Škoda 44E

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czechy 141
Polska EU05
EU05-22 locomotive.jpg
EU05-22
Producent Czechy Škoda Pilzno
Lata budowy 1961[1]
Układ osi Bo’Bo’[1]
Masa służbowa 82,5 tony[1]
Długość ze zderzakami 16 140 mm
Szerokość 2950 mm
Wysokość 3987 mm
Średnica kół 1250 mm
Liczba silników 4
Typ silników trakcyjnych 3AL4846ZT[1]
Moc ciągła 2032 kW[1]
Moc godzinna 2344 kW[1]
Napięcie zasilania 3 kV[1]
Maksymalna siła pociągowa 194 kN[1]
Stosunek przekładni 2,37:1[1]
Prędkość konstrukcyjna 125 km/h[1]
Nacisk osi na szyny 20,6 T
System hamulca Oerlikon
Portal Portal Transport szynowy
Czeska lokomotywa serii 141 (typ 30E2)

EU05 (typ 44E) – seria 30 normalnotorowych uniwersalnych lokomotyw elektrycznych wyprodukowanych dla Polskich Kolei Państwowych w roku 1961 przez zakłady Škoda w Pilźnie w Czechosłowacji.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywy posiadały bezwidłowe kolumnowe prowadzenie maźnic. Elektrowóz napędzały silniki Secheron całkowicie zawieszone na pudle. Zamontowano nastawnik automatyczny typu sprężynowego z głównym wałem krzywkowym z pneumatycznym napędem oraz elektropneumatyczny układ wyrównania nacisków zestawów kołowych. Między silnikami trakcyjnymi zamontowano klapę rozdziału powietrza chłodzącego. Żeliwne oporniki rozruchowe sterowane były zaworem elektropneumatycznym. Prądnice ładowania akumulatorów napędzane były przekładnią pasową przez silniki wentylatorów[1]. Uniwersalna charakterystyka lokomotyw tej serii umożliwia wykorzystanie w ruchu towarowym oraz pasażerskim. W ruchu pasażerskim lokomotywy te mogą prowadzić składy o ciężarze 600 ton, osiągając szybkość 125 km/h oraz pociągi o ciężarze 1000 ton z szybkością do 100 km/h. W ruchu towarowym mogą prowadzić pociągi o ciężarze do 2000 ton z szybkością do 80 km/h.

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Czechosłowacja/Czechy[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywy zaprojektowano we współpracy z firmami szwajcarskimi. Jazdy doświadczalne przeprowadzane były na polskich liniach kolejowych na początku lat pięćdziesiątych[1]. Prototyp (E499.101) rozpoczął służbę 28 lutego 1959. Większość lokomotyw stacjonowała w lokomotywowniach w Pradze, ale także w Ústí nad Labem i Česká Třebová. Obecnie seria ta jest wycofywana, a ostatnie egzemplarze stacjonują w Pradze, Ústí nad Labem i Ołomuńcu. W Czechosłowacji lokomotywy te miały oznaczenie E499.1 (obecnie seria 141 ČD) i produkowane były w latach 1957–1960 w trzech typach 20E1 (prototyp), 30E1, 30E2 w liczbie 61 egzemplarzy.

ZSRR[edytuj | edytuj kod]

Lokomotywy typu 29E przystosowano do pracy na szerokości toru 1524 mm. W ZSRR otrzymały oznaczenie ЧС3 i eksploatowane są do dziś w przewozach pasażerskich (często parami). W latach 1960–1961 wyprodukowano także 87 sztuk typu 29E dla kolei ZSRR.

Polska[edytuj | edytuj kod]

Trzydzieści lokomotyw zostało zamówionych przez polskie koleje[1]. Elektrowozy prowadziły pociągi ekspresowe. Pod koniec lat sześćdziesiątych lokomotywy EU05 regularnie prowadziły pociąg ekspresowy Hutnik na trasie Warszawa – Praga[2]. Elektrowozy stacjonowały w lokomotywowni Warszawa Odolany[3]. Przez zmianę przełożenia przekładni przystosowano do prędkości 160 km/h i oznakowano jako EP05[4] 27 lokomotyw. W 1968 roku lokomotywa EU05-29 ustanowiła na szlaku kolejowym rekord prędkości wynoszący 174 km/h[5]. Jedna lokomotywa została ponownie oznakowana jako EU05-22 i przemalowana na zielono i jest eksponatem w lokomotywowni Kraków Prokocim[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Maciej Dobrowolski. Lokomotywy elektryczne polskich kolei. „Technika Transportu Szynowego”, s. 18-30, 1999. Instytut Naukowo-Wydawniczy. ISSN 1232-3829. 
  2. Ryszard Rusak. Powrót lokomotywy "Bobiny" na szlaki PKP. „Technika Transportu Szynowego”, s. 54-55, 2004. Instytut Naukowo-Wydawniczy. ISSN 1232-3829. 
  3. Andrzej Massel. Szybkie połączenia kolejowe w Polsce - wczoraj i dziś. „Technika Transportu Szynowego”, s. 38-49, 2005. Instytut Naukowo-Wydawniczy. ISSN 1232-3829. 
  4. Zdzisław Romaniszyn. Mechanizmy napędowe lokomotyw elektrycznych PKP z prędkościami powyżej 125 km/h. „Technika Transportu Szynowego”, s. 40-44, 1998. Instytut Naukowo-Wydawniczy. ISSN 1232-3829. 
  5. a b Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw. PKMK Poznań, maj 2002.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]