Škoda VOS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Škoda VOS
Škoda VOS-L
Škoda VOS-L
Producent AZNP/Karosa
Projektant Oldrich Meduna[1]
Zaprezentowany 1949
Okres produkcji 1950–1952[2]
Miejsce produkcji Czechosłowacja Mladá Boleslav/Vysoké Mýto[3]
Poprzednik Škoda Superb (1934)
Dane techniczne
Segment F
Typy nadwozia 4-drzwiowy sedan
Silniki R6 5,2 l, 120 KM (benzynowy)
Skrzynia biegów 4-biegowa[3]
Rodzaj napędu tylny
Długość 5480–5580 mm[2]
Szerokość 1950 mm
Wysokość 1750 mm
Rozstaw osi 3100–3200 mm[2]
Masa własna 3355-4115 kg[2]
Poj. zbiornika paliwa 150 l[2]
Dane dodatkowe
Konkurencja Tatra 87
ZiS-110/ZiS-115

Škoda VOSluksusowy opancerzony samochód osobowy produkowany przez czechosłowacką firmę Škoda w latach 1950–1952 dla władz państwowych. Nazwa VOS jest skrótem od słów Vládní osobní speciál, czyli specjalny samochód osobowy dla władz. Łącznie wyprodukowano 107 egzemplarzy pojazdu[1][2].

Historia i opis modelu[edytuj | edytuj kod]

Podwozie pojazdu zaprojektowane i produkowane było przez Skodę, natomiast karoseria wytwarzana była przez firmę Karosa (znacjonalizowane zakłady Sodomka) w Vysoké Mýto, która montowała samochód[2]. Wnętrze pojazdu zaprojektowane zostało przez firmę Tatra Kopřivnice. Pojazd otrzymał modne opływowe nadwozie, stylistycznie konkurujące z amerykańskimi krążownikami szos. Głównym konstruktorem i projektantem nadwozia był zajmujący się wcześniej m.in. projektowaniem czołgów inż. Oldrich Meduna. Auto otrzymało szeroką atrapę chłodnicy, z grubymi chromowanymi żebrami, oraz wyróżniające je ozdobne chromowane poziome żebra na błotnikach przednich. Produkowano wersję z cięższym podwójnym opancerzeniem (50 sztuk) oraz z lżejszym opancerzeniem[2] (nazywaną także w publikacjach VOS-L[3]). Początkowo samochód miał rozstaw osi 3100 mm, później zwiększony o 100 mm dla polepszenia wygody (według anegdoty, kiedy małżonka prezydenta Gottwalda miała trudności ze zmieszczeniem się z tyłu w prototypie samochodu)[2]. Rozstaw kół wynosił 1500 mm[2]. Samochód miał czterodrzwiowe nadwozie typu limuzyna, z przednimi drzwiami otwieranymi do tyłu, a tylnymi drzwiami otwieranymi klasycznie, do przodu. Przynajmniej jeden z czeskich samochodów przebudowano w 1952 na kabriolet[2].

Pancerne blachy pojazdu miały pięć milimetrów grubości, natomiast szyby w ciężkiej wersji - 52 mm. Uchylić je można było wyłącznie na dwa centymetry[3]. Lżejsza wersja miała szyby grubości 8 mm[2]. Układ hamulcowy pojazdu wyposażony został w specjalne okładziny sprowadzane z Holandii, a kord opon wykonano z egipskiej bawełny[3]. Samochód miał opony o rozmiarach 9,00-16 w lżejszej i 10,50-16 w cięższej wersji, specjalnie wykonywane w firmie Mitas z Pragi[2]. Masa własna lżejszej wersji wynosiła 3355 kg, a ciężkiej 4115 kg, natomiast masa dopuszczalna z czterema osobami 3700 kg do 4440 kg[2]. Karoseria była zbudowana na ramie, przednie zawieszenie kół było niezależne, a tylne – na resorach wzdłużnych[2].

Samochód napędzał zapożyczony od ciężarówki marki Praga[1] sześciocylindrowy rzędowy silnik benzynowy OHV o pojemności 5193 cm³ i mocy 120 KM (88 kW)[2]. Pojazd rozpędzić się mógł maksymalnie do prędkości ponad 100 km/h, lecz zalecano nie przekraczać 90 km/h z uwagi na wytrzymałość opon[2]. Zużycie paliwa wynosiło ok. 30 l/100 km[2].

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Był to jeden z opancerzonych pojazdów Prezydentów Czechosłowacji Klementa Gottwalda i Antonínego Zápotocky'ego, a także m.in. chińskich dygnitarzy Zhu De oraz Mao Zedonga[1] i albańskiego dyktatora Envera Hodży[2]. W Polskim rządzie powojennym służyło około ośmiu egzemplarzy pojazdu. Podróżował nimi m.in. marszałek Polski oraz Związku Radzieckiego Konstanty Rokossowski[4], a także Bolesław Bierut. Marszałek Rokossowski miał wypadek tym samochodem, kiedy pękła opona, co było przyczyną nałożenia później ograniczeń co do prędkości[5].

Samochód oglądać można w Muzeum Škody w Mladá Boleslav oraz w muzeum wojskowym w Pekinie.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Niektóre z egzemplarzy wyposażone były m.in. w klimatyzację[1].


Przypisy

  1. a b c d e Maciej Kędzierski: Skoda VOS - piękna limuzyna dygnitarzy. worldofcars.blox.pl, 2014-05-01. [dostęp 2016-07-18].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Jan Tuček, Těžká vozba, "Automobil" nr 7/2017, s.74-76, (cz.)
  3. a b c d e Skoda VOS-L. moto.onet.pl, 2010-12-20. [dostęp 2016-07-18].
  4. Michał Szukalski: Trzy ciekawe samochody z krajów demokracji ludowej. autocentrum.pl. [dostęp 2016-07-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. Jan KRÁLÍK, Utajené projekty Škoda: strhující příběh konstruktéra Oldřicha Meduny. Praga: Grada, 2007. ISBN 978-80-247-2416-4. s. 88–92 (cz.)