach miały już wzmocnione pudło (mocniejsze słupki między oknami i drzwiami, wzmocniony szkielet pojazdu).

Od roku 1999 trolejbusy 14Tr produkowane są wyłącznie w zmodernizowanej wersji 14TrM (oraz w wersjach eksportowych 14TrE i 14TrSF).

Od roku 2002 w ostrovskich zakładach Škody (gdzie w roku 2004 zaprzestano produkcji kompletnych trolejbusów) produkowane są zamienne pudła, przeznaczone do napraw zniszczonych pojazdów (np. skorodowanych, wyeksploatowanych lub po wypadkach).

Prototypy[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy prototyp wyprodukowano w roku 1972. Różnił się on od pozostałych trolejbusów 14Tr innym wyglądem czoła. Po okresie testowym, w roku 1974, został przekazany do eksploatacji w Mariańskich Łaźniach, gdzie otrzymał numer boczny 22. Z ewidencji wykreślono go w roku 1981.

Losy kolejnego prototypu 14Tr były bardzo podobne. Wyprodukowano go w roku 1974 i jeszcze w tym samym roku trafił do Mariańskich Łaźni. Z numerem bocznym 23 jeździł aż do złomowania w roku 1984.

Po wznowieniu prac badawczych nad 14Tr, w roku 1980, wyprodukowano jeszcze 5 kolejnych prototypów, które jednak nie różniły się bardzo od tych, produkowanych seryjnie.

W roku 1988 wyprodukowano prototyp 14Tr przystosowany do jazdy w sieci o napięciu 750 V. Rok później trafił do eksploatacji w Bańskiej Bystrzycy, gdzie otrzymał numer boczny 1001.

Modernizacja[edytuj | edytuj kod]

  • Škoda 14TrR – kompletna modernizacja pudła, instalacja nowoczesnych elementów (wyświetlacze elektroniczne, nowe odbieraki prądu, modernizacja wnętrza, itp.).

Dostawy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1972–2004 wyprodukowano ok. 3852 trolejbusów (wliczając w to wersje Škoda 14TrM, Škoda 14TrE i Škoda 14TrSF).

Armenia Armenia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Erywań artykuł          

Azerbejdżan Azerbejdżan[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Baku artykuł          

Bośnia i Hercegowina Bośnia i Hercegowina[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Sarajewo artykuł 14Tr   76 sztuk 551 – 626  

Bułgaria Bułgaria[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Warna artykuł          

Czechy Czechy[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Brno artykuł 1982–1995 123 sztuki    
  14Tr 1982–1994 103 sztuki 3164 – 3266  
  14TrM 1995 20 sztuk 3267 – 3286  
Cieplice artykuł 1983–1996 49 sztuk    
  14Tr 1983–1993 38 sztuk 101 – 105,

120 – 153

numer 102 niewykorzystany
  14TrM 1995–1996 11 sztuk 154 – 164  
Hradec Králové artykuł 1983–1995 32 sztuki    
  14Tr 1983–1990 30 sztuk 04 – 30, 57 – 59  
  14TrM 1995 2 sztuki 31, 32  
Igława artykuł 1983–1997 28 sztuk    
  14Tr 1983–1991 24 sztuki 20 – 43  
  14TrM 1996–1997 4 sztuki 44 – 47  
Mariańskie Łaźnie artykuł 14Tr 1974–1994 20 sztuk 22, 23, 33 – 50  
Opawa artykuł 1982–1998 34 sztuki    
  14Tr 1982–1991 24 sztuki 49 – 72  
  14TrM 1995–1998 10 sztuk 73 – 82  
Ostrawa artykuł 14Tr 1984–1991 39 sztuk 3123 – 3141,

3242 – 3261

 
Pardubice artykuł 1983–1999 68 sztuk    
  14Tr 1983–1994 48 sztuk 301, 303, 305,

306, 309, 310,

313 – 362

numery 335, 350, 352 – 354 i 358 – 360 niewykorzystane
  14TrM 1995–1999 20 sztuk 365 – 384  
Pilzno artykuł 1981–2003 126 sztuk    
  14Tr 1981–1991 116 sztuk 340, 346 – 460 nr 414 niewykorzystany, nr 340 wykorzystano dwukrotnie (pierwszy, testowy pojazd przekazano do Zlína)
  pudło 2002–2003 10 sztuk    
Škoda Ostrov 14TrSF 1998 1 sztuka  
Uście nad Łabą artykuł 14Tr 1988 5 sztuk 401 - 405 pojazd numer 403 jest wciąż eksploatowany (2010)
ZlinOtrokovice artykuł 1982–1995 43 sztuki    
  14Tr 1982–1991 41 sztuk 4, 12, 18 – 26,

34 – 37, 43, 58,

68, 69, 145 – 168

numer 26 wykorzystano dwukrotnie

numery 22, 23 i 36 niewykorzystane

  14TrM 1995 2 sztuki 169, 170  

Gruzja Gruzja[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Batumi artykuł 14Tr   2 sztuki    
Gori artykuł 14Tr   3 sztuki    
Kutaisi artykuł 14Tr   2 sztuki    
Ozurgeti artykuł 14Tr   2 sztuki    
Poti artykuł 14Tr   2 sztuki    
Rustawi artykuł 14Tr   1 sztuka    
Samtredia artykuł 14Tr   2 sztuki    
Suchumi artykuł 14Tr   2 sztuki    
Tbilisi artykuł 14Tr   226 sztuk    
Zugdidi artykuł 14Tr   1 sztuka    

Estonia Estonia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Tallinn artykuł 14Tr 1983–1989 99 sztuk 210 – 308  

Kazachstan Kazachstan[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Ałmaty artykuł 14TrM 1997–2001 35 sztuk 1001 – 1033,

1056, 1057

 

Litwa Litwa[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Kowno (Kaunas) artykuł 14Tr        
Wilno artykuł 14Tr        

Łotwa Łotwa[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Ryga artykuł          

Węgry Węgry[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Segedyn (Szeged) artykuł 14Tr 1994 1 sztuka T-700  

Mołdawia Mołdawia[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Bielce artykuł 14TrM 2002 1 sztuka 154  
Kiszyniów artykuł 14TrM 1997–2003 39 sztuk 1264 – 1276,

2131 – 2143,

3815 – 3827

 

Niemcy Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Eberswalde artykuł 14Tr 1984 3 sztuki 1 – 3  
Poczdam artykuł 14Tr 1983 5 sztuk 401 – 405  
Weimar artykuł 14Tr 1982–1983 12 sztuk 8000 – 8011  

Słowacja Słowacja[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Bańska Bystrzyca artykuł 14Tr 1989 7 sztuk 1001 – 1007  
Bratysława artykuł od 1982 dotychczas 127 sztuk    
  14Tr 1982–1991 115 sztuk 6219 – 6315  
  pudło od 2004 dotychczas 12 sztuk    
Koszyce artykuł 14TrM 1999 7 sztuk 2001 – 2007  
Preszów artykuł 1982–2001 44 sztuki    
  14Tr 1982–1991 39 sztuk 45 – 81, 87 – 91 numery 66 – 68 niewykorzystane
  14TrM 2000–2001 5 sztuk 119 – 123  
Żylina artykuł 14Tr 1994–1996 15 sztuk 211 – 225  

Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Dayton artykuł 14TrE 1995–1999 57 sztuk 9601 – 9603,

9801 – 9854

 
San Francisco artykuł 14TrSF 2001–2004 240 sztuk 5401 – 5640  

Turkmenistan Turkmenistan[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Aszchabad artykuł 14TrM 2000 46 sztuk 001 – 046  

Ukraina Ukraina[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Czerniowce artykuł 14Tr 1983–1990 102 sztuki[3] 217–318 ponadto zakupiono 16 sztuk z Kijowa, Poczdamu i Pilzna (1991, 1994, 1997)
Stanisławów artykuł 14Tr 1984–1988 31 sztuk 126–156 ponadto 8 pojazdów pochodzi z Poczdamu (1994) i Pilzna (1997),

trolejbusy nr 116–125 kupiono w Ługańsku (1984)

Kijów artykuł 1980–1996 360 sztuk 101-199, 201-299, 301-398, 401-413, 1000-1003, 1006, 1008, 1009, 2001-2034  
  14Tr 1980–1989 356 sztuk[4] 001–002, 101–417, 1000–1009, 2001–2034 numery 200, 300, 399, 400, 1004–1005 i 1007 niewykorzystane
  14TrM 1996 4 sztuki[5] 410–413 numery wykorzystano ponownie
Lwów artykuł 14Tr 1984–1990 91 sztuk 500–590 ponadto 6 pojazdów: ex Mariańskie Łaźnie (1998), Hradec Králové i Pardubice (1999)
Ługańsk artykuł 14Tr 1984–1990 55 sztuk 201–245, 221/II–230/II ponadto 6 sztuk pochodzi z Pilzna (1995, 2002),

trolejbusy nr 221–230 przekazano do Iwano-Frankowska (Stanisławowa) (1984); 221–230 – ponowne wykorzystanie numerów (1988)

Mariupol artykuł 14Tr 1983–1990 76 sztuk 401–476 przenumerowane: 1401–1476
Równe artykuł 14Tr 1989 15 sztuk 101–115 ponadto 8 pojazdów: ex Hradec Králové (1997, 1998) i Brno (2003)
SymferopolAłusztaJałta artykuł 14Tr 1980–1991      
Tarnopol artykuł 14Tr 1984–1989 30 sztuk 086-115 ponadto 6 pojazdów: ex Plzeň (1995), Brno (2002) i Zlin (2003)

Uzbekistan Uzbekistan[edytuj | edytuj kod]

Miasto Artykuł Typ Rok dostawy Liczba pojazdów Numery boczne Uwagi
Taszkent artykuł 14TrM 1995 46 sztuk    
Urgencz artykuł 14TrM 1997 3 sztuki    

Uwaga: Wykaz państw i miast, do których dostarczono trolejbusy 14Tr, nie jest kompletny. Nie uwzględnia również miast, które otrzymały używane trolejbusy.

Pojazdy zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Brno (w Muzeum Technicznym w Brnie, numer boczny 3173)
  • Hradec Králové (numer boczny 28)
  • Opawa (numer boczny 58)
  • Ostrawa (numer boczny 3229)
  • Pardubice (numer boczny 311/II)
  • Pilzno – trolejbus nr 432 został przekazany klubowi ŠKODA-BUS (eksponat Muzeum Transportu w Strašicach)

Niemcy:

  • Eberswalde (numer boczny 3, ex Poczdam 976, ex 406, ex Weimar 8003)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Petr Fiala, Jiří Mrkos: Trolejbusy v Brně. Ústí nad Labem: Vojtěch Wolf – Vydavatelství WOLF, 2000, s. 31.
  2. Škoda 14 Tr (słow.). Imhd.zoznam.sk, 2009-08-28. [dostęp 2009-09-27].
  3. Черновцы — TransPhoto, stts.mosfont.ru [dostęp 2017-11-28].
  4. Киев, Škoda 14Tr — Список подвижного состава — TransPhoto, stts.mosfont.ru [dostęp 2017-11-28].
  5. Киев, Lindner SN4 — Список подвижного состава — TransPhoto, stts.mosfont.ru [dostęp 2017-11-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]